નવી દિલ્હીઃ જથ્થાબંધ ફુગાવો (WPI) મે મહિનામાં વધીને 9.68% થયો. અગાઉ, એપ્રિલમાં તે 8.26% હતો. મે મહિનામાં ફુગાવો 43 મહિનામાં સૌથી વધુ છે. સપ્ટેમ્બર 2022 માં તે 10.70% પર પહોંચ્યો હતો. વાણિજ્ય મંત્રાલયે આજે, 15 જૂને જથ્થાબંધ ફુગાવાના આંકડા જાહેર કર્યા.
આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અને ઇંધણના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે ફુગાવામાં વધારો થયો છે. વધુમાં, અનાજ અને તેલ પણ વધુ મોંઘા થયા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સાડા ત્રણ મહિનાથી તણાવ ચાલી રહ્યો છે. જો પરિસ્થિતિ સામાન્ય નહીં થાય, તો ફુગાવો વધુ વધી શકે છે.દૈનિક આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ, ઇંધણ અને વીજળીના ભાવમાં વધારો થયો છે.
પ્રાથમિક વસ્તુઓ માટે ફુગાવો 3.78% થી વધીને 4.99% થયો
ખાદ્ય વસ્તુઓ (ફૂડ ઇન્ડેક્સ) માટે ફુગાવો 3.11% થી વધીને 4.49% થયો. ઇંધણ અને વીજળી માટે જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 24.89% થી વધીને 30.33% થયો. ઉત્પાદિત ઉત્પાદનો માટે જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 6.68% થી વધીને 7.48% થયો.
જથ્થાબંધ ફુગાવાના ચાર ઘટકો
પ્રાથમિક ચીજવસ્તુઓનું ભારણ 22.62% છે. બળતણ અને વીજળીનું ભારણ 13.15% છે, અને ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોનું સૌથી વધુ ભારણ 64.23% છે. પ્રાથમિક ચીજવસ્તુઓમાં પણ ચાર ઘટકો છે: અનાજ, ઘઉં અને શાકભાજી જેવા ખાદ્ય પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે અને ખાદ્ય પદાર્થોમાં તેલીબિયાંનો સમાવેશ થાય છે આ ઉપરાંત ખનિજો અને ક્રૂડ પેટ્રોલિયમનો સમાવેશ થાય છે.
મે મહિનામાં છૂટક ફુગાવો 3.93% રહ્યો
મે મહિનામાં છૂટક ફુગાવો વધીને 3.93% થયો, જે એપ્રિલમાં 3.48% હતો. છેલ્લા પાંચ મહિનામાં આ પહેલી વાર છે કે છૂટક ફુગાવો ભારતીય રિઝર્વ બેંકના 4% ના લક્ષ્યાંકની ખૂબ નજીક આવી ગયો છે.
સામાન્ય માણસ પર જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) ની અસર
લાંબા સમય સુધી ઊંચા જથ્થાબંધ ફુગાવા મોટાભાગના ઉત્પાદક ક્ષેત્રોને પ્રતિકૂળ અસર કરે છે. જો જથ્થાબંધ ભાવો ખૂબ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે છે, તો ઉત્પાદકો તેનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખે છે. સરકાર ફક્ત કર દ્વારા WPI ને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારાને કારણે, સરકારે ઇંધણ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી. જો કે, સરકાર ફક્ત ચોક્કસ મર્યાદામાં કર ઘટાડી શકે છે. ધાતુઓ, રસાયણો, પ્લાસ્ટિક અને રબર જેવા ફેક્ટરી સંબંધિત માલનું WPI માં વધુ ભારાંકન છે.
ફુગાવો કેવી રીતે માપવામાં આવે છે?
ભારતમાં બે પ્રકારના ફુગાવા છે: છૂટક ફુગાવો અને જથ્થાબંધ ફુગાવો. છૂટક ફુગાવો ગ્રાહકો દ્વારા ચૂકવવામાં આવતા ભાવ પર આધારિત છે. તેને ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) પણ કહેવામાં આવે છે. દરમિયાન, જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) જથ્થાબંધ બજારમાં એક વેપારી દ્વારા બીજા વેપારી પાસેથી વસૂલવામાં આવતા ભાવનો ઉલ્લેખ કરે છે.
ફુગાવાને માપવા માટે વિવિધ વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઉત્પાદિત ઉત્પાદનો જથ્થાબંધ ફુગાવામાં 63.75% હિસ્સો ધરાવે છે, ખોરાક જેવી પ્રાથમિક વસ્તુઓ 22.62% હિસ્સો ધરાવે છે, અને બળતણ અને વીજળીનો હિસ્સો 13.15% છે. છૂટક ફુગાવામાં ખોરાક અને ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે જેમાં 45.86%, રહેઠાણ 10.07%, અને બળતણ સહિત અન્ય વસ્તુઓનો પણ ફાળો છે.
