History Fact: ભારતનો ઈતિહાસ વીરતા અને મજબૂત કિલ્લાઓથી ભરેલો છે. પરંતુ રાજસ્થાનના ભરતપુરમાં આવેલો ‘લોહગઢ’ (Lohagarh Fort) કિલ્લો કંઈક અલગ જ છે. આ કિલ્લાનું નામ ‘લોહગઢ’ એટલે પડ્યું કારણ કે તેને જીતવો લોખંડના ચણા ચાવવા જેવું હતું. ઈતિહાસમાં આ એકમાત્ર એવો કિલ્લો છે જેને અંગ્રેજો તમામ શક્તિ લગાવ્યા પછી પણ ક્યારેય જીતી શક્યા નહોતા. જ્યારે રજવાડાઓના મોટા-મોટા કિલ્લાઓ અંગ્રેજો સામે નમી ગયા હતા, ત્યારે લોહગઢ અડગ રહ્યો હતો.
કિલ્લાની અનોખી બનાવટ (Unique Architecture)
આ કિલ્લાની સફળતાનું રહસ્ય તેની બનાવટમાં છુપાયેલું હતું.
માટીની દીવાલો: લોહગઢ કિલ્લાની આસપાસ માટીની ખૂબ જ જાડી અને ઊંચી દીવાલો બનાવવામાં આવી હતી.
તોપના ગોળા નિષ્ફળ: જ્યારે દુશ્મન સેના તોપથી ગોળા ફેંકતી, ત્યારે તે ગોળા માટીની જાડી દીવાલોમાં ખૂંપી જતા અને ફાટતા નહીં. આ રીતે તોપના ગોળા પણ આ કિલ્લા સામે રમકડું સાબિત થયા હતા.
ઊંડી ખાઈ અને પાણીની સુરક્ષા (Lohgad Fort)
કિલ્લાની ચારેબાજુ એક વિશાળ અને ઊંડી ખાઈ બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં હંમેશા પાણી ભરેલું રહેતું.
મગરમચ્છ: એવું કહેવાય છે કે આ ખાઈમાં ઝેરીલા સાપ અને મગરમચ્છ રાખવામાં આવતા, જેથી દુશ્મન સૈનિકો કિલ્લાની નજીક પહોંચવાની હિંમત પણ ન કરી શકે.
જ્યારે બ્રિટિશ સેના પસ્ત થઈ ગઈ (Defeat of British Army)
વર્ષ 1805 માં અંગ્રેજ જનરલ લેકે ભરતપુર પર કબજો કરવા માટે આ કિલ્લા (Lohgad Fort) પર હુમલો કર્યો હતો.
લગાતાર હુમલા: અંગ્રેજોએ સતત 4 મહિના સુધી આ કિલ્લા પર તોપોથી હુમલો કર્યો અને કિલ્લો જીતવા માટે 5 વખત સીધું આક્રમણ કર્યું.
મોટું નુકસાન: આ લડાઈમાં અંગ્રેજોના હજારો સૈનિકો માર્યા ગયા, પણ તેઓ કિલ્લા (Lohgad Fort)ની અંદર પ્રવેશી શક્યા નહીં. અંતે હારીને જનરલ લેકે પીછેહઠ કરવી પડી અને ભરતપુરના રાજા સાથે સંધિ કરવી પડી.
મહારાજા સૂરજમલની શક્તિ
આ કિલ્લાનું નિર્માણ મહારાજા સૂરજમલે 1733 માં કરાવ્યું હતું. તેમની વ્યૂહરચના એટલી મજબૂત હતી કે મોગલો હોય કે અંગ્રેજો, કોઈ પણ આ કિલ્લાને તોડી શક્યું નહીં. કિલ્લા (Lohgad Fort) ની અંદર આજે પણ ‘જવાહર બુર્જ’ અને ‘ફતેહ બુર્જ’ આવેલા છે, જે જીતની યાદ અપાવે છે.
ભરતપુરનો લોહગઢ કિલ્લો (Lohgad Fort) આજે પણ ભારતીય સ્થાપત્ય કલા અને વીરતાનું પ્રતિક બનીને ઊભો છે. જો તમે ઈતિહાસ અને કિલ્લાઓના શોખીન હોવ, તો આ અજેય કિલ્લાની મુલાકાત લેવા જેવી છે.
આ પણ વાંચો: નાઈટ ટ્રેકિંગનો પ્લાન છે? તો રાત્રે જંગલ કે પહાડ પર જતા પહેલા આ 5 સેફ્ટી ટિપ્સ ગાંઠે બાંધી લેજો
આ પણ વાંચો: ભારતના આ 5 પુલ છે એન્જિનિયરિંગના બેજોડ નમૂના, ફોટા જોઈને તમે પણ કહેશો ‘વાહ
આ પણ વાંચો: ઉદયપુરના આ ‘તરતા મહેલ’માં લગ્ન કરવાનું સપનું દરેક કપલનું હોય છે! જાણો જગમંદિર પેલેસનું ભાડું અને સુવિધાઓ




