Mumbai News : બોમ્બે હાઈકોર્ટની ઔરંગાબાદ ખંડપીઠે તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે લઘુમતી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકાર, 2009 (RTE એક્ટ)ના આર્થિક અને સામાજિક રીતે વંચિત બાળકો માટેના 25% ક્વોટા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપી શકે નહીં, પછી ભલે તેઓ તે કરવાનું પસંદ કરે. તેથી સ્વેચ્છાએ [ઇઝાક ઇંગ્લિશ મીડિયમ સ્કૂલ અને એનઆર વિ. મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય].
કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આવા પ્રવેશને મંજૂરી આપવાથી બંધારણીય સુરક્ષાનું ઉલ્લંઘન થશે જે RTE કાયદાના આદેશમાંથી લઘુમતી સંસ્થાઓને મુક્તિ આપે છે.આ કેસમાં અહેમદનગરની ઇઝાક ઇંગ્લિશ મીડિયમ સ્કૂલ અને આનંદ મેડિકલ એન્ડ એજ્યુકેશન ફાઉન્ડેશન સામેલ છે, જે બંને લઘુમતી સંચાલિત અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓ ચલાવે છે.આ સંસ્થાઓએ 15 માર્ચ, 2013ના રોજ જારી કરાયેલા પરિપત્ર સાથે જોડાયેલા સરકારી નિર્દેશને પડકાર્યો હતો, જેમાં ખાસ કરીને RTE એક્ટના 25% ક્વોટામાંથી લઘુમતી શાળાઓને બાકાત રાખવામાં આવી હતી. શાળાઓએ દલીલ કરી હતી કે તેઓને સ્વૈચ્છિક ચેષ્ટા તરીકે RTE ક્વોટા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવાની પરવાનગી આપવી જોઈએ, જ્યારે અગાઉના વર્ષોમાં ક્વોટા હેઠળ પ્રવેશ મેળવેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે વળતરની પણ માંગ કરી હતી.
જો કે, કોર્ટે આ દલીલોને નકારી કાઢી હતી, એમ કહીને કે લઘુમતી સંસ્થાઓ તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કર્યા વિના RTE ક્વોટામાં પસંદગી કરી શકતી નથી. તેમના ચુકાદામાં, જસ્ટિસ મંગેશ એસ પાટીલ અને શૈલેષ પી બ્રહ્મે નોંધ્યું હતું કે,એકવાર સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેન્ચે RTE એક્ટને જ બંધારણની કલમ 30(1) ની અલ્ટ્રાવાયર્સ ગણાવી, બંધારણની કલમ 226 હેઠળની સત્તાનો ઉપયોગ કરતી આ અદાલત અરજદારો જેવી લઘુમતી સંસ્થાઓને આ વિષયની પરવાનગી આપી શકે નહીં. RTE કાયદાની જોગવાઈઓ માટે તેઓ [લઘુમતી સંસ્થાઓ] તૈયાર હોય અને [RTE ક્વોટા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપવા] ઈચ્છુક હોય, તો પણ તેઓને RTE કાયદાની જોગવાઈઓને લાગુ પાડીને જ એમ કરવાની મંજૂરી આપી શકાય છે . જે પ્રમતિ એજ્યુકેશનલ એન્ડ કલ્ચરલ ટ્રસ્ટ (સુપ્રા) માં જાહેરનામાના આધારે પોતે જ પ્રતિબંધિત છે .”કોર્ટનો ચુકાદો RTE કાયદાની કલમ 1(5) પર આધારિત હતો જે સ્પષ્ટપણે લઘુમતી સંસ્થાઓને તેની લાગુતામાંથી મુક્તિ આપે છે.
બેન્ચે પ્રમતિ એજ્યુકેશનલ એન્ડ કલ્ચરલ ટ્રસ્ટ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો , જેમાં ઘોષણા કરવામાં આવી હતી કે લઘુમતી સંસ્થાઓ પર RTE કાયદો લાગુ કરવો એ બંધારણની કલમ 30(1)ની “અતિ વિપરિત” હશે, જે લઘુમતીઓના અધિકારોની ખાતરી આપે છે. તેમની પસંદગીની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના અને સંચાલનઅરજદારોએ RTE કાયદાની કેટલીક જોગવાઈઓ અને તેના હેઠળ ઘડવામાં આવેલા 2011ના નિયમોની માન્યતાને વધુ પડકારી હતી, એવી દલીલ કરી હતી કે આ કલમ 14, 19(1), અને 30 હેઠળના તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. જો કે, કોર્ટે આ દાવાઓને ફગાવી દીધા હતા, ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અરજદારો RTE એક્ટ અથવા નિયમોની માન્યતા સામે લડી શકતા નથી.
અરજીઓને ફગાવી દેતી વખતે, કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે ઇઝાક ઇંગ્લિશ મિડિયમ સ્કૂલે અગાઉ RTE ક્વોટા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપ્યો હતો અને શૈક્ષણિક વર્ષ 2017-18 થી 2019-20 માટે તેને વળતર આપવામાં આવ્યું ન હતું. કોર્ટે સરકારને ” દાવાની તપાસ હાથ ધરવા ” અને છ અઠવાડિયાની અંદર શાળાને વળતર આપવાનો આદેશ આપ્યો. શાળાઓ તરફથી એડવોકેટ જી.આર. સૈયદ અને એબી ગટને હાજર રહ્યા હતા.
રાજ્ય તરફથી એડિશનલ ગવર્મેન્ટ પ્લીડર એ.આર. કાલે અને એડવોકેટ એ.ડી. આઘાવે રજૂઆત કરી હતી.
આ પણ વાંચો: ગુટલીબાજ ફક્ત શિક્ષકો જ નથી, આચાર્ય પણ છે
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં ભૂતિયા શિક્ષક મામલો, સાબરકાંઠામાં કુલ 5 શિક્ષકો આવ્યા સામે
આ પણ વાંચો: રાજ્યની સરકારી શાળાઓમાં 134 ગુટલીબાજ શિક્ષકોની સરકારે કરી હકાલપટ્ટી
