Health News: કૅન્સરનું જોખમ અને રોજિંદા ખોરાક વચ્ચે શું સંબંધ? આપણે રોજ શું ખાઈએ છીએ તેની અસર માત્ર વજન કે પાચન પર જ નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડી શકે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા અનુસાર અસંતુલિત આહાર, શરીરનું વધારે વજન, શારીરિક નિષ્ક્રિયતા અને આલ્કોહોલ સહિતના કેટલાક પરિબળો કૅન્સરના જોખમ સાથે જોડાયેલા છે. એટલે કોઈ એક “સુપરફૂડ” પર આધાર રાખવાને બદલે સમગ્ર ખાવાની ટેવમાં સુધારો કરવો વધુ મહત્વનો છે. આહારને કૅન્સર સામેની ગેરંટી તરીકે નહીં, પરંતુ જોખમ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે તેવી જીવનશૈલીના એક ભાગ તરીકે જોવો જોઈએ.

થાળીમાં ફળ, શાકભાજી અને કઠોળનું પ્રમાણ વધારો

સ્વસ્થ આહારની શરૂઆત વિવિધ પ્રકારના કુદરતી અને ઓછા પ્રોસેસ કરાયેલા ખોરાકથી થઈ શકે છે. ફળો, લીલા શાકભાજી, અન્ય શાકભાજી, કઠોળ અને આખા અનાજમાંથી શરીરને ફાઇબર સહિત અનેક પોષક તત્વો મળે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય માર્ગદર્શિકાઓમાં પણ વિવિધ ફળ-શાકભાજી અને આખા અનાજને સંતુલિત આહારનો મહત્વનો ભાગ ગણાવવામાં આવે છે. તેથી રોજિંદા ભોજનમાં એક જ પ્રકારના ખોરાકને વારંવાર લેવાને બદલે અલગ-અલગ રંગ અને પ્રકારના ફળ-શાકભાજી સામેલ કરવાનું વધુ સારું માનવામાં આવે છે.

પ્રોસેસ્ડ મીટ અને લાલ માંસનું પ્રમાણ કેમ ધ્યાનમાં રાખવું?

આહારની વાત આવે ત્યારે પ્રોસેસ્ડ મીટ ખાસ ધ્યાન ખેંચે છે. બેકન, સોસેજ, હેમ જેવા પ્રોસેસ્ડ મીટનું વધુ સેવન કોલોરેક્ટલ કૅન્સરના વધેલા જોખમ સાથે જોડાયેલું છે. WHOની IARC મુજબ પ્રોસેસ્ડ મીટનું સેવન કોલોરેક્ટલ કૅન્સરનું કારણ બની શકે છે અને જોખમ સામાન્ય રીતે સેવનની માત્રા વધે તેમ વધે છે. લાલ માંસ અંગે પુરાવા અલગ પ્રકારના છે, પરંતુ તેનું વધુ સેવન મર્યાદિત રાખવાની સલાહ ઘણી માર્ગદર્શિકાઓમાં આપવામાં આવે છે. એટલે માંસ ખાતા લોકો માટે પણ પ્રમાણ અને આહારની વિવિધતા મહત્વપૂર્ણ છે.

તળેલું, વધારે ખાંડ અને અતિપ્રોસેસ્ડ ખોરાક ઓછો કરો

પેકેટવાળા નાસ્તા, ખૂબ તળેલા ખોરાક, વધુ ખાંડ ધરાવતી વસ્તુઓ અને વધુ મીઠું ધરાવતા તૈયાર ખોરાકને રોજિંદા આહારનો મોટો હિસ્સો બનાવવો યોગ્ય નથી. WHO મુજબ વધુ પ્રોસેસ્ડ ખોરાકમાં ઘણી વખત મીઠું, ખાંડ અથવા અસ્વસ્થ ચરબીનું પ્રમાણ વધારે હોય છે. આવા ખોરાકનું વધુ સેવન વજન વધવા સહિત અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ સાથે જોડાઈ શકે છે. તેથી દરેક વસ્તુ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જગ્યાએ આવા ખોરાકની આવર્તન અને માત્રા ઘટાડીને તેના સ્થાને વધુ કુદરતી અને પોષક વિકલ્પો પસંદ કરી શકાય છે.

માંસ કેવી રીતે રાંધવામાં આવે છે તે પણ મહત્વનું

માત્ર ખોરાકનો પ્રકાર જ નહીં, તેને બનાવવાની રીત પણ ધ્યાનમાં લેવા જેવી બાબત છે. ખૂબ ઊંચા તાપમાને માંસને સીધા તાપ અથવા જ્યોત પર શેકવાથી કેટલીક રસાયણિક સંયોજનો બની શકે છે, જેમ કે HCA અને PAH, જેના અંગે કૅન્સરના જોખમ સાથેના સંબંધનો અભ્યાસ થયો છે. NCI મુજબ ખૂબ બળેલું, વધારે તાપે તળેલું અથવા બાર્બેક્યુ કરેલું માંસ અને કેટલાક કૅન્સર વચ્ચેના સંબંધ અંગે સંશોધન થયું છે, જોકે તમામ અભ્યાસોના પરિણામો એકસરખા નથી. તેથી ભોજન બનાવતી વખતે અતિશય બળેલું અથવા કાળું પડી ગયેલું માંસ ટાળવું એક વ્યવહારુ સાવચેતી બની શકે છે.

માત્ર ખોરાક નહીં, સમગ્ર જીવનશૈલી પર ધ્યાન આપો

કૅન્સરનું જોખમ માત્ર એક ખોરાક ખાવાથી કે છોડવાથી નક્કી થતું નથી. વજનને સ્વસ્થ મર્યાદામાં રાખવું, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી, તમાકુથી દૂર રહેવું અને આલ્કોહોલનું સેવન ટાળવું અથવા ઘટાડવું પણ મહત્વનું છે. WHOના જણાવ્યા પ્રમાણે સ્વસ્થ આહાર, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને સ્વસ્થ વજન સહિતની જીવનશૈલીમાં ફેરફારથી કૅન્સરના જોખમને ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિને ચોક્કસ બીમારી, પોષણની ઉણપ અથવા વિશેષ આહારની જરૂરિયાત હોય તો વ્યક્તિગત સલાહ માટે ડૉક્ટર અથવા યોગ્ય પોષણ નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

આ પણ વાંચો: ઓગસ્ટ વિશ્વ લંગ કેન્સર દિવસ: તમાકુ છોડો, ફેફસાં બચાવો

આ પણ વાંચો: “મમ્મીનું ધ્યાન રાખજે…” કેન્સર સામે હારી રહેલા પિતાનો પુત્ર માટે અંતિમ સંદેશ વાયરલ

આ પણ વાંચો: સ્થૂળતા એક નહિં…બે નહિં પરંતુ 13 પ્રકારના કેન્સરનું કારણ બની શકે છે! શરીરની વધતી ચરબી ખતરાનું એલાર્મ!