New Delhi News : વૈવાહિક બળાત્કાર (Marital Rape)ને ગુનો જાહેર કરવાની માંગ કરતી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court)માં બુધવારે મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી થઈ. કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટ સમક્ષ સ્પષ્ટ કર્યું કે લગ્નજીવનમાં બળજબરીથી થતા જાતીય સંબંધોને અલગથી બળાત્કારનો ગુનો બનાવવો કે નહીં તેનો નિર્ણય સંસદ અને કારોબારીના ક્ષેત્રમાં આવે છે. કેન્દ્રના જણાવ્યા અનુસાર આ મુદ્દે કોર્ટ દ્વારા કાયદો બનાવવો યોગ્ય નથી.

Marital Rape : Supreme Court સમક્ષ હવે બંધારણીય માન્યતાનો સવાલ

ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જૉયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ત્રણ સભ્યોની બેન્ચે મામલાની અંતિમ સુનાવણી ત્રણ અઠવાડિયા બાદ શરૂ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. સુનાવણી બુધવાર અને ગુરુવારે રાખવામાં આવશે.

મુખ્ય મુદ્દો ભારતીય ન્યાય સંહિતા એટલે કે BNS Section 63 હેઠળ રહેલા અપવાદનો છે. આ જોગવાઈમાં 18 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની પત્ની સાથે પતિ દ્વારા કરવામાં આવેલા જાતીય સંબંધને હાલની કાનૂની વ્યાખ્યા હેઠળ બળાત્કાર ગણવામાં આવતો નથી. આ જોગવાઈ જૂની IPCની કલમ 375માં રહેલા વૈવાહિક બળાત્કારના અપવાદને આગળ વધારે છે.

કેન્દ્રનું વલણઃ Parliament નક્કી કરે, કોર્ટ નહીં

કેન્દ્ર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી કે વૈવાહિક બળાત્કારને ગુનાહિત બનાવવાનો નિર્ણય Parliamentનો છે. કેન્દ્ર અગાઉ પણ કહી ચૂક્યું છે કે આ મુદ્દાને અલગ ફોજદારી ગુના તરીકે રજૂ કરવાથી લગ્ન સંસ્થા અને વૈવાહિક સ્થિરતા પર અસર પડી શકે છે.

સરકારનું કહેવું છે કે લગ્નજીવનમાં જાતીય સંબંધોને સામાન્ય બળાત્કારના ગુના જેટલા જ ધોરણે જોવાને બદલે હાલના કાયદાકીય ઉપાયો હેઠળ આવા કેસોનો નિકાલ થવો જોઈએ.

લગ્નનો અર્થ મહિલાની સ્વતંત્રતાનો અંત નથીઃ કોર્ટ

સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ જૉયમાલ્યા બાગચીએ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે લગ્નનો અર્થ મહિલાની વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતા (Women Rights)નો અંત થવો નથી.

કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે લગ્નજીવન દરમિયાન મહિલાને તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ જાતીય સંબંધ માટે મજબૂર કરવામાં આવે તો તે પીડિત છે. જોકે મુખ્ય કાનૂની પ્રશ્ન એ છે કે રાજ્ય અને કાયદો આવા કૃત્યને બળાત્કાર તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે કે નહીં.

કોર્ટ બે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો પર વિચાર કરશે

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અંતિમ સુનાવણી દરમિયાન બે મહત્વપૂર્ણ કાનૂની પ્રશ્નો પર વિચાર કરવામાં આવશે.

પ્રથમ, જો વૈવાહિક બળાત્કારનો કાયદાકીય અપવાદ યથાવત રહે તો પણ શું પતિ સામે બળાત્કારના કેસમાં કાર્યવાહી થઈ શકે?

બીજું, BNS Section 63માં રહેલો વૈવાહિક બળાત્કારનો અપવાદ બંધારણીય રીતે માન્ય છે કે નહીં?

કોર્ટ સમક્ષ આ મુદ્દો માત્ર કાયદાની વ્યાખ્યા પૂરતો નથી, પરંતુ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા, સંમતિ અને બંધારણીય અધિકારો સાથે પણ જોડાયેલો છે.

અરજદારોની દલીલઃ લગ્ન પતિને મનમાનીની છૂટ આપતું નથી

અરજદારો તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ કરુણા નંદીએ દલીલ કરી કે માત્ર પતિ-પત્ની વચ્ચેનો વૈવાહિક સંબંધ કોઈ પુરુષને પત્નીની સંમતિ વિના જાતીય સંબંધ બાંધવાનો અધિકાર આપી શકતો નથી.

તેમણે એવી દલીલ પણ કરી કે જો પતિ પત્નીને ગંભીર શારીરિક નુકસાન પહોંચાડે છે, તો માત્ર લગ્નના સંબંધના આધારે તેને કાનૂની રક્ષણ મળવું જોઈએ નહીં.

આ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટ હવે તમામ પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ કાયદાકીય અને બંધારણીય સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરશે.

2022ના દિલ્હી હાઈકોર્ટના વિભાજિત ચુકાદા બાદ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં

વૈવાહિક બળાત્કારનો મુદ્દો 2022માં દિલ્હી હાઈકોર્ટના વિભાજિત ચુકાદા બાદ વધુ મહત્વનો બન્યો હતો. ત્યારબાદ આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો.

હવે BNS અમલમાં આવ્યા બાદ જૂની IPCની જોગવાઈને અનુરૂપ નવા કાયદામાં રહેલા અપવાદની બંધારણીય માન્યતા પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ત્રણ અઠવાડિયા બાદ અંતિમ સુનાવણી શરૂ કરવાનો નિર્ણય કર્યો હોવાથી આગામી સુનાવણી પર દેશભરની નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો: સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ છતાં રૂ.5 લાખની નોટિસ? CJI કેમ થયા નારાજ!

આ પણ વાંચો: રાહુલ ગાંધીના નિવેદન વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી, ‘કોર્ટમાં બધા સમાન’ CJIની ટકોર

આ પણ વાંચો: દેશભરની અસુરક્ષિત ઇમારતોની તપાસ કરશે સુપ્રીમ કોર્ટ?