જો તમારા પરિવારમાં કોઈ વડીલ કે સભ્ય નિયમિત રીતે ડાયાબિટીસ, હાઈ બીપી, હૃદય રોગ અથવા હાડકાંની નબળાઈની દવાઓ (medicines) લે છે, તો આ સમાચાર તમારા ખિસ્સાને મોટી રાહત આપશે. કેન્દ્ર સરકારની સંસ્થા નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ રોજિંદા જીવનમાં સૌથી વધુ વપરાતી 39 જીવનરક્ષક દવાઓની કિંમતોની ઉપલી મર્યાદા (Price Cap) નક્કી કરી દીધી છે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણયને કારણે બજારમાં મળતી અનેક બ્રાન્ડેડ દવાઓના ભાવમાં ૨૦% થી લઈને ૪૦% સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
DPCO હેઠળ સામાન્ય જનતાના હિતમાં મોટો નિર્ણય:
સરકારે આ કડક પગલું ડ્રગ્સ (પ્રાઇસીસ કંટ્રોલ) ઓર્ડર (DPCO), 2013 અંતર્ગત લીધું છે. આ કાયદાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે દેશના સામાન્ય અને ગરીબ નાગરિકોને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ મોંઘી ન પડે અને જરૂરી દવાઓ વ્યાજબી કિંમતે મળી રહે. આ યાદીમાં એવી દવાઓ પસંદ કરવામાં આવી છે જેનો દેશભરમાં કરોડો દર્દીઓ રોજ સવાર-સાંજ ઉપયોગ કરે છે.
ક્રોનિક રોગોના દર્દીઓનું માસિક બજેટ સુધરશે:
નિયત કરાયેલી યાદીમાં બ્લડ પ્રેશર, કેલ્શિયમની ઉણપ, હૃદયની બિમારી, આંખના ઈન્ફેક્શન અને હડકવા જેવા ગંભીર રોગોની દવાઓ સામેલ છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રકારની બીમારીઓની સારવાર વર્ષો સુધી અથવા આજીવન ચાલતી હોય છે. કેમિકલ કોમ્બિનેશનના ભાવ નક્કી થઈ જતાં હવે દર્દીઓનો દર મહિનાનો દવાનો ખર્ચ ઘણો ઓછો થઈ જશે.
નવી કિંમતોનું પાલન કરવું ફરજિયાત:
દેશની તમામ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ અને મેડિકલ સ્ટોર્સે હવે આ નિર્ધારિત કિંમતો મુજબ જ વેચાણ કરવાનું રહેશે. કંપનીઓએ તેમના નવા મેન્યુફેક્ચરિંગ બેચ પર સુધારેલી MRP છાપવી પડશે જેથી ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી ન થાય.
સસ્તી થયેલી મુખ્ય દવાઓ અને તેની નવી કિંમતોની ઝલક:
Clopidogrel + Aspirin + Atorvastatin (હાર્ટ એટેકથી બચાવતી દવા): હૃદયના દર્દીઓમાં લોહી પાતળું રાખવા અને કોલેસ્ટ્રોલ નિયંત્રિત કરવા માટેની આ કેપ્સ્યુલની નવી મહત્તમ કિંમત ₹6.37 પ્રતિ કેપ્સ્યુલ નક્કી કરાઈ છે.
Amlodipine + Bisoprolol + Telmisartan (હાઈ બ્લડ પ્રેશર): ગંભીર બીપીને કંટ્રોલમાં રાખતી આ કમ્બાઈન્ડ ટેબ્લેટની નવી કિંમત ₹14.74 પ્રતિ ટેબ્લેટ રહેશે.
કેલ્શિયમ અને વિટામિન D3: હાડકાંની મજબૂતી માટે સ્ત્રીઓ અને વૃદ્ધોને અપાતી આ ટેબ્લેટની નવી કિંમત GST સાથે ₹8.93 પ્રતિ ટેબ્લેટ રહેશે.
Tenecteplase (TNK-TPA Injection): હાર્ટ એટેક વખતે ઈમરજન્સીમાં લોહીના ગંઠાવા (Clots) ઓગાળવા માટે વપરાતા આ મોંઘા જીવનરક્ષક ઈન્જેક્શનની કિંમત ₹60,238.27 પ્રતિ વાયલ નક્કી કરાઈ છે.
Nepafenac + Moxifloxacin (આઇ ડ્રોપ્સ): મોતિયા અને આંખના ઓપરેશન બાદ ચેપ રોકવા માટેના ડ્રોપ્સની નવી કિંમત ₹68.64 પ્રતિ મિલીલીટર રહેશે.
Anti-Rabies Immunoglobulin (હડકવા વિરોધી ઈન્જેક્શન): આ મહત્વની દવાની નવી મહત્તમ કિંમત ₹119.48 નક્કી કરવામાં આવી છે.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી:
સરકારી આદેશનું પાલન ન કરનાર કે નિર્ધારિત ભાવ કરતાં એક પણ રૂપિયો વધુ વસૂલનાર કંપનીઓ સામે આવશ્યક વસ્તુ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ કાયદેસરના પગલાં લેવાશે. ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલેલી વધારાની રકમ કંપનીઓએ વ્યાજ સાથે સરકારમાં જમા કરાવવી પડશે.
શું છે NPPA અને શા માટે આ નિર્ણય જરૂરી હતો?:
નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ 1997માં સ્થપાયેલી ભારત સરકારની સ્વાયત્ત સંસ્થા છે, જે દવાઓના બજાર ભાવ પર નજર રાખે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના અહેવાલો મુજબ, ભારતમાં સામાન્ય પરિવારોના બજેટનો એક મોટો હિસ્સો (આશરે ૨૦% થી ૩૦%) માત્ર મેડિકલ અને દવાના ખર્ચમાં જ જતો રહે છે. આ ભાવ નિયંત્રણથી લાખો મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને આર્થિક કટોકટીમાંથી મોટી રાહત મળશે.
