Mehsana News: મચ્છરજન્ય રોગો સામેની લડાઈમાં હવે ટેકનોલોજી મદદરૂપ બની રહી છે. મહેસાણાના બે યુવાનોએ વિકસાવેલી AI આધારિત ડ્રોન (AI Mosquito Drone) ટેકનોલોજી મચ્છરોના પ્રજનન સ્થળો શોધવામાં ઉપયોગી સાબિત થઈ રહી છે. આ ડ્રોન એવી જગ્યાઓ પર પણ નજર રાખી શકે છે જ્યાં સામાન્ય રીતે ગ્રાઉન્ડ ટીમ માટે પહોંચવું મુશ્કેલ હોય છે. ગુજરાતમાં વિકસેલી આ ટેકનોલોજીની માહિતી મેળવવા બિલ ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનની ટીમે પણ મુલાકાત લીધી હતી.

AI Mosquito Drone: કેવી રીતે કામ કરે છે AI આધારિત ડ્રોન?

મહેસાણાની પ્રાઇમ UAV કંપની (Prime UAV Company)એ મચ્છરોના બ્રિડિંગ સ્પોટ શોધવા માટે વિશેષ ડ્રોન સિસ્ટમ તૈયાર કરી છે. આ ડ્રોનને કીટક વિજ્ઞાન (Entomology) સંબંધિત તાલીમ અને AI ટેકનોલોજીની મદદથી વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તે ગંદા પાણી, ઊંચી ઇમારતોની છત અને અન્ય મુશ્કેલ સ્થળોએ મચ્છરોના પ્રજનન માટે અનુકૂળ જગ્યાઓ શોધી શકે છે.

ડ્રોન ઉડાન દરમિયાન લાઇવ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલું રહે છે. જો તેને કોઈ સંભવિત બ્રિડિંગ સ્પોટ મળે તો તેની માહિતી સુપરવાઇઝર સુધી પહોંચે છે. કંપનીની મોબાઇલ એપ્લિકેશનમાં પણ આ સ્થળોની વિગતો જોઈ શકાય છે. ત્યારબાદ ટીમ ત્યાં પહોંચીને જરૂરી કામગીરી કરે છે. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ સિસ્ટમ દ્વારા કેટલીક જગ્યાએ ડ્રોનથી દવાનો છંટકાવ પણ કરવામાં આવે છે અને કામગીરીનો રિપોર્ટ સંબંધિત તંત્ર સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.

2 મહિનામાં 3,500થી વધુ બ્રિડિંગ સ્પોટની ઓળખ

કંપનીના ફાઉન્ડર પ્રદીપ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ ગુજરાતનાં વિવિધ શહેરોમાં કરવામાં આવી રહ્યો (Gujarat Drone Innovation) છે. કંપની અમદાવાદ, ગાંધીનગર, સુરત અને રાજકોટ ઉપરાંત મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોરમાં પણ કામગીરી કરે છે.

જુલાઈથી ઓગસ્ટ દરમિયાન ગાંધીનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિસ્તારમાં ડ્રોનની મદદથી મચ્છરોના 3,500થી વધુ સંભવિત પ્રજનન સ્થળોની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત અમદાવાદના ગોતા હાઉસિંગ અને વટવા વિસ્તારમાં પણ બ્રિડિંગ સ્પોટ મળી આવ્યા હતા.

સ્કૂલના ધાબા પર મળ્યો મચ્છરોના પ્રજનનનો સ્ત્રોત

પ્રદીપ પટેલે એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે મહેસાણા જિલ્લામાં એક સ્કૂલની બાજુમાં આવેલી ટાયરની દુકાનને કારણે સ્કૂલના ધાબા પર મોટી સંખ્યામાં ટાયર પડ્યાં હતાં. તેમાં પાણી ભરાવાથી મચ્છરોના પ્રજનન માટે અનુકૂળ સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. ગ્રાઉન્ડ ટીમના સર્વેલન્સ દરમિયાન આ સ્થળની ઓળખ થઈ શકી નહોતી, પરંતુ ડ્રોન દ્વારા તપાસ કરતાં સમગ્ર બાબત સામે આવી હતી. ત્યારબાદ ટાયરની દુકાનના માલિકને નોટિસ આપીને ટાયર હટાવવામાં આવ્યાં હતાં.

કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, ડ્રોન દ્વારા મળતો ડેટા સ્થળ અને તારીખ સાથે સાચવી શકાય છે. આથી કોઈ સ્થળે વારંવાર આવી સ્થિતિ ઊભી થાય તો અગાઉના રેકોર્ડના આધારે પણ તપાસ કરવામાં મદદ મળે છે.

2021થી સંશોધન શરૂ કર્યું, 48 ટકા પરિણામનો દાવો

કંપનીએ 2019માં કામગીરી શરૂ કરી હતી. શરૂઆતમાં એગ્રીકલ્ચર ડ્રોન પર કામ કરવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ કોરોના મહામારી દરમિયાન પોલીસ વિભાગને સર્વેલન્સ અને સેનિટાઇઝેશનની કામગીરીમાં ડ્રોનની મદદ પૂરી પાડવામાં આવી હતી.

કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, મચ્છરોના પ્રજનન સ્થળો શોધવાની સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને 2021થી આ ક્ષેત્રમાં સંશોધન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રદીપ પટેલના જણાવ્યા પ્રમાણે, સુરતમાં મચ્છરજન્ય રોગોના વધુ કેસ નોંધાતા વિસ્તારોમાં આ ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી 48 ટકા પરિણામ મળ્યું છે. જોકે, આ આંકડો કંપની દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

બિલ ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનની ટીમે પણ રસ દાખવ્યો

આ ટેકનોલોજી અંગે વિદેશમાં પણ રસ જોવા મળ્યો છે. કંપનીના ફાઉન્ડર પ્રદીપ પટેલના જણાવ્યા પ્રમાણે, આફ્રિકાના દેશોમાં મચ્છરજન્ય રોગોની સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને બિલ ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનની ટીમે કંપનીની મુલાકાત લીધી હતી. ટીમે ગુજરાતમાં આ ટેકનોલોજીનો અમલ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે તેની માહિતી મેળવી હતી.

તીડ નિયંત્રણથી લઈને વનવિકાસ સુધી ડ્રોનનો ઉપયોગ

કંપની માત્ર મચ્છરોના બ્રિડિંગ સ્પોટ શોધવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સર્વેલન્સ, ઇન્સ્પેક્શન, મોનિટરિંગ અને વનવિકાસ ક્ષેત્રે પણ ડ્રોનનો ઉપયોગ કરે છે. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, ગુજરાત ઉપરાંત રાજસ્થાન, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને જમ્મુ-કાશ્મીરનાં જંગલોમાં ડ્રોન દ્વારા સીડબોલ નાખીને વૃક્ષારોપણની કામગીરી કરવામાં આવી છે.

કોરોના મહામારી બાદ ગુજરાતમાં તીડના આક્રમણ વખતે પણ કંપનીએ ડ્રોનની મદદથી તીડની ગતિવિધિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. પ્રદીપ પટેલના જણાવ્યા પ્રમાણે, દાંતીવાડા અને સુઈ ગામના વિસ્તારોમાં તીડ નિયંત્રણ માટે ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કામગીરીની કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પણ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: ઓમાન કિનારે MT El Gaia જહાજ પર ડ્રોન હુમલો: 13 ભારતીય ખલાસીઓનો બચાવ

આ પણ વાંચો: 30 હજાર પોલીસ, 100 ડ્રોન, AI સર્વેલન્સ સાથે 149મી રથયાત્રા માટે ઝીરો રિસ્ક સુરક્ષા આયોજન: અનુપમસિંહ ગેહલોત

આ પણ વાંચો: નદીઓ અને જંગલો વચ્ચે AI અને ડ્રોનથી થશે દેશની રક્ષા, જાણો શું છે બાંગ્લાદેશ બોર્ડરનો સ્માર્ટ પ્લાન