Gandhinagar News: ક્લાઇમેટ ચેન્જના સમયમાં વાતાવરણમાં ગમે ત્યારે થતો ફેરફાર સૌથી મોટો મુદ્દો છે. હવામાન અને વધતા શહેરીકરણના આ યુગમાં, ભારે વરસાદને કારણે પૂરનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે. દર વર્ષે ચોમાસામાં આવતા પૂરના લીધે કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થાય છે અને જાનમાલનું નુકસાન થાય છે.
IIT ગાંધીનગરે આ સમસ્યાને અસરકારક રીતે ઉકેલવા માટે પહેલ કરી છે. સંસ્થાના રિસર્ચ પાર્કમાં એક સમર્પિત “AI રેઝિલિયન્સ એન્ડ કમાન્ડ સેન્ટર” (AI-ક્લાઇમેટ સેન્ટર) સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્ર માત્ર વરસાદની આગાહી જ નહીં પરંતુ વરસાદ પછીની પરિસ્થિતિનું સચોટ વિશ્લેષણ પણ કરશે. તેની મુખ્ય વિશેષતાઓમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમો, મશીન લર્નિંગ અને રીઅલ-ટાઇમ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને પૂરની આગાહીનો સમાવેશ થાય છે.
હવામાનશાસ્ત્રના ડેટા અને સેટેલાઇટ છબીઓના આધારે, સિસ્ટમ થોડા કલાકોમાં પૂરની આગાહી કરશે. જ્યારે ભારે વરસાદ પડે છે, ત્યારે કેન્દ્ર માત્ર પૂરની આગાહી જ નહીં પરંતુ કયા રસ્તાઓ ડૂબી જશે અને કયા વિસ્તારો સૌથી વધુ જોખમમાં છે તે પણ સૂચવશે. IIT ગાંધીનગરના પ્રોફેસર ઉદિત ભાટિયાએ જણાવ્યું હતું કે ભૌતિકશાસ્ત્ર અને મશીન લર્નિંગને જોડીને વિકસાવવામાં આવેલ આ કેન્દ્ર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં સિસ્ટમને ખૂબ મદદ કરશે.
સિસ્ટમને મદદ
દેશમાં ક્યાંય પણ પૂર જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે, ત્યારે સૌથી મોટો પડકાર બચાવ કામગીરીનો હોય છે. આ AI-આધારિત કમાન્ડ સેન્ટરમાંથી રીઅલ-ટાઇમ માહિતી સાથે, સિસ્ટમ આગોતરા પગલાં લઈ શકશે. લોકોને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી ઝડપથી બહાર કાઢી શકાય છે. ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન યોજનાઓ અગાઉથી તૈયાર કરી શકાય છે.
નોંધનીય છે કે IIT ગાંધીનગર ખાતે આ પ્રોજેક્ટમાં ઘણી સરકારી સંસ્થાઓએ રસ દર્શાવ્યો છે. ગુરુગ્રામ અને આંધ્રપ્રદેશ (RTGS) ની સરકારો સાથે સત્તાવાર સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ સિસ્ટમને અમલમાં મૂકવા માટે ગાંધીનગર સત્તાવાળાઓ સાથે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. ભવિષ્યમાં, દેશના અન્ય મોટા શહેરો પણ આ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. મિલકત વ્યવહારના નિયમોમાં મોટા ફેરફારો, આ એક વસ્તુ વિના તમે નોંધણી કરાવી શકશો નહીં. IIT ગાંધીનગર ખાતેનું આ કેન્દ્ર, જે ક્લાઈમેટ ચેન્જ વિભાગના પ્રોફેસરોની સખત મહેનત અને તેમના નામે નોંધાયેલ પેટન્ટ દ્વારા સ્થાપિત થયું છે, તે ભારતના સ્માર્ટ સિટીઝ મિશનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
આ પણ વાંચો: વિદ્યાર્થીઓ માટે નોબેલ પુરસ્કાર પ્રેરણા: GUJCOST અને IITEનું અનોખું વિજ્ઞાન અભિયાન
આ પણ વાંચો: IIT ગાંધીનગરમાં યુવાનોના વાઈબ્સથી ભરપૂર નવીનીકૃત ડાકઘરનો શુભારંભ
આ પણ વાંચો: IIT-G ખાતે ગુજરાતની પ્રથમ Gen-Z થીમ આધારિત પોસ્ટ ઓફિસનો શુભારંભ
