India News: Gyanesh Kumar Impeachment ને લઈને ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ મહાભિયોગ (ઇમ્પીચમેન્ટ) ચલાવી તેમને પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ સાથે એક ઠરાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. 31 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં રજૂ કરાયેલા આ ઠરાવમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા, મતદાર યાદીઓ અને ચૂંટણી પંચની કામગીરીને લઈને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે અનેક ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. આ Gyanesh Kumar Impeachment ઠરાવમાં તેમના વિરુદ્ધ લગાવવામાં આવેલા વિવિધ આરોપોના આધારે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિનો આરોપ
ઠરાવમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિને પ્રોત્સાહન આપવાના ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મતદાર યાદીઓમાં નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવાની પ્રક્રિયાનો દુરુપયોગ કરીને ચૂંટણી પરિણામોને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઠરાવ રજૂ કરનાર પક્ષે આક્ષેપ કર્યો છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત હસ્તક્ષેપ લોકશાહી અને મુક્ત તથા નિષ્પક્ષ ચૂંટણીના મૂળ સિદ્ધાંતો માટે ગંભીર ખતરો છે.
SIRને લઈને 13.2 કરોડ મતદારોનો દાવો
ઠરાવમાં મતદાર યાદીઓની વિશેષ સઘન સુધારણા એટલે કે Special Intensive Revision (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને પણ ગંભીર સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
આક્ષેપ મુજબ SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન આશરે 13.2 કરોડ મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. ઠરાવમાં આ પ્રક્રિયાને પક્ષપાતપૂર્ણ અને અપારદર્શક ગણાવીને એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે તેના કારણે નાગરિકોના મતદાનના અધિકારને અસર થઈ શકે છે.
ફોર્મ-6માં ફેરફારનો આરોપ
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર મતદાર નોંધણી નિયમો, 1960ના ફોર્મ નંબર 6માં સંસદની જાણકારી અથવા દેખરેખ વિના ફેરફાર કરવાનો પણ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે.
ઠરાવમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ ફેરફારના કારણે પ્રથમ વખત મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવવા માગતા યુવાનોને મુશ્કેલી પડી શકે છે. આક્ષેપ કરનાર પક્ષે તેને યુવાનોના મતાધિકાર સાથે જોડાયેલો ગંભીર મુદ્દો ગણાવ્યો છે.
ERONET અને ECINETને લઈને સવાલ
ઠરાવમાં ચૂંટણી પંચના ERONET અને ECINET સોફ્ટવેરના ઉપયોગને લઈને પણ ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. આક્ષેપ મુજબ મતદાર યાદીઓના નિયંત્રણનું કેન્દ્રીકરણ કરવામાં આવ્યું અને સ્થાનિક ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓની ભૂમિકા મર્યાદિત કરવામાં આવી.
ઠરાવ રજૂ કરનાર પક્ષે દાવો કર્યો છે કે આવી વ્યવસ્થા મતદાર યાદીઓની સ્વતંત્રતા અને પારદર્શિતા પર અસર કરી શકે છે.
અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોને નિર્ણય પ્રક્રિયાથી દૂર રાખવાનો આરોપ
જ્ઞાનેશ કુમાર સામેના આરોપોમાં Election Commission Decision Process દરમિયાન ચૂંટણી પંચના અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરોને કથિત રીતે નિર્ણય પ્રક્રિયાથી દૂર રાખવાનો મુદ્દો પણ સામેલ છે.
ઠરાવમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ નિર્ણયોને લઈને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોએ સત્તાવાર રેકોર્ડમાં વાંધો નોંધાવ્યો હતો. આ મામલે ઠરાવમાં 14થી વધુ વાંધાજનક નોંધો હોવાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
વિપક્ષ સાથે ભેદભાવનો પણ આક્ષેપ
Opposition Election Allegations ને લઈને ઠરાવમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર પર વિપક્ષી પક્ષો અને તેમના નેતાઓ સાથે કથિત રીતે ભેદભાવપૂર્ણ વ્યવહાર કરવાનો આરોપ પણ લગાવવામાં આવ્યો છે.
આક્ષેપ મુજબ વિપક્ષની રજૂઆતોને યોગ્ય રીતે સાંભળવામાં આવી નહોતી અને કેટલાક પ્રસંગોએ વિપક્ષી નેતાઓને ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક મળી નહોતી. ચૂંટણી સંબંધિત કાર્યવાહી દરમિયાન વિપક્ષી નેતાઓ સામે થયેલી કથિત કાર્યવાહી અંગે પણ ઠરાવમાં સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
પરિવારના સભ્યોને લાભ મળ્યાનો ગંભીર આરોપ
ઠરાવમાં જ્ઞાનેશ કુમારના પરિવારના કેટલાક સભ્યોને મહત્વના હોદ્દા અને અન્ય લાભ મળ્યા હોવાનો પણ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ દાવાઓ અંગે કોઈ અંતિમ કાનૂની નિષ્કર્ષ ઠરાવમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી.
આક્ષેપ કરનાર પક્ષે આ બાબતને ચૂંટણી પંચની સ્વતંત્રતા અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિષ્પક્ષતા સાથે જોડીને સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
તાત્કાલિક પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ
ઠરાવના અંતિમ ભાગમાં જ્ઞાનેશ કુમારને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના પદ પરથી તાત્કાલિક દૂર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. સાથે જ સમગ્ર મામલે બંધારણીય અને કાનૂની જોગવાઈઓ અનુસાર કાર્યવાહી કરવાની પણ માગણી કરવામાં આવી છે.
ઠરાવમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા અને વિશ્વસનીયતા જાળવવી લોકશાહી માટે અત્યંત જરૂરી છે. મતદારનો મતાધિકાર લોકશાહીની મૂળભૂત શક્તિ હોવાથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ સામે જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ, એવું તેમાં જણાવાયું છે.
આરોપો અંગે અંતિમ નિર્ણય કાનૂની પ્રક્રિયા પર નિર્ભર
જ્ઞાનેશ કુમાર સામે રજૂ કરવામાં આવેલા આ તમામ મુદ્દાઓ હાલમાં આરોપો અને રાજકીય દાવાઓના સ્વરૂપમાં છે. તેમની સત્યતા અંગે અંતિમ નિર્ણય સક્ષમ સત્તા, તપાસ અથવા કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ જ થઈ શકે છે. તેથી આક્ષેપોને સાબિત હકીકત તરીકે નહીં પરંતુ ઠરાવમાં કરવામાં આવેલા દાવા તરીકે જોવું જરૂરી છે.
