Ahmedabad News: ભગવાન જગન્નાથનો ઉલ્લેખ થતાં જ ઓડિશાના પુરીની છબી યાદ આવે છે. પુરી ભગવાન જગન્નાથની યાત્રા માટે જાણીતું છે અને ગુજરાતના અમદાવાદના સૌથી મોટા કાર્યક્રમોમાંનું એક છે. અમદાવાદમાં 148મી રથયાત્રાનું આયોજન થઈ રહ્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પોતે ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરવા માટે અમદાવાદ પહોંચ્યા હતા અને મંગળા આરતી કરી હતી. આ યાત્રા જમાલપુરના જગન્નાથ મંદિરથી આગળ વધી રહી છે. અમદાવાદમાં અષાઢના બીજા દિવસે યોજાતી આ યાત્રાની તૈયારીઓ લગભગ બે મહિના અગાઉથી શરૂ થઈ જાય છે. આ યાત્રા કડક સુરક્ષા વચ્ચે આયોજિત થાય છે. 148 વર્ષ પહેલાં અમદાવાદમાં આ યાત્રા શરૂ થઈ હતી. હવે તે રથયાત્રાથી લોક ઉત્સવમાં બદલાઈ ગઈ છે. રથયાત્રાની શરૂઆત સાથે રસપ્રદ ઘટનાઓ જોડાયેલી છે. જાણો પાંચ રસપ્રદ તથ્યો.
600 વર્ષ જૂના અમદાવાદમાં રથયાત્રાનું આયોજન 1878માં શરૂ થયું હતું. લગભગ સાડા ચારસો વર્ષ પહેલાં, રામાનંદી સંત હનુમાનદાસજીએ જમાલપુરના જગન્નાથજી મંદિરમાં ગઢીની સ્થાપના કરી હતી. તેમના પછી, સારંગદાસજીએ બલભદ્રજી, બહેન સુભદ્રાજી અને ભગવાન જગન્નાથજીની મૂર્તિઓને સિંહાસન પર સ્થાપિત કરી હતી. ત્યારબાદ, આ મંદિર જગન્નાથજી મંદિર તરીકે પ્રખ્યાત થયું. બાલમુકુન્દદાસ અને પછી નરસિંહદાસ આ મંદિરના મહંતની ગાદી પર બેઠા.
એવું કહેવાય છે કે ભગવાન જગન્નાથ નરસિંહ દાસ મહારાજના સ્વપ્નમાં પ્રગટ થયા હતા અને ત્યારબાદ તેમણે અષાઢી માટે રથયાત્રા શરૂ કરી હતી. પહેલી રથયાત્રા 148 વર્ષ પહેલાં અમદાવાદમાં યોજાઈ હતી. લોકવાયકા અનુસાર, ભરૂચમાં રહેતા ખલાસી સમુદાયના ભક્તોએ રથયાત્રાની જવાબદારી પોતાના ખભા પર લીધી હતી. તેમણે નાળિયેરીના ઝાડમાંથી ત્રણ રથ તૈયાર કર્યા હતા અને તેમાં ભાઈ બલભદ્ર, બહેન સુભદ્રા અને ભગવાન જગન્નાથને બેસાડ્યા હતા. નાવિક ભાઈઓએ તે રથ ખેંચીને તેને યાત્રા કરાવી હતી. ત્યારથી, રથ ખેંચવાનું કામ ખલાસી એટલે કે નાવિક ભાઈઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
પહેલી રથયાત્રાનો રૂટ માત્ર 1.5 કિલોમીટરનો હતો. જેમ જેમ અમદાવાદ શહેર વિસ્તરતું ગયું તેમ તેમ યાત્રાનો રૂટ પણ વધતો ગયો. અમદાવાદની 146મી રથયાત્રાની કુલ લંબાઈ 18 કિલોમીટર છે. અમદાવાદ શહેર ઉપરાંત, સમગ્ર ગુજરાતના ભક્તો રથયાત્રા જોવા માટે આવે છે. લોકો નગરયાત્રા પર નીકળતા ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરવા માટે ઉત્સુક છે.
અમદાવાદ રથયાત્રા ઔપચારિક રીતે મંગળા આરતીથી શરૂ થાય છે. આ પછી, પહિંદ વિધિ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ આ સાથે રથયાત્રા સવારે 7 વાગ્યે શરૂ થાય છે. તે રાત્રે 8.30 વાગ્યે મંદિરમાં પરત ફરે છે. 146મી રથયાત્રામાં એક નવા રથનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
રથયાત્રા દરમિયાન મફત પ્રસાદનું વિતરણ કરવામાં આવે છે. રથયાત્રાની શરૂઆત સાથે, કચ્છના લોકોનું નવું વર્ષ શરૂ થાય છે. યાત્રાના પહિંદ વિધિમાં ભાગ લીધા પછી, મુખ્યમંત્રી છેલ્લા 36 વર્ષથી કચ્છના લોકોને નવા વર્ષની શુભકામનાઓ પાઠવી રહ્યા છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ગૃહમંત્રી અમિત શાહ મંગળા આરતી કરી રહ્યા છે. પહિંદ વિધિ કરવાનો અધિકાર મુખ્યમંત્રીને છે. ગુજરાતના જે પણ મુખ્યમંત્રી હોય તેમણે પહિંદ વિધિ કરવાની હોય છે.
આ પણ વાંચો:જગન્નાથ યાત્રામાં રથ નિર્માણનું રહસ્ય શું છે? ચાલો વિગતવાર જાણીએ
આ પણ વાંચો:
