Child Mobile Addiction: નાની ઉંમરથી જ મોબાઈલ કે ટેબ્લેટના સંપર્કમાં આવવાથી બાળકોમાં ઊંઘની કમી, આંખોનો થાક અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે છે. ખાસ કરીને જમતી વખતે મોબાઈલ જોવાથી બાળકને ખોરાકના સ્વાદ કે પોષણનો ખ્યાલ રહેતો નથી. નીચેની ટિપ્સ અપનાવીને તમે આ લતને નિયંત્રિત કરી શકો છો:
સ્ક્રીન ફ્રી ઝોન બનાવો
ઘરના અમુક હિસ્સાઓ, ખાસ કરીને ડાઈનિંગ ટેબલ અને બેડરૂમને ‘સ્ક્રીન ફ્રી ઝોન’ જાહેર કરો. જમતી વખતે કોઈ પણ સભ્ય પાસે મોબાઈલ (Mobile) ન હોવો જોઈએ.
પોતે ઉદાહરણ બનો (Role Modeling)
બાળકો હંમેશા માતા-પિતાનું અનુકરણ કરે છે. જો તમે પોતે જમતી વખતે મોબાઈલ વાપરશો, તો બાળક પણ એ જ શીખશે. પહેલા પોતાની આદત સુધારો.
સમય મર્યાદા નક્કી કરો
દરેક ઉંમરના બાળકો માટે સ્ક્રીન ટાઈમની લિમિટ નક્કી કરો. 2 થી 5 વર્ષના બાળકો માટે દિવસમાં માત્ર 1 કલાક જ પૂરતો છે.
એક્ટિવ રૂટિન તૈયાર કરો
બાળકને રમતગમત, આઉટડોર એક્ટિવિટી કે ડ્રોઈંગ જેવી ક્રિએટિવ હોબીઝમાં વ્યસ્ત રાખો. જ્યારે તેનું મન બીજી પ્રવૃત્તિમાં હશે, ત્યારે તેને મોબાઈલ યાદ નહીં આવે.
જમતી વખતે વાતચીત કરો
જમતી વખતે બાળક સાથે વાર્તાઓ કરો કે દિવસભરની વાતો પૂછો. આનાથી બાળકનું સોશિયલ ઇન્ટરેક્શન વધશે અને તેનું ધ્યાન મોબાઈલ (Mobile) માંથી હટશે.
ટેકનોલોજીનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ
મોબાઈલ (Mobile) કે ટેબ્લેટમાં ટાઈમર સેટ કરો. જ્યારે સમય પૂરો થાય ત્યારે એલાર્મ વાગશે, જેથી બાળકને ખબર પડશે કે હવે સ્ક્રીન બંધ કરવાનો સમય થઈ ગયો છે.
ગાઈડેડ કન્ટેન્ટ પસંદ કરો
બાળક શું જોઈ રહ્યું છે તેના પર નજર રાખો. તેમને માત્ર એજ્યુકેશનલ અને તેમની ઉંમરને લાયક વીડિયો કે ગેમ્સ જ જોવા દો.
સાથે બેસીને કંઈક જુઓ
ક્યારેક બાળકની સાથે બેસીને પ્રોગ્રામ જુઓ. આ દરમિયાન તેને શું સારું છે અને શું ખરાબ, તેની સમજ આપો.
ખુલ્લી ચર્ચા કરો
બાળકને પ્રેમથી સમજાવો કે વધુ પડતો મોબાઈલ (Mobile) જોવાથી આંખો અને સ્વાસ્થ્ય પર શું નબળી અસરો થાય છે.
સોશિયલ લાઈફને પ્રોત્સાહન આપો
બાળકોને તેમના મિત્રો કે પરિવારના અન્ય સભ્યો સાથે રમવાની તક આપો. બીજા બાળકો સાથે રમવાથી તેમની ડિજિટલ નિર્ભરતા ઓછી થશે.
સ્ક્રીન ટાઈમને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવો જરૂરી નથી, પરંતુ તેને નિયંત્રિત અને સાચી દિશામાં વાળવો એ બાળકના માનસિક વિકાસ માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે.
