Gandhinagar News: ગુજરાત વિધાનસભાએ મંગળવારે “ગુજરાત યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ 2026” (UCC) પસાર કર્યું. તે લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને લિવ-ઇન સંબંધો માટે એક સમાન કાનૂની માળખાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. આ સાથે, ગુજરાત યુસીસી લાગુ કરનાર બીજું રાજ્ય બન્યું. ગુજરાત વિધાનસભામાં 182 બેઠકોમાંથી 161 બેઠકો પર ભાજપને મળેલી પ્રચંડ બહુમતીથી, ઘણા ભાજપના સભ્યોએ પ્રસ્તાવિત કાયદા પર પોતાના મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા બાદ આ બિલને ભારે બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યું. ઉત્તરાખંડ પછી, ગુજરાત યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) લાગુ કરવા માટે બિલ પસાર કરનારું બીજું ભારતીય રાજ્ય બન્યું. જોકે, બિલની કોઈપણ જોગવાઈ અનુસૂચિત જનજાતિના લોકોને લાગુ પડશે નહીં.

UCCનો મોટો ફેરફાર!

ગૃહમાં UCC બિલ રજૂ કરતા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે (Chief Minister Bhupendra Patel) જણાવ્યું હતું કે યુસીસી એ મુખ્ય સુધારાઓમાંનો એક છે જેને અમલમાં મૂકવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (Prime Minister Narendra Modi) પ્રતિબદ્ધ છે. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે આ UCC બિલ રજૂ કરવાનો મુખ્ય હેતુ સામાજિક સંવાદિતા અને રાષ્ટ્રીય એકતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એવું પણ સૂચન કર્યું છે કે યુસીસી મહિલાઓના અધિકારોનું રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરશે.

નોંધણી કરાવવાની ઓફર

આ બિલમાં લગ્ન અને છૂટાછેડાની ફરજિયાત નોંધણીનો પ્રસ્તાવ છે. આ જરૂરિયાતનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા પર ₹10,000 સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. બધા લિવ-ઇન સંબંધો ફરજિયાતપણે રજીસ્ટર કરાવવા જોઈએ, અને આવા સંબંધોના અંત અંગેની માહિતી પ્રદાન કરવી જોઈએ. લિવ-ઇન સંબંધમાંથી જન્મેલા કોઈપણ બાળકને દંપતીનું કાયદેસર બાળક ગણવામાં આવશે.

બળજબરીથી લગ્ન કરાવવા બદલ 7 વર્ષની સજા

ગુજરાત યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ 2026 મુજબ, જે સ્ત્રીને તેના લિવ-ઇન પાર્ટનર દ્વારા ત્યજી દેવામાં આવે છે તેને ભરણપોષણ મેળવવાનો અધિકાર રહેશે. બહુપત્નીત્વ પ્રતિબંધિત છે, અને બળજબરીથી અથવા બળજબરીથી લગ્ન કરાવવા પર સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે. કોર્ટના આદેશ સિવાય કોઈપણ પ્રકારના છૂટાછેડા માટે ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે. આ બિલ કોઈપણ શરતો વિના છૂટાછેડા પછી પુનર્લગ્નને કાયદેસર બનાવે છે અને “હલાલા” પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.

આ કાયદો કોઈ ચોક્કસ ધર્મ માટે નથી.

આ કાયદાની તરફેણમાં દલીલ કરતા નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી (Deputy Chief Minister Harsh Sanghvi)એ જણાવ્યું હતું કે ભારતને 1947માં સ્વતંત્રતા મળી હોવા છતાં, ધર્મ, સમુદાય અને જાતિના આધારે નાગરિક કાયદાઓ અલગ અલગ રહ્યા. તેમણે સમજાવ્યું કે આનાથી મહિલાઓને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. નવો કાયદો લગ્ન, વારસો અને સંબંધિત બાબતો માટે એક સમાન કાનૂની માળખું બનાવશે. આ કાયદો કોઈ ચોક્કસ ધર્મ માટે વિશિષ્ટ નથી. તે બધા નાગરિકો માટે છે અને કાયદા હેઠળ સમાન અધિકારોની ખાતરી આપે છે.

20 લાખ સૂચનો અને ભલામણો પ્રાપ્ત થઈ

સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે આ બિલનો મુસદ્દો સમાજના તમામ વર્ગોના અવાજો સાંભળીને લાંબી પરામર્શ પ્રક્રિયા પછી તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે બિલનો મુસદ્દો તૈયાર કરતી વખતે યુસીસી પેનલને 20 લાખ સૂચનો અને ભલામણો મળી હતી. સંઘવીએ કહ્યું હતું કે છેતરપિંડી દ્વારા અથવા નકલી ઓળખનો ઉપયોગ કરીને ગોઠવાયેલા લગ્ન એક સામાજિક દુષણ બની ગયું છે. તે એક સંગઠિત ગુનો બની ગયો છે જેને બંધ કરવો જ જોઇએ. અદાલતોએ પણ આવી પ્રથાઓ બંધ કરવા આદેશો જારી કર્યા છે. સંઘવીએ કહ્યું હતું કે ફ્રાન્સ, જર્મની, તુર્કી, નેપાળ, અઝરબૈજાન અને મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશો સહિત ઘણા દેશોમાં સમાન કાયદા છે.

કોંગ્રેસે કહ્યું કે તે રાજકીય રીતે પ્રેરિત છે

પ્રદેશ કોંગ્રેસ પ્રમુખ અને ધારાસભ્ય અમિત ચાવડા (MLA Amit Chavda)એ આરોપ લગાવ્યો કે UCC બિલ રજૂ કરવું રાજકીય રીતે પ્રેરિત છે. ચાવડાએ પ્રશ્ન કર્યો કે વિધાનસભામાં બિલ રજૂ કરતા પહેલા ધારાસભ્યોને જસ્ટિસ રંજના દેસાઈ પેનલ રિપોર્ટ વાંચવા માટે કેમ આપવામાં આવ્યો નથી.

બિલને સમિતિ સમક્ષ મોકલવું જોઈએ

તેમણે માંગ કરી કે આ બિલને ધારાસભ્યોની સમિતિ સમક્ષ મોકલવામાં આવે અને આગામી વિધાનસભા સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવે જેથી બધા ધારાસભ્યો તેનો અભ્યાસ કરી શકે. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય શૈલેષ પરમારે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત કાયદો ગુજરાતમાં રહેતા અન્ય રાજ્યોના લોકોને આવરી લેશે કે નહીં તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે લિવ-ઇન રિલેશનશિપના મુદ્દા પર સ્પષ્ટતાનો અભાવ છે. યુસીસી બિલ નાગરિકોના બંધારણીય અધિકારો સાથે વિરોધાભાસી ન હોવું જોઈએ.

‘લવ જેહાદ’ના બનાવો વધી રહ્યા છે

ચર્ચા દરમિયાન, રાજ્ય વિધાનસભાના ભૂતપૂર્વ સ્પીકર અને ભાજપના ધારાસભ્ય રમણલાલ વોરાએ જણાવ્યું હતું કે કેટલાક રાજકીય પક્ષો લઘુમતી તુષ્ટિકરણ નીતિઓ અપનાવે છે પરંતુ આ સમુદાયોની મહિલાઓના અધિકારોને અવગણે છે. સમાન નાગરિક સંહિતાનો અભાવ “લવ જેહાદ” ની ઘટનાઓમાં વધારો તરફ દોરી રહ્યો છે.

કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલાએ કહ્યું કે તેઓ “હલાલા” પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકવાના બિલની જોગવાઈઓનું સ્વાગત કરે છે. તેમણે કહ્યું, “હું આ બિલને સંપૂર્ણપણે બંધારણીય ધોરણે સમર્થન આપું છું, કારણ કે તેનો ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓના બંધારણીય અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો છે.”

આ પણ વાંચો:જગદીશ વિશ્વકર્માએ UCC બિલ પર આપી મોટી પ્રતિક્રિયા

આ પણ વાંચો:ગુજરાતમાં UCC બિલ બહુમતીથી પાસ: દેશનું બીજું રાજ્ય

આ પણ વાંચો:ગુજરાત વિધાનસભામાં UCC બિલ રજૂ