Mantavya Vishesh: FD vs મ્યુચ્યુઅલ ફંડની ચર્ચા થાય ત્યારે સૌથી પહેલા લોકોના મનમાં રિટર્નનો સવાલ આવે છે. પરંતુ રોકાણ પસંદ કરતી વખતે માત્ર કેટલા રૂપિયા મળી શકે છે તે જોવું પૂરતું નથી. પૈસા કેટલા સમય માટે રોકવાના છે, કેટલું રિસ્ક લઈ શકાય છે અને રોકાણનો હેતુ શું છે, તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ એટલે કે FDમાં બેંક દ્વારા નક્કી કરાયેલા વ્યાજદર પ્રમાણે રિટર્ન મળે છે, જ્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં મળતું રિટર્ન માર્કેટની સ્થિતિ અને ફંડના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. તેથી બંને વચ્ચે પસંદગી કરતા પહેલા તેમની ખાસિયતો સમજવી જરૂરી છે.
FDમાં નક્કી વ્યાજદરનો ફાયદો
FDને પસંદ કરવાનું એક કારણ તેની સરળ અને જાણીતી રીત છે. રોકાણકાર ચોક્કસ રકમ નક્કી કરેલા સમય માટે બેંકમાં જમા કરે છે અને લાગુ વ્યાજદર પ્રમાણે મેચ્યોરિટી સમયે રકમ મેળવે છે. આથી જેમને માર્કેટના રોજિંદા ઉતાર-ચઢાવથી દૂર રહેવું હોય તેમના માટે FD ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે. જોકે FD લેતી વખતે વ્યાજદર, સમય પહેલા પૈસા ઉપાડવાના નિયમો, ટેક્સ અને મોંઘવારી જેવી બાબતો પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. ડીઆઈસીજીસીના નિયમો મુજબ પાત્ર બેંક ડિપોઝિટ માટે એક જ બેંકમાં એક જ હક અને ક્ષમતામાં મૂળ રકમ તથા વ્યાજ સહિત કુલ ₹5 લાખ સુધીનું ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ કવર મળે છે.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં માર્કેટ સાથે બદલાતું રિટર્ન
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણકારોના પૈસા ફંડની યોજના પ્રમાણે શેર, ડેટ અથવા અન્ય નાણાકીય સિક્યોરિટીઝમાં રોકવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ઇક્વિટી આધારિત યોજનાઓમાં માર્કેટની હિલચાલની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે. એટલે અહીં રિટર્ન પહેલેથી નક્કી હોતું નથી અને રોકાણની કિંમત ઘટી પણ શકે છે. સેબીનું રિસ્કોમીટર અલગ-અલગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનામાં રહેલા રિસ્કનું સ્તર સમજવામાં મદદ કરે છે. આના આધારે રોકાણકાર પોતાની રિસ્ક લેવાની ક્ષમતા પ્રમાણે ફંડ પસંદ કરી શકે છે.
લાંબા ગાળાના લક્ષ્ય માટે શું જોવું?
FD અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વચ્ચે પસંદગી કરતી વખતે ઇન્વેસ્ટમેન્ટનો સમયગાળો ખૂબ મહત્વનો છે. જો થોડા વર્ષોમાં ચોક્કસ રકમની જરૂરિયાત હોય અને માર્કેટનું રિસ્ક લેવું ન હોય, તો FD પર વિચાર કરી શકાય છે. બીજી તરફ, લાંબા સમય સુધી પૈસા રોકી શકાય અને માર્કેટની વધઘટ સહન કરવાની ક્ષમતા હોય તો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એક વિકલ્પ બની શકે છે. લાંબા ગાળાના ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં માર્કેટની વૃદ્ધિનો લાભ મળવાની સંભાવના રહે છે, પરંતુ તેની સાથે નુકસાનની શક્યતા પણ રહે છે. તેથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડને FDની જેમ ફિક્સ રિટર્ન આપતું રોકાણ માનવું યોગ્ય નથી.
રિટર્ન અને રિસ્ક વચ્ચે સંતુલન જરૂરી
રોકાણ કરતી વખતે માત્ર સૌથી વધુ રિટર્ન મેળવવાનો વિચાર ન કરવો જોઈએ. FDમાં રિટર્ન સામાન્ય રીતે વધુ સ્થિર હોય છે, પરંતુ મોંઘવારી વધે ત્યારે પૈસાની ખરીદશક્તિ પર અસર થઈ શકે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં વધુ વૃદ્ધિની શક્યતા હોઈ શકે છે, પરંતુ માર્કેટ રિસ્ક પણ રહે છે. સેબી પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ માર્કેટ રિસ્કને આધીન છે અને ભૂતકાળનું પરફોર્મન્સ ભવિષ્યના રિટર્નની ગેરંટી નથી. તેથી રોકાણ કરતા પહેલા પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ અને રિસ્ક લેવાની ક્ષમતા સમજવી જરૂરી છે.
અંતિમ પસંદગી તમારા નાણાકીય લક્ષ્ય પર
FD અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી કયું વધુ સારું છે તેનો એક જ જવાબ દરેક રોકાણકાર માટે હોઈ શકે નહીં. ટૂંકા ગાળાના લક્ષ્ય, સ્થિરતા અને ઓછું રિસ્ક પસંદ હોય તો FD યોગ્ય લાગી શકે છે. જ્યારે લાંબા ગાળે સંપત્તિ બનાવવાનો હેતુ હોય અને માર્કેટની વધઘટને સમજવાની તૈયારી હોય તો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પર વિચાર કરી શકાય છે. કેટલાક રોકાણકારો પોતાના અલગ-અલગ નાણાકીય લક્ષ્યો પ્રમાણે બંને વિકલ્પોનો ઉપયોગ પણ કરી શકે છે. અંતે ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરતા પહેલા સમયગાળો, રિસ્ક, ટેક્સ, મોંઘવારી અને પોતાની નાણાકીય જરૂરિયાતને સાથે ધ્યાનમાં લેવી સૌથી મહત્વની બાબત છે. આ રીતે પોતાની જરૂરિયાત અને જોખમની ક્ષમતા પ્રમાણે કરેલું રોકાણ ભવિષ્યના નાણાકીય લક્ષ્યોને વધુ સારી રીતે પૂરા કરવામાં મદદરૂપ બની શકે છે
આ પણ વાંચો: નીતિ આયોગના ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઈન્ડેક્સ 2026’ મુજબ વિદેશી રોકાણમાં ગુજરાત ટોપ પર
આ પણ વાંચો: તમે એક પણ રૂપિયો ખર્ચ્યા વગર બની શકો છો અમીર! આ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફોર્મ્યુલા છે
