National News : વિશ્વભરના હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું ધ્યાન ફરી એકવાર પ્રશાંત મહાસાગર તરફ કેન્દ્રિત થયું છે. અમેરિકી અવકાશ સંસ્થા NASA દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલા તાજેતરના સેટેલાઇટ ડેટા મુજબ, પ્રશાંત મહાસાગરમાં શક્તિશાળી El Niño પરિસ્થિતિ વિકસતી જોવા મળી રહી છે. આ ઘટનાની અસર માત્ર સમુદ્ર પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ તેની સીધી અસર વિશ્વના અનેક દેશો સહિત ભારત પર પણ પડી શકે છે.
NASAના અવલોકન મુજબ, ભૂમધ્ય રેખા નજીકના પ્રશાંત મહાસાગરમાં સમુદ્રની સપાટી સામાન્ય સ્તર કરતાં ઊંચી નોંધાઈ છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે આ વધારો સમુદ્રની નીચે મોટા પ્રમાણમાં એકત્ર થયેલા ગરમ પાણીનું સંકેત છે, જે El Niñoની મજબૂત સ્થિતિ તરફ ઈશારો કરે છે.
1997ના ‘Godzilla El Niño’ જેવી સ્થિતિ
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલની સ્થિતિ વર્ષ 1997 દરમિયાન આવેલા અત્યંત શક્તિશાળી El Niño સાથે ઘણી હદ સુધી મેળ ખાય છે. તે સમયનો El Niño વિશ્વભરમાં અસામાન્ય હવામાન, ભારે ગરમી અને વરસાદની પેટર્નમાં મોટા ફેરફારો માટે જવાબદાર માનવામાં આવે છે.
તાજેતરના સેટેલાઇટ ચિત્રોમાં પ્રશાંત મહાસાગરના કેટલાક વિસ્તારોમાં દરિયાની સપાટીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે આગામી મહિનાઓમાં El Niño વધુ મજબૂત બનવાની સંભાવના દર્શાવે છે.
ભારતના ચોમાસા પર શું અસર થઈ શકે?
El Niño સામાન્ય રીતે ભારતીય ચોમાસાને નબળું પાડે છે. જો તેની અસર વધે તો દેશમાં સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને કૃષિ આધારિત રાજ્યોમાં પાણીની અછત, પાક ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા અને ખેડૂતો માટે પડકારજનક સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
અર્થતંત્ર માટે પણ ચિંતાજનક સંકેત
ભારતની મોટી વસ્તી હજુ પણ કૃષિ અને ચોમાસા પર નિર્ભર છે. વરસાદમાં ઘટાડો થવાથી કૃષિ ઉત્પાદન પર અસર પડી શકે છે, જેના કારણે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર દબાણ સર્જાઈ શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો El Niño લાંબા સમય સુધી અસરકારક રહેશે તો તેની અસર દેશના અર્થતંત્રના અનેક ક્ષેત્રોમાં જોવા મળી શકે છે.
વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો થવાની શક્યતા
El Niñoના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તાપમાનમાં વધારો થતો હોય છે. અનેક હવામાન સંસ્થાઓએ ચેતવણી આપી છે કે આગામી સમયગાળામાં ગરમીના નવા રેકોર્ડ સર્જાઈ શકે છે અને વરસાદની પરંપરાગત પેટર્નમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.
હાલ વૈજ્ઞાનિકો સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. આગામી અઠવાડિયાઓ અને મહિનાઓમાં El Niñoની તીવ્રતા કેટલી વધે છે તેના આધારે વિશ્વના હવામાન અને ભારતના ચોમાસાની સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
