Fertility Tips: આજના સમયમાં અનેક કપલ્સ લગ્નના ઘણા વર્ષો પછી પણ સંતાન સુખથી વંચિત રહે છે. ઘણીવાર સમાજમાં એવું માનવામાં આવે છે કે ઇનફર્ટિલિટી (Infertility) માટે માત્ર મહિલાઓ જ જવાબદાર હોય છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે પુરુષોમાં પણ આ સમસ્યા એટલી જ જોવા મળે છે. મેડિકલ સાયન્સ મુજબ, ઇનફર્ટિલિટીના 33% કિસ્સામાં પુરુષો, 33% માં મહિલાઓ અને બાકીના કિસ્સામાં બંને અથવા અજ્ઞાત કારણો જવાબદાર હોય છે. આપણી બદલાતી જીવનશૈલી આ સમસ્યા પાછળનું મુખ્ય કારણ છે.
મહિલાઓમાં ઇનફર્ટિલિટીના મુખ્ય કારણો (Causes in Women)
મહિલાઓમાં પ્રજનન ક્ષમતાને અસર કરતા અનેક પરિબળો છે:
PCOS/PCOD: આજકાલ હોર્મોનલ અસંતુલનને કારણે પોલિસિસ્ટિક ઓવરી સિન્ડ્રોમ (PCOS) ની સમસ્યા ખૂબ વધી ગઈ છે, જે ઓવ્યુલેશનમાં અવરોધ ઊભો કરે છે.
વધતી ઉંમર: 30 કે 35 વર્ષની ઉંમર પછી મહિલાઓમાં એગ્સ (ઈંડા) ની ગુણવત્તા અને સંખ્યા ઘટવા લાગે છે.
સ્ટ્રેસ અને ડાયેટ: વધુ પડતો માનસિક તણાવ અને જંક ફૂડનું સેવન હોર્મોન્સને બગાડે છે, જે ગર્ભધારણમાં મુશ્કેલી ઊભી કરે છે.
પુરુષોમાં ઇનફર્ટિલિટીના કારણો (Causes in Men)
પુરુષોમાં પણ પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય પર અનેક બાબતો અસર કરે છે:
સ્પર્મ કાઉન્ટમાં ઘટાડો: પ્રદૂષણ, ગરમી અને ખરાબ આદતોને કારણે શુક્રાણુઓની સંખ્યા (Sperm Count) અને ગતિશીલતામાં ઘટાડો થાય છે.
વ્યસનોની અસર: ધૂમ્રપાન (Smoking) અને દારૂનું સેવન સીધી રીતે પ્રજનન ક્ષમતાને નુકસાન પહોંચાડે છે.
લેપટોપ અને મોબાઈલનો ઉપયોગ: લાંબા સમય સુધી ખોળામાં લેપટોપ રાખીને કામ કરવાથી થતી ગરમી શુક્રાણુઓ માટે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.
સામાન્ય કારણો જે બંનેને અસર કરે છે (Lifestyle Factors)
મોટાપો (Obesity): વજન વધારે હોવાને કારણે શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન (Infertility) અને અન્ય હોર્મોન્સનું સંતુલન બગડે છે, જે પ્રજનન અંગોની કાર્યક્ષમતા ઘટાડે છે.
ઊંઘની અછત: રાત્રે મોડે સુધી જાગવું અને પૂરતી ઊંઘ ન લેવી એ બોડી ક્લોકને બગાડે છે, જેની અસર ફર્ટિલિટી પર પડે છે.
પર્યાવરણીય ઝેર: પ્લાસ્ટિકના વાસણોનો ઉપયોગ અને કેમિકલ્સ યુક્ત વાતાવરણમાં રહેવાથી પણ ફર્ટિલિટી પર નકારાત્મક અસર થાય છે.
નિરાશ થવાને બદલે જાગૃત બનો (Infertility)
ઇનફર્ટિલિટી (Infertility) એ કોઈ સામાજિક કલંક નથી પણ એક તબીબી સ્થિતિ છે. જો તમે અને તમારા પાર્ટનર 1 વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી પ્રયત્ન કરી રહ્યા હોવ અને સફળતા ન મળતી હોય, તો કોઈ સારા ફર્ટિલિટી (Infertility) સ્પેશિયાલિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ. સમયસર નિદાન અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકે છે.
આ પણ વાંચો: સાવધાન! પ્રેમ કે પછી કંટ્રોલ? કાળજીના બહાને જો પાર્ટનર તમને નિયંત્રિત કરે છે તો આ રીતે કરો તેની ઓળખ
આ પણ વાંચો: સેક્સ્યુઅલ વેલનેસ એટલે શું? તેને સમજવી કેમ જરૂરી છે? જો અવગણશો તો જીવનમાં આવી શકે છે હતાશા
આ પણ વાંચો: શું ‘સારો માણસ’ હોવું એ ‘સારા જીવનસાથી’ હોવાની ગેરંટી છે? જાણો આ બે વચ્ચેનો સામાન્ય ભેદ



