Ahmedabad News: શ્રાવણ માસની શરૂઆત સાથે રાજ્યભરમાં વિવિધ ધાર્મિક વ્રત અને ઉત્સવોની ઉજવણી શરૂ થઈ છે. આ દરમિયાન દશા માતાના વ્રત (Dasha Mata Vrat)ને લઈને ભારતીય વિજ્ઞાન જાથા (Vigyan Jatha) દ્વારા સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. વિજ્ઞાન જાથાના ચેરમેન જયંત પંડ્યા (Jayant Pandya)એ દશા માતાના વ્રત (Dasha Mata Vrat)ને અંધશ્રદ્ધા ગણાવીને તેની પાછળની કેટલીક પ્રથાઓ અને માન્યતાઓ અંગે આક્ષેપો કર્યા છે.જયંત પંડ્યાના જણાવ્યા મુજબ, લોકોની ધાર્મિક આસ્થા સામે વિજ્ઞાન જાથાનો વિરોધ નથી, પરંતુ આસ્થાના નામે ભય ઊભો કરી અંધશ્રદ્ધા ફેલાવવામાં આવે તેની સામે તેમનો વિરોધ છે.
‘શાસ્ત્રોમાં Dasha Mata Vratનો ઉલ્લેખ નથી’
જયંત પંડ્યાએ દાવો કર્યો છે કે સનાતન ધર્મના પૌરાણિક ગ્રંથો અને શાસ્ત્રોમાં દશા માતા અથવા તેમના વ્રત (Dasha Mata Vrat)નો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ જોવા મળતો નથી. તેમના મતે, લોકોમાં ધાર્મિક ભય અને ભ્રમ ઊભો કરીને કેટલાક વ્રતો અને વિધિઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે કોઈની વ્યક્તિગત શ્રદ્ધા સામે વાંધો નથી, પરંતુ ધાર્મિક માન્યતાના નામે લોકોને ડરાવવાની અથવા અંધશ્રદ્ધા તરફ દોરવાની પ્રવૃત્તિ સામે સમાજે સજાગ રહેવું જોઈએ.
વ્રત નહીં કરો તો નુકસાન થશે? પત્રિકાઓ અંગે સવાલ
વિજ્ઞાન જાથા (Vigyan Jatha)ના આક્ષેપ મુજબ, દશા માતાના વ્રત (Dasha Mata Vrat)ને લગતી કેટલીક પત્રિકાઓમાં લોકોને ચોક્કસ નિયમો પાળવા અથવા ટેક લેવા માટે જણાવવામાં આવે છે. તેમાં વ્રત કે ધાર્મિક વિધિ નહીં કરવામાં આવે તો પરિવાર પર દુર્ઘટના, અપમૃત્યુ અથવા આર્થિક નુકસાન આવી શકે તેવી ભયજનક વાતો લખવામાં આવતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. વિજ્ઞાન જાથાનું કહેવું છે કે આવી માન્યતાઓ લોકોમાં ભય પેદા કરી શકે છે અને તેના કારણે તેઓ માનસિક દબાણ હેઠળ ધાર્મિક વિધિઓ કરવા માટે પ્રેરાઈ શકે છે.
નવા વ્રતો અને ચમત્કારો પાછળ આર્થિક હિતનો આક્ષેપ
જયંત પંડ્યા (Jayant Pandya)એ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો છે કે સમયાંતરે નવા વ્રતો, ધાર્મિક વિધિઓ અને ચમત્કારોની વાતો સમાજમાં પ્રચલિત કરવામાં આવે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આવી માન્યતાઓનો લાભ કેટલાક વેપારીઓ અથવા હિતધારકોને આર્થિક રીતે મળી શકે છે. તેમણે ‘મૂર્તિ દૂધ પીવે છે’ જેવી અગાઉ ફેલાયેલી અફવાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે આવા દાવાઓથી લોકોમાં ચમત્કાર અંગેની માન્યતા ઊભી થાય છે અને ભોળા ભક્તો ગેરમાર્ગે દોરાઈ શકે છે.
મૂર્તિ વિસર્જન બાદની સ્થિતિ પર પણ સવાલ
વિજ્ઞાન જાથાએ ધાર્મિક મૂર્તિઓના વિસર્જન બાદ સર્જાતી સ્થિતિ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જયંત પંડ્યાના જણાવ્યા મુજબ, શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્થાપિત કરવામાં આવેલી મૂર્તિઓની પૂજા બાદ વિસર્જન કરવામાં આવે છે, પરંતુ ત્યારબાદ નદીઓ, તળાવો અથવા રસ્તાના કિનારે તૂટેલી મૂર્તિઓ જોવા મળે છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો મૂર્તિ પ્રત્યે સાચી શ્રદ્ધા હોય તો વિસર્જન બાદ તેની આવી સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે પણ સમાજે જવાબદારીપૂર્વક વિચારવું જોઈએ.
આસ્થા અને અંધશ્રદ્ધા વચ્ચે ભેદ કરવાની અપીલ
વિજ્ઞાન જાથાએ લોકોમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ વિકસાવવાની અને કોઈપણ ધાર્મિક દાવાને આંખ બંધ કરીને સ્વીકારવાને બદલે તર્ક અને પુરાવાના આધારે વિચારવાની અપીલ કરી છે. જોકે, દશા માતાના વ્રત (Dasha Mata Vrat) અંગે વિજ્ઞાન જાથા દ્વારા કરવામાં આવેલા શાસ્ત્રીય ઉલ્લેખના અભાવ અને આર્થિક હિત સંબંધિત દાવાઓ સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો છે. આ અંગે ધાર્મિક નિષ્ણાતો અથવા સંબંધિત પરંપરાના અનુયાયીઓનો પક્ષ પણ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી આવા દાવાઓને અંતિમ ઐતિહાસિક કે ધાર્મિક નિષ્કર્ષ તરીકે નહીં, પરંતુ વિજ્ઞાન જાથા (Vigyan Jatha)ના મત તરીકે જોવું જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો:અંબાલાલ પટેલ Vs વિજ્ઞાન જાથા: હવામાન આગાહીને લઈને વિવાદ ગરમાયો, જયંત પંડ્યાએ ઉઠાવ્યા સવાલ
આ પણ વાંચો:સત્યનારાયણની કથા બંધ કરાવવાનો મામલો, વિજ્ઞાન જાથાના જયંત પંડ્યા-હેમાંગ રાવલ સામસામે
