New Delhi: ભારત ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્રમાં વધારાના યુદ્ધ જહાજો (Warships) તૈનાત કરી રહ્યું છે. આનો હેતુ તેના વાણિજ્યિક જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. એવી અપેક્ષા છે કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી વધુ ઇંધણ ટેન્કરો પસાર કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે.
નૌકાદળ તૈનાત અને વ્યૂહરચના
બ્લૂમબર્ગે આ બાબતથી પરિચિત સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે ભારતીય નૌકાદળ સાવચેતીના પગલા તરીકે લોજિસ્ટિક્સ જહાજો સહિત અડધા ડઝનથી વધુ યુદ્ધ જહાજો (Warships)ને આ પ્રદેશમાં તૈનાત કરી રહ્યું છે. નામ ન આપવાની શરતે બોલતા, સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ યુદ્ધ જહાજો (Warships) હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પૂર્વમાં તૈનાત રહેશે અને જળમાર્ગમાં પ્રવેશ કરશે નહીં. તેમનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય જહાજોને એસ્કોર્ટ પ્રદાન કરવાનો અને ઉત્તરી અરબી સમુદ્રમાં સલામત પાણીમાં લઈ જવાનો રહેશે.
ગેસ કટોકટી અને ઈરાન સાથે વાટાઘાટો
ભારતે તાજેતરમાં લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) વહન કરતા બે સરકારી ટેન્કરોની સલામત પરત ફરવાની ખાતરી આપી છે અને ઘણા અન્ય ઇંધણ જહાજોને મુક્ત કરવા માટે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં યુએસ અને ઇઝરાયલી ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલાઓ પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લગભગ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયું છે. આના કારણે ભારતમાં ગેસની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે, કારણ કે ભારત તેની LPG જરૂરિયાતોનો લગભગ 90% મધ્ય પૂર્વમાંથી આયાત કરે છે.
અમેરિકાની માંગ પર ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (US President Donald Trump) માંગ કરી હતી કે અન્ય દેશો પણ જહાજોને ખાલી કરાવવા માટે સ્ટ્રેટમાં તેમના યુદ્ધ જહાજો (Warships) મોકલે. નવી દિલ્હીએ આ અંગે કોઈ સીધો જવાબ આપ્યો નથી. ભારતના વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ નથી.
વિદેશ મંત્રાલય અને ભારતીય નૌકાદળે હજુ સુધી આ મુદ્દા પર સત્તાવાર ટિપ્પણી માટેની વિનંતીઓનો જવાબ આપ્યો નથી. ભારતની લાંબા સમયથી નીતિ છે કે તેઓ ફક્ત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના આદેશ હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કામગીરીમાં ભાગ લે છે, કોઈ એક દેશની એકપક્ષીય કાર્યવાહીમાં ભાગીદાર બનવાને બદલે.
Warships: ઓપરેશન સંકલ્પ’ અને ફસાયેલા જહાજો
સંઘર્ષવાળા વિસ્તારોમાં વેપારી જહાજોને સુરક્ષિત રાખવા માટે યુદ્ધ જહાજો તૈનાત કરવા એ ભારત માટે કંઈ નવું નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુદ્ધ જહાજોની હાલની તૈનાતી 2019 માં શરૂ કરાયેલા ‘ઓપરેશન સંકલ્પ’નો એક ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ભારતના દરિયાઈ હિતો અને વેપારી જહાજોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં પર્સિયન ગલ્ફમાં 22 ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો છે. આમાં છ LPG કેરિયર્સ, એક લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) જહાજ અને ચાર ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતીય નૌકાદળના ભૂતપૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારી ડી.કે. શર્માએ સમજાવ્યું કે નૌકાદળ ઓમાનના અખાતમાં અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નજીક હાજરી જાળવી રાખે છે. આ ભારતીય ધ્વજવાળા વેપારી જહાજોને ખાતરી આપવા અને અવિરત ઉર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરવા માટે છે. અગાઉ, 2024 માં, યમનમાં ઈરાન (Iran) સમર્થિત હુતી બળવાખોરો સાથે જોડાયેલા ચાંચિયાગીરી હુમલાઓ બાદ નૌકાદળે ઓછામાં ઓછા એક ડઝન જહાજો અરબી સમુદ્રમાં તૈનાત કર્યા હતા.
ઉચ્ચતમ સ્તરે રાજદ્વારી પ્રયાસો
આ બાબતની ગંભીરતાને ઓળખતા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગયા અઠવાડિયાના અંતમાં જણાવ્યું હતું કે તેમણે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન (President Masoud Pezeshkian) સાથે પ્રદેશની ગંભીર પરિસ્થિતિ અંગે ચર્ચા કરી હતી. વાતચીતમાં સ્ટ્રેટમાંથી ફસાયેલા જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાના રસ્તાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ.
આ પણ વાંચો:LPGની તંગી વચ્ચે રાહતના સમાચાર: શિવાલિક અને નંદાદેવી જહાજ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરી ભારત તરફ
આ પણ વાંચો:ઈરાનની ટ્રમ્પને ખુલ્લી ધમકી, એક ભૂલ અને યુદ્ધ
આ પણ વાંચો:દુશ્મનનો કાળ બનશે આ સબમરીન યુદ્ધ જહાજ, સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી બનેલું ‘માહે’ આજે નૌસેનામાં સામેલ થશે
