Gandhinagar News: ગુજરાતમાં જન્મ અને મરણના પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં નામ, અટક તથા માતા-પિતા કે વાલી સંબંધિત વિગતોમાં ફેરફાર કરવા અંગે રાજ્યના મુખ્ય રજિસ્ટ્રાર (જન્મ-મરણ) દ્વારા નવી એડવાઈઝરી જાહેર કરવામાં આવી છે. 2 સપ્ટેમ્બર, 2026ના આદેશમાં વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં રજિસ્ટ્રાર અને સબ-રજિસ્ટ્રાર કયા પ્રકારના સુધારા કરી શકે તે અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે.

આ માર્ગદર્શિકા ખાસ કરીને બાળકના જન્મના દાખલામાં નામ અને અટકની રચના, માતાનું નામ ઉમેરવા અથવા પિતાનું નામ દૂર કરવા, તેમજ મરણના પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં નામની વિગતો અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરે છે. જન્મ-મરણની નોંધણી સંબંધિત કામગીરી રાજ્યના આરોગ્ય વિભાગ હેઠળ કરવામાં આવે છે.

બાળકના નામમાં પિતાનું નામ ‘મિડલ નેમ’ તરીકે રાખવું હવે ફરજિયાત નહીં

નવી એડવાઈઝરીનો મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે બાળકના નામની વચ્ચે પિતાનું નામ એટલે કે ‘Middle Name’ રાખવું હવે ફરજિયાત રહેશે નહીં. માતા-પિતા પોતાની જરૂરિયાત અને પસંદગી અનુસાર બાળકના નામની રચના કરી શકશે. અર્થાત્, બાળકના નામમાં પિતાનું નામ Middle Name તરીકે હોવું જરૂરી નથી. નામની નોંધ ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજો અને લાગુ પડતા નિયમોના આધારે કરવામાં આવશે.

Birth Certificate New Rules: પિતાનું નામ દૂર કરી માતાનું નામ ઉમેરવું હોય તો શું કરવું?

જો બાળકના જન્મના દાખલામાં પિતાનું નામ દૂર કરીને માતાનું નામ દાખલ કરવાનું હોય અને માતા-પિતા બંને બાળક સાથે રહેતા હોય, તો પિતાની લેખિત સંમતિના આધારે જરૂરી સુધારો કરી શકાય છે. આ જોગવાઈથી જન્મના પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં માતા અને પિતાની વિગતો અંગે ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં સુધારો કરવાની પ્રક્રિયા વધુ સ્પષ્ટ બને છે.

છૂટાછેડા બાદ બાળકની કસ્ટડી માતા પાસે હોય તો કોર્ટના હુકમથી સુધારો

માતા-પિતા વચ્ચે છૂટાછેડા થયા હોય અને બાળકની કસ્ટડી માતા પાસે હોય, તો કોર્ટના હુકમના આધારે બાળકના જન્મના દાખલામાં માતાનું નામ અને અટક રાખીને જરૂરી સુધારો કરી શકાય છે. જો કોર્ટના આદેશમાં બાળકના જન્મના દાખલામાં માતાનું નામ અને અટક રાખવાની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હોય, તો તે હુકમના આધારે રજિસ્ટ્રાર દ્વારા નિયમ મુજબ સુધારો કરી શકાય છે.

બાળકના નામ અને અટકમાં સુધારા માટે દસ્તાવેજો મહત્વના

બાળકના જન્મ પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં નામમાં ફેરફાર કરવાનો હોય અથવા બાળક અને પિતાની અટક અલગ હોય તો જરૂરી આધાર-પુરાવાના આધારે સુધારો કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ માટે સરકારી ગેઝેટ તેમજ સુધારેલા નામ સાથેનું સરકારી ફોટો ઓળખપત્ર જેવા દસ્તાવેજો આધાર તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, આધારકાર્ડ અથવા PAN કાર્ડ જેવા સરકારી દસ્તાવેજો જરૂરી પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકાય છે. અહીં મહત્વનું એ છે કે માત્ર અરજી કરવાથી નહીં, પરંતુ સંબંધિત સુધારા માટે જરૂરી અને પ્રમાણિત દસ્તાવેજોના આધારે જ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

મરણના પ્રમાણપત્રમાં પણ Middle Name અંગે નવી સ્પષ્ટતા

નવી માર્ગદર્શિકા માત્ર જન્મના દાખલા પૂરતી મર્યાદિત નથી. મરણના પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં મૃતકના નામની રચના અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. મૃતકના નામની પાછળ પિતા અથવા પતિનું નામ લખવામાં આવતું હોય તો તેને Middle Name તરીકે રાખવું ફરજિયાત નહીં રહે. ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજો અને સંબંધિત વ્યક્તિની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમ મુજબ નામની રચના કરી શકાશે.

દરેક સુધારા માટે સોગંદનામું આપવું ફરજિયાત નહીં

નવી એડવાઈઝરીમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. ઉપરોક્ત પ્રકારના સુધારા માટે દરેક કિસ્સામાં સોગંદનામું (Affidavit) લેવું જરૂરી નથી. જો જરૂરી પ્રમાણિત અને આધારભૂત દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ હોય, તો રજિસ્ટ્રાર અથવા સબ-રજિસ્ટ્રાર તે દસ્તાવેજોના આધારે લાગુ નિયમો મુજબ કાર્યવાહી કરી શકે છે.

શું બદલાશે?

નવી માર્ગદર્શિકાથી જન્મ-મરણના પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate New Rules)માં નામની વિગતો સુધારવા અંગેની પ્રક્રિયા વધુ સ્પષ્ટ બનશે. ખાસ કરીને બાળકના નામમાં પિતાનું નામ Middle Name તરીકે રાખવાની ફરજિયાતતા દૂર થવાથી માતા-પિતાને નામની રચનામાં વધુ વિકલ્પ મળશે. આ ઉપરાંત, છૂટાછેડા બાદ માતા પાસે બાળકની કસ્ટડી હોય તેવા કિસ્સામાં કોર્ટના આદેશના આધારે જન્મના દાખલામાં માતાનું નામ અને અટક રાખવાની પ્રક્રિયા પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો:જન્મના દાખલામાં QR કોડ ફરજિયાત, 100 એન્ટ્રીની મર્યાદાથી અરજદારો પરેશાન

આ પણ વાંચો:મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલનો મોટો નિર્ણય, VCEને ઓછામાં ઓછું રૂ. 20 યુનિટદીઠ ચુકવણી ફરજિયાત

આ પણ વાંચો:જન્મ-મરણના પ્રમાણપત્રોની નકલ ઇ-ગ્રામ કેન્દ્ર પર એક જ દિવસમાં થશે ઉપલબ્ધ