Health Alert: ઘણીવાર સવારે જાગતી વખતે ગરદનમાં અકડામણ (Stiffness) અનુભવાય છે, જેને આપણે સામાન્ય ગણીને અવગણીએ છીએ. પરંતુ જો આ દુખાવો રોજિંદી સમસ્યા બની જાય, તો તે ગંભીર બની શકે છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા કિસ્સાઓ મુજબ, ગરદન અને પીઠના લાંબાગાળાના દુખાવા પાછળ માત્ર કામનું સ્ટેસ જ નહીં, પણ ઊંઘવાની ખોટી પદ્ધતિ અથવા ‘સ્લીપ એર્ગોનોમિક્સ’ (Sleep Ergonomics) જવાબદાર છે.

ઊંઘ દરમિયાન કરોડરજ્જુ પર ‘સાયલન્ટ સ્ટ્રેઈન’

નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે આપણે 6 થી 8 કલાક સુધી ખોટી સ્થિતિમાં ઊંઘીએ છીએ, ત્યારે આપણા સાંધા, ડિસ્ક, ચેતા (Nerves) અને સ્નાયુઓ પર સતત દબાણ રહે છે.

ગાદલા અને ઓશીકાની અસર: એક 40 વર્ષીય પ્રોફેશનલ મહિલાને સતત ગરદનનો દુખાવો રહેતો હતો. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે તેનું ખૂબ ઊંચું અને સખત ઓશીકું તેની ગરદનને કુદરતી આકારમાં રહેવા દેતું નહોતું. જેવું તેણે મધ્યમ ઊંચાઈનું નરમ ઓશીકું વાપરવાનું શરૂ કર્યું, થોડા અઠવાડિયામાં દુખાવો ગાયબ થઈ ગયો.

ચેતાઓ પર દબાણ: હૈદરાબાદના ન્યુરોલોજીસ્ટ ડો. સુધીર કુમાર જણાવે છે કે વાંકીચૂકી સ્થિતિમાં ઊંઘવાથી પેરિફેરલ ચેતાઓ પર દબાણ આવે છે, જેનાથી સવારે જાગતી વખતે હાથમાં ઝણઝણાટી કે બહેરાશ (Numbness) અનુભવાય છે.

તમારી ઊંઘવાની સ્થિતિ કેટલી યોગ્ય?

ગરદનનો દુખાવો અન્ય સમસ્યાઓ પણ નોતરે છે:

માથાનો દુખાવો: ગરદનના ઉપરના ભાગમાં અકડામણથી ‘સર્વિકોજેનિક’ માથાનો દુખાવો (Health) થઈ શકે છે જે કપાળ કે લમણામાં અનુભવાય છે.

પીઠનો દુખાવો: ગરદનના સ્નાયુઓ નીચે સુધી જોડાયેલા હોવાથી, ગરદનની અકડામણ આખી પીઠમાં ફેલાઈ શકે છે.

ક્યારે ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો?

જો સવારની અકડામણ 30 થી 60 મિનિટ કરતા વધુ સમય રહેતી હોય.

હાથ કે પગમાં સતત ઝણઝણાટી કે નબળાઈ અનુભવાતી હોય.

દુખાવો સ્નાયુઓમાંથી ફેલાઈને હાથ કે પગ સુધી જતો હોય (Sciatica કે Slipped Disc ના સંકેત હોઈ શકે).

શું કરવું અને શું ન કરવું? (Dos & Don’ts)

શું કરવું: ગરદન અને કરોડરજ્જુ (Health) એક સીધી રેખામાં રહે તેવું ઓશીકું વાપરો. સાઈડમાં (Health) ઊંઘતી વખતે બે ઘૂંટણ વચ્ચે ઓશીકું રાખવું હિતાવહ છે.

શું ન કરવું: વધુ પડતા ઊંચા કે સાવ સપાટ ઓશીકાનો ઉપયોગ ટાળો. ગાદલું (Mattress) વધુ પડતું પોચું કે સાવ પથ્થર (Health) જેવું સખત ન હોવું જોઈએ, તે ‘મીડિયમ-ફર્મ’ હોવું જોઈએ.