દેશના પ્રથમ ગૃહમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ હોય કે ગુજરાતમાં જન્મેલા ઉત્તર પ્રદેશના ગવર્નર આનંદીબેન પટેલ હોય કે રિલાયન્સ ગ્રુપના સ્થાપક ધીરુભાઈ અંબાણી હોય, બધાના નામમાં ભાઈ અને બેન હોય છે.ભાઈ અને બેનને ભાઈ તરીકે ઉમેરવાની જૂની પરંપરા છે. આદરની નિશાની છે, પરંતુ આ દિવસોમાં ગુજરાતમાં પાસપોર્ટ ઓફિસો ભાઈ અને બેનને દૂર કરવા માટે પાસપોર્ટ ઓફિસના ચક્કર લગાવી રહી છે. તેનું કારણ એ છે કે કેટલીક જગ્યાએ તેમના નામ પર ભાઈ અને બેન લખવામાં આવે છે તો કેટલીક જગ્યાએ માત્ર તેમનું નામ જ નોંધાયેલું છે.
નામમાંથી બેન દૂર કરવાની અરજી
અમદાવાદમાં રહેતા 49 વર્ષીય દીપાબેન શાહ, વ્યવસાયે આરોગ્ય વ્યવસાયી છે. તાજેતરમાં જ્યારે તેણે વિદેશ પ્રવાસ માટે અરજી કરી ત્યારે તેને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો. આ પછી દીપાબેન શાહે તેમના નામમાંથી બેન હટાવવા માટે પ્રદેશ કાર્યાલયમાં અરજી કરી અને સ્થાનિક અખબારનો પણ સંપર્ક કર્યો, જેથી તેમના નામમાંથી બેન શબ્દ હટાવવામાં આવે. દીપાબેન કહે છે કે મારા માતા-પિતાએ મારા નામ સાથે બેન ઉમેર્યું હતું. મારી માતાનું નામ પણ તેમાં સામેલ છે અને મારા પિતાના નામે મારો એક ભાઈ છે. એ જ રીતે મારા જૂના તમામ દસ્તાવેજોમાં મારું નામ દીપાબેન હતું જ્યારે આધાર કાર્ડ સહિતના પોસ્ટ કોલેજના દસ્તાવેજોમાં મારું નામ ‘દીપા’ છે. જ્યારે દસ્તાવેજો વિઝાના તબક્કામાં પહોંચ્યા ત્યારે મને સમજાયું કે આનાથી સમસ્યા ઊભી થશે.દીપા કહે છે કે એકવાર તેનું નામ બદલાઈ જાય પછી તે નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરશે.
હજારો લોકોને તે મુશ્કેલ લાગે છે
દીપા આ સમસ્યાનો સામનો કરવામાં એકલી નથી. મોટી સંખ્યામાં ગુજરાતી મૂળના લોકો આ સમસ્યાનો સામનો કરે છે, કારણ કે આદરના ચિહ્ન તરીકે સ્ત્રીઓના નામની પાછળ બેન અને પુરુષોના નામની પાછળ ભાઈ ઉમેરવાની જૂની પરંપરા છે. ગુજરાતમાં નામો તેમના વિના પૂર્ણ નથી. ગુજરાતના પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે તેમની પાસે દરરોજ લગભગ 4,000 અરજીઓ આવે છે, જેમાંથી એક ચતુર્થાંશ અથવા 1,000 થી વધુ અરજીઓ નામમાં ફેરફાર, જન્મ સ્થળના ફેરફાર અથવા જન્મતારીખના ફેરફારને લગતી હોય છે.
નિયમોમાં ફેરફાર કરવો પડ્યો
પાસપોર્ટ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આમાંથી લગભગ 800 બેન, ભાઈ અને કુમાર સહિતના પ્રત્યય ઉમેરવા અથવા કાઢી નાખવાથી સંબંધિત છે. મોટી સંખ્યામાં નામ બદલવાની અરજીઓ મળતાં, ગુજરાતની પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ કચેરીએ દસ્તાવેજોની ચકાસણી કર્યા બાદ અમદાવાદ, વડોદરા અને રાજકોટની પાસપોર્ટ કચેરીઓમાં ફેરફાર કરવાની સત્તા આપી છે. અત્યાર સુધી આ કામ મુખ્ય ઓફિસમાં જ થતું હતું. એવું પણ સામે આવ્યું છે કે ભાઈ અને બેનને લગતા કેસ શહેરો કરતાં અર્ધ-શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી વધુ નોંધાય છે.
પાસપોર્ટ ઓફિસ સુધી પહોંચતા મામલાઓમાં માત્ર બેનને હટાવવા માટેની અરજીઓ આવતી નથી . એક કિસ્સામાં એક મહિલાએ બેહેન પર પ્રતિબંધ લગાવવા માટે અરજી કરી છે. ઉદાહરણ તરીકે, તેણી તેનું નામ બદલીને તેના નામ પર ભાવનાબેન રાખવા માંગે છે. ક્યાંક તેમના નામ પર ભાવના બહેન લખેલું હતું. નામ બદલવાને કારણે લોકો મોટી સંખ્યામાં ન્યૂઝ પેપરમાં જાહેરાત પણ આપી રહ્યા છે કારણ કે તેમને અરજીમાં મૂકવાની હોય છે. શહેરની એક એડવર્ટાઈઝિંગ એજન્સી સાથે સંકળાયેલા કમલેશ શાહના જણાવ્યા અનુસાર તેઓ બે અખબારોમાં સરેરાશ 20 જાહેરાતો મૂકે છે.
આ પણ વાંચો:AMARNATH YARTA/અમરનાથ યાત્રામાં ત્રીજા ગુજરાતી યાત્રીનું મોત, છેલ્લા 14 દિવસમાં કુલ 24ના મોત….
આ પણ વાંચો:IPS Transfer/ગંજીફો ચીપાયોઃ ગુજરાતમાં પાંચ આઇપીએસ, 22 પીઆઇ અને 63 પીએસઆઇની બદલી
આ પણ વાંચો:South Gujarat-Rain/દક્ષિણ ગુજરાતમાં સવારથી વરસાદઃ પાવાગઢમાં પગથિયા પરથી નદી વહી
