Gandhinagar News:જેમ જેમ ફાઇલો ઝડપથી આગળ વધે છે અને ચકાસણી વધુ તીવ્ર બને છે, તેમ તેમ ગાંધીનગર ખાતે ગુજરાત સચિવાલયની (Secretariat) અંદરનો માહોલ તાકીદ અને આશ્ચર્ય વચ્ચે બદલાતો રહે છે. તંત્રને શું હલાવી રહ્યું છે તેનો સારાંશ અહીં છે.
ગુજરાત પોલીસ વિભાગમાં ફેરબદલની શક્યતા
સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ પછી જિલ્લા વહીવટમાં તાજેતરમાં થયેલી બદલીઓને પગલે, રાજ્ય પોલીસ વિભાગમાં પણ હવે મોટા પાયે ફેરફારો થવાની ધારણા છે. શહેરના પોલીસ કમિશનરો અને જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષકો (SP) માં નોંધપાત્ર ફેરબદલની શક્યતા છે. સચિવાલયમાં (Secretariat) ચર્ચાઓ સૂચવે છે કે હાલમાં વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓની કામગીરી સમીક્ષા ચાલી રહી છે. તે જ સમયે, વિભાગમાં ઘણી મુખ્ય ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. સરકાર કાયદો અને વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા અને ગુના પર નિયંત્રણ કડક બનાવવા માટે અનુભવી અને કાર્યક્ષમ અધિકારીઓની શોધમાં હોવાનું કહેવાય છે. આમાં તાજેતરમાં બઢતી પામેલા અધિકારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, વહીવટીતંત્ર કેટલાક બાજુ પર રાખેલા અધિકારીઓને મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સોંપીને મુખ્ય પ્રવાહમાં પાછા લાવવાનું પણ વિચારી રહ્યું છે.
ગુજરાત સચિવાલયમાં (Secretariat) આગામી મુખ્ય સચિવ કોણ હશે?
સચિવાલયમાં (Secretariat) ચર્ચા વધી રહી છે કે ગુજરાતના આગામી મુખ્ય સચિવ એક મહિલા અધિકારી હોઈ શકે છે, કારણ કે મહિલા IAS અધિકારીઓ હવે વરિષ્ઠતા રેન્ક પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે. ડિસેમ્બર 2026 માં વર્તમાન મુખ્ય સચિવ મનોજ કુમાર દાસની નિવૃત્તિ પછી, 1991 બેચની બે મહિલા અધિકારીઓને ટોચના પદ માટે મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવે છે. પ્રથમ જયંતિ રવિ છે, જે મહેસૂલ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ (Secretariat) છે, જે ઓગસ્ટ 2027 સુધી સેવામાં રહેશે. બીજા અંજુ શર્મા છે, જે સામાન્ય વહીવટ વિભાગમાં અધિક મુખ્ય સચિવ છે, જે જુલાઈ 2029 માં નિવૃત્ત થવાના છે.
આ બે ઉપરાંત, પદાધિકારીમાં અન્ય વરિષ્ઠ મહિલા અધિકારીઓમાં 1995 બેચના વત્સલા વાસુદેવ અને ડી. થારા અને 1996 બેચના મોના ખંધારનો સમાવેશ થાય છે. નોંધપાત્ર રીતે, 1990 બેચના બે સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારીઓ – સી.વી. સોમ અને અરુણ સોલંકી – ને બાજુ પર રાખવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે અને તેઓ સરકારના સારા પુસ્તકોમાં નથી માનવામાં આવતા. પરિણામે, ગુજરાતના આગામી મુખ્ય સચિવ (Secretariat) તરીકે એમ.કે. દાસના સ્થાને મહિલા અધિકારીની નિમણૂક થવાની શક્યતાઓ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગઈ છે.
ટૂંક સમયમાં IAS બદલીઓનો બીજો તબક્કો થવાની શક્યતા
ગુજરાતમાં જિલ્લા કલેક્ટરો અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારીઓની મોટા પાયે બદલીઓ બાદ, શહેરોમાં મ્યુનિસિપલ કમિશનર, સચિવાલય (Secretariat) વિભાગો, શાખા કચેરીઓ અને બોર્ડ અને કોર્પોરેશનોના વડા તરીકે સેવા આપતા વરિષ્ઠ IAS અધિકારીઓની બદલીઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે. રાજ્યના સામાન્ય વહીવટ વિભાગે તાજેતરમાં 72 IAS અધિકારીઓની બદલીઓ કરી છે.
સચિવાલયમાં (Secretariat) બીજા તબક્કામાં વધુ એક મોટા પાયે ફેરબદલ અંગે ચર્ચાઓ હવે તેજ બની છે. ખાસ કરીને, જે વિભાગોમાં વધારાના ચાર્જ સોંપવામાં આવ્યા છે ત્યાં નિયમિત પોસ્ટિંગ થવાની શક્યતા છે. ત્રણ વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી એક જ પદ પર સેવા આપતા અધિકારીઓની પણ બદલી થવાની અપેક્ષા છે. આગામી બદલીઓ અને પોસ્ટિંગમાં વરિષ્ઠ કક્ષાના અધિકારીઓની કામગીરી સમીક્ષાઓ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. જ્યારે કેટલાક અધિકારીઓને મુખ્ય પોસ્ટિંગ મળી શકે છે, ત્યારે અન્યને સાઈડ પોસ્ટિંગની શક્યતાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
DST સચિવના નવા કાર્યાલયમાં ‘વાસ્તુ’ સ્પર્શ!
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ (DST) ના સચિવ પી. ભારતીએ (Secretariat) તેમના નવા નવીનીકૃત કાર્યાલયમાં વાસ્તુ શાસ્ત્રના સિદ્ધાંતોનો સમાવેશ કર્યો હોવાનું કહેવાય છે. એવું કહેવાય છે કે અગાઉ આ કાર્યાલયમાં રહેલા ઘણા અધિકારીઓને વિવિધ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેમાં વિજય નેહરા અને મોના ખંધારનો સમાવેશ થાય છે. છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી સચિવાલય (Secretariat) કાર્યાલયમાં નવીનીકરણ કાર્ય દરમિયાન, સ્ટાફ કર્મયોગી ભવનથી કામ કરી રહ્યો હતો.
જોકે, કાર્યાલય પૂર્ણ થયા પછી, સ્ટાફ નવીનીકૃત પરિસરમાં પાછો ફર્યો. નવી કચેરીમાં જતા પહેલા, વાસ્તુ સિદ્ધાંતો અનુસાર ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે, અને ધાર્મિક વિધિઓ પણ કરવામાં આવી હતી. એવી ચર્ચા છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી DST માં વહીવટી વાતાવરણ ખૂબ જ ખરાબ રહ્યું હતું. સારું કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, અધિકારીઓને યોગ્ય શ્રેય મળ્યો ન હતો. આ કારણોસર, પી. ભારતીએ નવીનીકૃત કાર્યાલયમાં બેસતા પહેલા દિશાનિર્દેશો અને લેઆઉટનો કાળજીપૂર્વક વિચાર કર્યો હોવાનું કહેવાય છે.
55+ અધિકારીઓ કામગીરી સ્કેનર હેઠળ!
રાજ્ય વહીવટી તંત્રમાં 55 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરી ચૂકેલા સરકારી અધિકારીઓની કામગીરીની સમીક્ષા કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. નબળી કામગીરી, બેદરકારી અથવા શિસ્તભંગમાં સંડોવાયેલા લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. એકાઉન્ટ્સ અને ટ્રેઝરી નિયામકના કાર્યાલય દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ અનુસાર, ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026 ના સમયગાળા દરમિયાન 55 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરનારા અધિકારીઓની યાદી તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
સરકારે આ અધિકારીઓના મૂલ્યાંકન માટે 11 માપદંડ નક્કી કર્યા છે. ખાસ કરીને, સમીક્ષામાં છેલ્લા ઘણા વર્ષોના સેવા રેકોર્ડ, ગુપ્ત અહેવાલો, કાર્યની ગુણવત્તા અને આચરણનો સમાવેશ થશે. વધુમાં, કોઈ અધિકારી વિભાગીય તપાસ, શિસ્તભંગના પગલાં, શારીરિક કે માનસિક તંદુરસ્તીના મુદ્દાઓ, ફોજદારી કેસ અથવા કોર્ટ કેસ પેન્ડિંગ છે કે કેમ તેની ચકાસણી કરવામાં આવશે.
જિલ્લા વહીવટ માટે ટેક નિષ્ણાતો
ગુજરાતમાં પહેલીવાર, મહેસૂલ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ (Secretariat) જયંતિ રવિ દ્વારા રાજ્યભરના તમામ ૩૪ જિલ્લા કલેક્ટર કચેરીઓમાં આઉટસોર્સિંગ ધોરણે આઇટી સલાહકારોની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારે આ હેતુ માટે ₹૧.૮૭ કરોડ ફાળવ્યા છે. પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારોને માસિક ₹૫૦,૦૦૦ પગાર મળશે. નિયુક્ત સલાહકારો ઓનલાઈન ડેટા વિશ્લેષણ અને પોર્ટલ મેનેજમેન્ટ માટે જવાબદાર રહેશે. વધુમાં, તેઓ સીએમઓ, પીજી પોર્ટલ અને સીએમ ડેશબોર્ડનું નિરીક્ષણ કરશે. આ પગલાને ઈ-ગવર્નન્સ અને ડેટા મેનેજમેન્ટના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવે છે. નોંધનીય છે કે ભ્રષ્ટાચાર અને અનિયમિતતાને રોકવા માટે મહેસૂલ વિભાગની મોટાભાગની સેવાઓ પહેલાથી જ ઓનલાઈન કરવામાં આવી છે.
ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના અભાવે VIP કાફલામાં ઘટાડો
કેન્દ્ર સરકારે ઇંધણ બચતના પગલાં જાહેર કર્યા પછી, ગુજરાત સરકારે VIP મૂવમેન્ટ અને કાફલાનું કદ ઘટાડ્યું છે. રાજ્યપાલ, મુખ્યમંત્રી અને નાયબ મુખ્યમંત્રીને તેમના સત્તાવાર મોટર કાફલામાં વાહનોની સંખ્યા ઘટાડવાની ફરજ પડી છે, જ્યારે કેબિનેટ મંત્રીઓને હવે પાઇલટ કે એસ્કોર્ટ કાર આપવામાં આવશે નહીં. સચિવાલયમાં (Secretariat) ચર્ચાઓ સૂચવે છે કે જો રાજ્ય સરકારે સમયસર ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) ખરીદ્યા હોત તો આ પરિસ્થિતિ ટાળી શકાઈ હોત.
એવા સમયે જ્યારે પીએમ નરેન્દ્ર મોદી પોતે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉપયોગની જોરદાર હિમાયત કરી રહ્યા છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર હવે સત્તાવાર ઉપયોગ માટે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવા પર પુનર્વિચાર કરી રહી છે. જોકે ગુજરાતે પાંચ વર્ષ પહેલાં તેની EV નીતિ રજૂ કરી હતી અને જનતાને તેનો ફાયદો થયો છે, સરકારી વાહનો પોતે EVs તરફ સંક્રમણ કરવામાં મોટાભાગે નિષ્ફળ ગયા છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, ગુજરાતમાં EVsની સંખ્યા બે લાખને વટાવી ગઈ છે, છતાં સરકારી માલિકીના EV વાહનો કુલ સત્તાવાર કાફલાના માંડ 5%-7% છે.
VGRCનો અંતિમ તબક્કો
ગુજરાતમાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ આકર્ષવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત પ્રાદેશિક પરિષદ (VGRC)નો અંતિમ તબક્કો અનિશ્ચિતતા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટને ધ્યાનમાં રાખીને દેશવાસીઓને ઇંધણ બચાવવા માટે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અપીલ બાદ રાજ્ય સરકારે મોટાભાગના સરકારી કાર્યક્રમો વર્ચ્યુઅલ બનાવ્યા છે, ત્યારે એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આવતા મહિને વડોદરામાં યોજાનારી ચોથી અને અંતિમ VGRC રદ કરવામાં આવશે અથવા તેનું ફોર્મેટ બદલવામાં આવશે. ઉલ્લેખનીય છે કે અત્યાર સુધીમાં મહેસાણા, રાજકોટ અને સુરત એમ ત્રણ પરિષદોએ કુલ ₹12.55 લાખ કરોડના રોકાણ માટે કરાર કર્યા છે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, ઉદ્યોગ વિભાગ તરફથી ટૂંક સમયમાં છેલ્લી પરિષદ અંગે નવી જાહેરાત થવાની શક્યતા છે.
