Monsoon 2026: ભારતમાં ચોમાસાની શરૂઆત વચ્ચે હવામાન નિષ્ણાતો અને ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા ચિંતાજનક સંકેતો આપવામાં આવ્યા છે. ચોમાસું કેરળમાં સામાન્ય સમય કરતાં થોડું મોડું પહોંચતાં અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની ગતિ ધીમી રહી છે. આ દરમિયાન અલ નીનો (El Nino Alert)ની સંભવિત અસરને લઈને હવામાન વિભાગે આગામી મહિનાઓ માટે સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, અલ નીનો (El Nino Alert)ની સંપૂર્ણ અસર હજુ દેખાઈ નથી, પરંતુ જુલાઈથી નવેમ્બર દરમિયાન તેની અસર વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. જો પરિસ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે તો દેશના અનેક ભાગોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઘટી શકે છે અને કેટલીક જગ્યાએ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ પણ ઊભી થઈ શકે છે.
El Nino Alert: અલ નીનો શું છે?
અલ નીનો (El Nino Alert) એક વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલી છે, જેમાં પ્રશાંત મહાસાગરના મધ્ય અને પૂર્વ ભાગનું સમુદ્રી પાણી સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થઈ જાય છે. આ સ્થિતિના કારણે વૈશ્વિક પવન વ્યવસ્થામાં ફેરફાર થાય છે અને ભારત તરફ આવતા ભેજયુક્ત પવનો પર પણ તેની સીધી અસર પડે છે. પરિણામે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું નબળું પડી શકે છે અને વરસાદમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
80થી 90 ટકા સક્રિય થવાની સંભાવના
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના અનુમાન પ્રમાણે જૂન દરમિયાન અલ નીનો (El Nino Alert)ની અસર મર્યાદિત રહી શકે છે, પરંતુ જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન તે મધ્યમ સ્તરે સક્રિય થઈ શકે છે. સપ્ટેમ્બર સુધીમાં તેની અસર વધુ મજબૂત બનવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય હવામાન મોડલ મુજબ અલ નીનો સક્રિય થવાની સંભાવના 80થી 90 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.
ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો અલ નીનોના વર્ષોમાં ભારતમાં સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. 2009માં ચોમાસું ગંભીર રીતે નબળું પડતાં દેશને વરસાદની મોટી અછતનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જ્યારે 2015-16 દરમિયાન પણ અલ નીનોની મજબૂત અસરના કારણે અનેક રાજ્યોમાં પાણી અને ખેતી સંબંધિત પડકારો ઊભા થયા હતા.
શરૂઆતથી જ વરસાદમાં અછત
આ વર્ષે જૂનના પ્રારંભિક અઠવાડિયામાં જ અનેક રાજ્યોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર વરસાદી અછત સામે આવી છે. ઉત્તર ભારતના કેટલાક રાજ્યોમાં પણ વરસાદનું પ્રમાણ અપેક્ષા કરતાં ઓછું રહ્યું છે.
ચોમાસાની ધીમી શરૂઆત અને અલ નીનોની સંભાવિત અસરને કારણે ખેડૂતોમાં ચિંતા વધી રહી છે. જો આગામી મહિનાઓમાં વરસાદમાં નોંધપાત્ર વધારો નહીં થાય તો ખેતી, જળસંગ્રહ અને પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધિ પર પણ અસર પડી શકે છે.હવામાન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી પાંચ મહિના ભારત માટે હવામાનની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે અને વરસાદની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવાની જરૂર રહેશે.
આ પણ વાંચો:શું છે સુપર અલ નીનો જેણે 150 વર્ષ પહેલાં લીધો હતો 5 કરોડ લોકોનો જીવ? જાણો ભારત પર તેની અસર
આ પણ વાંચો:અલ નીનોનો ખતરો, ખેડૂતો માટે ચિંતાજનક સંકેત
આ પણ વાંચો:અલ નીનોનું આગમન, 1950 પછી સૌથી મજબૂત હોવાની સંભાવના
