New Delhi News : પ્રધાનમંત્રી મોદી દ્વારા રાષ્ટ્રને સમર્પિત વિઝિંજામ આંતરરાષ્ટ્રીય બંદર ભારતને વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર નકશા પર મૂકશે. અદાણી પોર્ટ્સ દ્વારા બનાવવામાં આવેલું આ બંદર દેશનું પ્રથમ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ બંદર છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગમાં ભારતની ભૂમિકાને બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તે ભારતના દક્ષિણ કિનારા પર એક મહત્વપૂર્ણ વેપાર કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવશે.શુક્રવારનો દિવસ દેશ અને કેરળ માટે મોટો રહ્યો.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ અહીં વિઝિંજામ આંતરરાષ્ટ્રીય બંદર રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યું. આ બંદર કેરળને વિશ્વના દરિયાઈ વેપાર નકશા પર લાવશે. તિરુવનંતપુરમ જિલ્લામાં બનેલ આ બંદર આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને શિપિંગમાં ભારતની ભૂમિકામાં પણ ફેરફાર લાવશે તેવી અપેક્ષા છે. આ બંદર અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિમિટેડ (APSEZ) દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. તે ભારતનું સૌથી મોટું પોર્ટ ડેવલપર છે અને અદાણી ગ્રુપનો ભાગ છે.
તે જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ આશરે ૮,૮૬૭ કરોડ રૂપિયા છે. સફળ પરીક્ષણો પછી, બંદરને 4 ડિસેમ્બરે વાણિજ્યિક કમિશનિંગ પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત થયું. કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયને પણ આ દિવસને ઐતિહાસિક દિવસ ગણાવ્યો છે.વિઝિંજામ બંદર ભારતનું પ્રથમ સમર્પિત ટ્રાન્સશિપમેન્ટ બંદર છે. તે દેશનું પ્રથમ અર્ધ-સ્વચાલિત બંદર પણ છે. તે એક મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ રૂટથી માત્ર 10 નોટિકલ માઇલ દૂર છે. અહીંના પાણી કુદરતી રીતે ઊંડા છે, જે તેમને મોટા માલવાહક જહાજો માટે સંપૂર્ણપણે યોગ્ય અને ઉપયોગી બનાવે છે.
અત્યાર સુધી, ભારતના લગભગ 75 ટકા ટ્રાન્સશિપમેન્ટ કન્ટેનર કોલંબો પોર્ટ (શ્રીલંકા) દ્વારા હેન્ડલ કરવામાં આવતા હતા. આના પરિણામે વિદેશી હૂંડિયામણ અને આવકનું મોટું નુકસાન થયું. વિઝિંજામ મોટાભાગનો ટ્રાફિક ભારત પાછો લાવશે તેવી અપેક્ષા છે, આમ આ ક્ષેત્રમાં ભારતનું ભવિષ્ય બદલાશે.કેરળ સરકાર આ પ્રોજેક્ટના ખર્ચનો બે તૃતીયાંશ હિસ્સો ભોગવી રહી છે. આમાં બ્રેકવોટરના બાંધકામનો સંપૂર્ણ ખર્ચ પણ શામેલ છે. બ્રેકવોટર એક મહત્વપૂર્ણમાળખાગત સુવિધા છે જે ખાતરી કરે છે કે બંદર કોઈપણ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં યોગ્ય રીતે કાર્ય કરે છે. વિઝિંજામ ખાતેનો બ્રેકવોટર ભારતમાં સૌથી ઊંડો છે અને લગભગ ત્રણ કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલો છે. તે 28 મીટર ઊંચું છે, જે નવ માળની ઇમારતની ઊંચાઈ જેટલું છે.
તેનું ટ્રાયલ ઓપરેશન ૧૩ જુલાઈ, ૨૦૨૪ ના રોજ શરૂ થયું હતું. ૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ ના રોજ સંપૂર્ણ વ્યાપારી ઓપરેશન શરૂ થાય છે. ત્રણ મહિનાના ટ્રાયલ તબક્કા દરમિયાન, ૨૭૨ થી વધુ મોટા જહાજોએ બંદરની મુલાકાત લીધી હતી અને ૫,૫૦,૦૦૦ થી વધુ કન્ટેનરનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું હતું. વિઝિંજામ પાસે સંપૂર્ણપણે સ્વચાલિત યાર્ડ ક્રેન્સ અને દૂરસ્થ રીતે સંચાલિત જહાજ-થી-કિનારા ક્રેન્સ છે. આનાથી કામ ઝડપથી અને સુરક્ષિત રીતે પૂર્ણ થાય છે. તેમાં ભારતની પ્રથમ ઘરે બનાવેલી, AI-સંચાલિત જહાજ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી પણ છે, જે IIT મદ્રાસના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી છે.
મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયન કહે છે કે વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ કરાર પર હસ્તાક્ષર સાથે, પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કા માટેની તમામ ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. 2025 ની શરૂઆતમાં, વિઝિંજામ ભારતના દક્ષિણ અને પશ્ચિમ કિનારા પર કન્ટેનર કાર્ગો હેન્ડલિંગ માટે બંદરોની યાદીમાં ટોચ પર હતું. તે દર મહિને 100,000 થી વધુ TEUs (વીસ ફૂટ સમકક્ષ એકમો)નું સંચાલન કરતું હતું. MSC તુર્કી જહાજ આવતાં વિઝિંજામને મોટો પ્રોત્સાહન મળ્યું. તે ભારત પહોંચનારા સૌથી મોટા કાર્ગો જહાજોમાંનું એક છે. બીજો મહત્વપૂર્ણ વિકાસ એ છે કે વિઝિંજમને MSC ની Z સેવામાં સમાવવામાં આવ્યો છે.
MSC વિશ્વની સૌથી મોટી શિપિંગ કંપની છે. આ Z સેવા દક્ષિણ આફ્રિકાના કેપ ઓફ ગુડ હોપ દ્વારા યુરોપ અને એશિયાને જોડે છે. આનો અર્થ એ થયો કે હવે વિઝિંજામથી યુરોપ અને એશિયા તરફ જહાજોની અવરજવર વધુ સરળ બનશે. ભારત માટે આ ખૂબ જ મોટો ફેરફાર છે. આ માર્ગ પર વિઝિંજામ હવે દક્ષિણ એશિયાનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. MSC તેની મુખ્ય સેવાઓમાં ફક્ત ઉચ્ચ-ક્ષમતાવાળા પોર્ટનો સમાવેશ કરે છે. ટ્રાયલ તબક્કા દરમિયાન વિઝિંજમનો સમાવેશ એક મોટી સિદ્ધિ છે. આ બંદર હવે કિંગદાઓ, શાંઘાઈ, બુસાન અને સિંગાપોર જેવા વૈશ્વિક દિગ્ગજો સાથે જોડાય છે.
ઝેડ સર્વિસના જહાજો સિંગાપોરથી વિઝિંજામ સુધી ઉડાન ભરશે. પછી આપણે સ્પેન અને ઇટાલીના બંદરો પર જઈશું. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતમાં આવતા વધુ કન્ટેનર સીધા વિઝિંજામ ખાતે ઉતરશે અને નાના ફીડર જહાજોનો ઉપયોગ કરીને અન્ય બંદરો પર મોકલવામાં આવશે.તેના બાંધકામનો આગળનો તબક્કો 2028 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. આનાથી બંદરની વાર્ષિક ક્ષમતા ઓછામાં ઓછી 3 મિલિયન TEUs સુધી વધશે. આ તબક્કામાં ૧૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થશે, જેનો સંપૂર્ણ ખર્ચ અદાણી પોર્ટ્સ દ્વારા કરવામાં આવશે. વિઝિંજામને મલ્ટી-મોડલ હબ તરીકે પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે.
અહીંથી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 66 સુધી સીધો રસ્તો છે. કેરળનું પ્રથમ ક્લોવરલીફ ઇન્ટરચેન્જ ભવિષ્યના કાર્ગો વૃદ્ધિને સંભાળવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. બંદરને રાષ્ટ્રીય નેટવર્ક સાથે જોડતી રેલ્વે લાઇનનું બાંધકામ પણ ટૂંક સમયમાં શરૂ થશે. વિજયન કહે છે કે આ વિકાસ સાથે, વિઝિંજામ દક્ષિણ એશિયામાં વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રવેશદ્વાર અને ભારતની વધતી જતી દરિયાઈ શક્તિનું પ્રતીક બનવા માટે તૈયાર છે. કેરળના મુખ્યમંત્રીના મતે, ‘વિઝિંજામ બંદરનું કમિશનિંગ ભારતની દરિયાઈ યાત્રામાં એક નવા અધ્યાયની શરૂઆત છે, જે દેશને વૈશ્વિક નકશા પર મજબૂત રીતે સ્થાપિત કરશે.’
આ પણ વાંચો:વક્ફ સુધારા કાયદા કેસમાં કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાબ દાખલ કર્યો, જાણો શું કહેવામાં આવ્યું?
આ પણ વાંચો:સાસુ અને સસરા દ્વારા તેમની પુત્રવધૂને ટોણા મારવા એ ક્રૂરતા નથી; સુપ્રીમ કોર્ટે આવું કેમ કહ્યું?
