National News : જાતિ વસ્તી ગણતરી ભાજપ યોજના: ભાજપ જાતિ વસ્તી ગણતરી પ્રત્યે ગંભીર છે અને તેનો રાજકીય રીતે લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. પાર્ટીનો ઉદ્દેશ્ય OBC અને દલિત મતો પાછા મેળવવા, OBC નેતૃત્વ જાળવી રાખવા, રાજ્ય સ્તરની પહેલો બંધ કરવાનો અને તેની સામાજિક ઇજનેરી વ્યૂહરચના ફરીથી શરૂ કરવાનો છે.જાતિગત વસ્તી ગણતરીનો મુદ્દો રાષ્ટ્રીય સ્તરે સતત ચર્ચામાં રહે છે.
અગાઉ આ માંગ સમાજવાદી પક્ષો અને કોંગ્રેસ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવી હતી. હવે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે આ અંગે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે અને કહ્યું છે કે દેશમાં જાતિગત વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવશે. આગામી વસ્તી ગણતરીમાં જાતિની પણ ગણતરી કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે, જે ભાજપની રાજકીય રણનીતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ભાજપ ‘કમંડળ’ (હિન્દુત્વ) ને ‘મંડળ 2.0’ (પછાત જાતિઓ સુધી પહોંચવા) સાથે જોડીને એક નવું રાજકીય સમીકરણ બનાવવા માંગે છે.2014 થી, ભાજપે એક મોટી વોટ બેંક બનાવી છે.
આમાં આગળની જાતિઓ તેમજ બિન-પ્રભાવશાળી OBC અને SCનો સમાવેશ થતો હતો. પરંતુ, 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કેટલાક OBC અને દલિત મતો INDIA ગઠબંધન તરફ વળી શકે છે. આ કારણે, ભાજપને ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, રાજસ્થાન અને હરિયાણા જેવા રાજ્યોમાં નુકસાન સહન કરવું પડ્યું. જોકે, હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીએ કેટલાક મતો પાછા મેળવ્યા. હવે પાર્ટી જાતિ વસ્તી ગણતરી દ્વારા આ સમુદાયોનો વિશ્વાસ પાછો મેળવવા માંગે છે . ભાજપનો ઉદ્દેશ્ય બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઝારખંડ જેવા રાજ્યોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો છે.
તે આ રાજ્યોના લોકોની માંગણીઓ પૂર્ણ કરીને તેમનો વિશ્વાસ જીતવા માંગે છે.ભાજપ હંમેશા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ગરીબો માટે કામ કરતા ઓબીસી નેતા તરીકે રજૂ કરે છે. એનડીએ પાસે બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર જેવા નેતાઓ પણ છે, જે ઈબીસી અને દલિતોને પોતાની સાથે રાખે છે. નીતિશ કુમાર લાંબા સમયથી જાતિ વસ્તી ગણતરીની માંગ કરી રહ્યા છે અને તેમણે 2023 માં રાજ્ય સ્તરીય જાતિ સર્વે પણ કરાવ્યો હતો. દેશભરમાં જાતિ વસ્તી ગણતરીને સમર્થન આપીને, ભાજપ તેના OBC નેતાઓને પોતાની સાથે રાખવા માંગે છે. ઉપરાંત, તે પછાત જાતિઓના મસીહા તરીકે પીએમ મોદીની છબીને મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
કેન્દ્ર સરકારે જાતિગત વસ્તી ગણતરીની જાહેરાતમાં વિલંબ કર્યો. આનાથી રાજ્યોને પોતાના સ્તરે સર્વે કરવાની અને અનામત નીતિઓમાં ફેરફાર કરવાની તક મળી. આ બાબતમાં બિહાર અને તેલંગાણાએ પહેલ કરી. તેલંગાણામાં, કોંગ્રેસ હવે મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડીને પછાત જાતિના રાજકારણના નવા ચહેરા તરીકે રજૂ કરી રહી છે. કર્ણાટકની કોંગ્રેસ સરકારે સર્વેના પરિણામોના આધારે અનામત મર્યાદામાં ફેરફાર કરવાનો સંકેત આપ્યો છે.બિહારમાં અનામતનો વિસ્તાર કરવાના પ્રયાસોમાં કાનૂની અવરોધોનો સામનો કરવો પડ્યો છે, પરંતુ રાજકીય સંદેશ સ્પષ્ટ છે. ઝારખંડમાં જેએમએમ સરકાર વસ્તી ગણતરીમાં સરના કોડનો સમાવેશ કરવાની માંગ કરી રહી છે.
જાતિગત વસ્તી ગણતરીની જવાબદારી પોતાના હાથમાં લઈને, કેન્દ્ર સરકાર રાજ્ય સ્તરે થઈ રહેલા આ અલગ પ્રયાસોને રોકવા માંગે છે. ઉપરાંત, તે સમગ્ર દેશ માટે ડેટા-આધારિત નીતિઓ બનાવવા માંગે છે. આ એક પ્રકારની રણનીતિ છે. એકવાર કેન્દ્ર સરકાર મંજૂરી આપે પછી, રાજ્યો સ્વતંત્ર સર્વેક્ષણ કરવાને બદલે વસ્તી ગણતરીના પરિણામોની રાહ જુએ છે.પીએમ મોદીના આગમન પછી, ભાજપે રાજકીય પરિસ્થિતિ અનુસાર ઘણી વખત પોતાનું સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ બદલ્યું છે.
2014 માં, પાર્ટીએ ‘સુટ-બુટ કી સરકાર’ ની છબી બદલવા માટે જન ધન યોજના, ઉજ્જવલા યોજના, આવાસ યોજના અને નોટબંધી જેવા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા. આનાથી ગરીબ લોકોને ફાયદો થયો, પછી ભલે તેમની જાતિ કોઈ પણ હોય. 2018 માં, મધ્યપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં ઉચ્ચ જાતિના લોકોના વિરોધ છતાં, મોદી સરકારે SC/ST (અત્યાચાર નિવારણ) કાયદાની જોગવાઈઓ ફરીથી લાગુ કરી.થોડા સમય પછી, પાર્ટીએ ઉચ્ચ જાતિના લોકોને ખુશ રાખવા માટે 10 ટકા EWS ક્વોટા રજૂ કર્યો. આ નીતિગત ફેરફારો દર્શાવે છે કે ભાજપ સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ અંગે કેટલો સતર્ક છે.
મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણા જેવા રાજ્યોમાં બિન-પ્રભાવશાળી જાતિઓને નિશાન બનાવવાનું કામ થયું, પરંતુ દરેક જગ્યાએ નહીં. ઝારખંડમાં, આદિવાસી અને કુર્મી બંને સમુદાયોએ ભાજપથી દૂરી બનાવી લીધી, જેના કારણે રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીને સતત બે હારનો સામનો કરવો પડ્યો.હવે પાર્ટી એક એવું ગઠબંધન બનાવવા માંગે છે જે તેને દેશભરમાં સમર્થન આપે. ‘કમંડળ’ (હિન્દુત્વ) એક મજબૂત વિચારધારા છે, અને ભાજપ હવે ‘મંડળ 2.0’ નો પ્રયોગ કરી રહી છે. આ એક નવી રણનીતિ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય સામાજિક રીતે બધાને સાથે લઈને વોટ બેંકને મજબૂત બનાવવાનો છે .
રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં જાતિગત વસ્તી ગણતરી એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની ગયો છે. ભાજપ હવે આ મામલે ફક્ત દર્શક બનીને રહેવા માંગતું નથી. આ પહેલને સમર્થન આપીને, પાર્ટી સંદેશ આપવા માંગે છે કે તે આ મુદ્દા પર આગળ વધવા માંગે છે. તે જ સમયે, તે એ પણ બતાવવા માંગે છે કે તે ભારતીય લોકશાહીના ભવિષ્યને આકાર આપતી સૌથી મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાંની એકનું નેતૃત્વ કરવા તૈયાર છે.
આ પણ વાંચો:વક્ફ સુધારા કાયદા કેસમાં કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાબ દાખલ કર્યો, જાણો શું કહેવામાં આવ્યું?
આ પણ વાંચો:સાસુ અને સસરા દ્વારા તેમની પુત્રવધૂને ટોણા મારવા એ ક્રૂરતા નથી; સુપ્રીમ કોર્ટે આવું કેમ કહ્યું?
