Ahmedabad News : તમે કલ્પના કરો કે અમદાવાદ, સુરત, દિલ્હી કે કોલકાતાના કોઈ વ્યસ્ત રસ્તા પર ઉભા છો – ગાડીઓના હોર્ન વાગી રહ્યા છે, ઉંચી ઇમારતો ચાલી રહી છે, લોકો દોડી રહ્યા છે. હવે કલ્પના કરો કે તમારા પગ નીચે તે જ જમીન ધીમે ધીમે, શાંતિથી ડૂબી રહી છે.
વાત કદાચ અવિશ્વસનીય લાગે, પણ ભૂગર્ભજળના વધુ પડતા નિષ્કર્ષણ અને ટેક્ટોનિક ફેરફારોને કારણે ગુજરાતથી પશ્ચિમ બંગાળ, પંજાબથી આસામ અને કેરળથી હિમાલય સુધીના શહેરો અને નગરો ધીમે ધીમે ડૂબી રહ્યા છે.યુપીઈએસ, દેહરાદૂનના પેટ્રોલિયમ એન્જિનિયરિંગ અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન વિભાગના સંશોધકો અલિમ્પિકા ગોગોઈ, ગિરીશ કોઠ્યારી અને અતુલ કુમાર પાટીદાર દ્વારા તાજેતરનો વૈજ્ઞાનિક સમીક્ષા જીઓસિસ્ટમ્સ અને જીઓએનવાયર્નમેન્ટ (2025) માં પ્રીપ્રિન્ટ તરીકે પ્રકાશિત થયો હતો.
આ અહેવાલમાં વ્યાપક ઝાંખી પૂરી પાડવા માટે વર્ષોથી હાથ ધરાયેલા વિવિધ સ્વતંત્ર અભ્યાસોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. સિંગાપોરની નાન્યાંગ ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટી (NTU) ના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા અન્ય એક અભ્યાસમાં ઘણા દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં પૃથ્વીની સપાટીના ધીમે ધીમે અથવા અચાનક ડૂબી જવાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે.એકસાથે, આ તારણો ગુજરાતના શહેરી કેન્દ્રોમાં વધતા જતા જોખમને પ્રકાશિત કરે છે, જે માળખાગત સુવિધાઓ, પાણીની વ્યવસ્થા, કૃષિ અને માનવ જીવનને જોખમમાં મૂકે છે.
અમદાવાદમાં, અનેક અભ્યાસોએ અનેક વિસ્તારોમાં જમીનનું સતત ભૂસ્ખલન નોંધ્યું છે. 2017 અને 2020 ની વચ્ચે, ત્રણ ભૂસ્ખલન ઝોનનું નકશાકરણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં શહેરના કેટલાક ભાગો દર વર્ષે 2.5 સેમી સુધી ડૂબી રહ્યા હતા. 2014 થી 2020 સુધી, NTU અભ્યાસમાં વાર્ષિક ભૂસ્ખલન 0.01 સેમી થી 5.1 સેમી સુધી જોવા મળ્યું હતું, જેમાં પીપળજ દર વર્ષે સૌથી ઝડપી 4.2 સેમી ડૂબી રહ્યો હતો. તાજેતરના એક અભ્યાસ (2020-2023) માં જણાવાયું છે કે અમદાવાદના દક્ષિણપશ્ચિમ અને દક્ષિણપૂર્વ ભાગો વાર્ષિક 1.5 થી 3.5 સેમી સુધી ડૂબી રહ્યા છે, જેમાં બોપલ અને વટવા સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે, જે દર વર્ષે 3.5 સેમી છે.
“બંધ અને અર્ધ-બંધ જલભર પ્રણાલીમાંથી ભૂગર્ભ જળના નિષ્કર્ષણથી છિદ્રોમાં પાણીના દબાણમાં ઘટાડો થાય છે અને જલભરમાં માટીનું સંકોચન થાય છે… પરિણામે જમીન કાયમી રીતે નીચે જાય છે,” UPES અભ્યાસ જણાવે છે.NTU અભ્યાસ મુજબ, સુરતમાં પણ જમીનનું નોંધપાત્ર ડૂબવા લાગ્યું છે. 2014 અને 2020 ની વચ્ચે, વાર્ષિક ધોરણે 0.01cm થી 6.7cm સુધીનું ભૂસ્ખલન થયું, જેમાં કરંજ સૌથી ઝડપથી ડૂબી ગયું.
કચ્છના વિશાળ પ્રદેશમાં, અભ્યાસો દર્શાવે છે કે દર વર્ષે લગભગ 4.3 મીમી પાણીનો ઘટાડો થાય છે, કેટલાક વિસ્તારો વાર્ષિક 2.2 સેમી જેટલો વિકૃત થાય છે અને મોટાભાગનો પ્રદેશ દર વર્ષે 4.5 થી 7.5 મીમી પાણીના ઘટાડા તરફ આગળ વધે છે.”ભૂગર્ભ માળખા પર જમીનના ભૂસ્ખલનની પ્રતિકૂળ અસરો ઇમારતના માળખાના વિભિન્ન સમાધાનને કારણે દિવાલો અને છત પર તિરાડોના સ્વરૂપમાં પ્રતિબિંબિત થઈ શકે છે,” અભ્યાસ જણાવે છે.
સૌરાષ્ટ્રમાં અને કચ્છમાં કાટ્રોલ હિલ ફોલ્ટ સાથે, જમીન પણ બદલાઈ રહી છે – દર વર્ષે 2 થી 5 મીમીના દરે સતત ડૂબી રહી છે, ફોલ્ટ લાઇન સાથે લગભગ 2.5 મીમી નોંધાઈ છે.”આ અભ્યાસ InSAR ટેકનોલોજી પર ખૂબ આધાર રાખે છે, જે મિલિમીટર ચોકસાઈ સાથે જમીનના ડૂબકીને માપવા માટે ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ કરે છે,” અહેવાલ નોંધે છે.
આ પણ વાંચો: સાબરકાંઠા જિલ્લા સહિત ઉપરવાસમાં વરસાદી માહોલ યથાવત
આ પણ વાંચો: સાબરકાંઠા જિલ્લામાં વરસાદી માહોલ, ખેડબ્રહ્મા-વડાલીમાં ભારે વરસાદ
આ પણ વાંચો:સાબરકાંઠામાં પ્રાંતિજ મામલતદાર કચેરીનો મામલતદાર અને ડ્રાઈવર 50 હજારની લાંચ લેતા ઝડપાયા
