આ કેટલાક આંકડા છે, જે દર્શાવે છે કે ભારતમાં ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસની સમસ્યા કેટલી મોટી બની રહી છે. ઈન્ટરનેશનલ ડાયાબિટીસ ફેડરેશન (IDF) અનુસાર, ગયા વર્ષે સમગ્ર વિશ્વમાં ડાયાબિટીસને કારણે 6.7 મિલિયનથી વધુ લોકોના મૃત્યુ થયા હતા. આ મૃત્યુ 20 થી 79 વર્ષની વય જૂથના લોકોના હતા.
નવીનતમ IDF રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે વિશ્વભરમાં ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડાતા બાળકો અને કિશોરોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. 2021 સુધીમાં, વિશ્વભરમાં 12.11 લાખથી વધુ બાળકો અને કિશોરો ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડિત હતા. તેમાંથી અડધાથી વધુની ઉંમર 15 વર્ષથી ઓછી છે. તેમાં પણ સૌથી વધુ સંખ્યા ભારતીયોની છે. ભારતમાં, 2.29 લાખથી વધુ બાળકો અને કિશોરોને પ્રકાર 1 ડાયાબિટીસ છે.
ડાયાબિટીસ બે પ્રકારના હોય છે. પ્રકાર 1 અને પ્રકાર 2.
ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસ નાની ઉંમરે થાય છે. આથી પીડિત વ્યક્તિને જીવવા માટે ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શનની જરૂર પડે છે. તેનો કોઈ નક્કર ઈલાજ નથી. તે જ સમયે, ટાઈપ 2 થી પીડિત લોકોની દવાઓ અને ઉપચાર દ્વારા સારવાર કરી શકાય છે, પરંતુ તેમને ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શનની પણ જરૂર છે.
આંકડા દર્શાવે છે કે વિશ્વભરમાં ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડાતા બાળકો અને કિશોરોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. ગયા વર્ષે ભારતમાં ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસના 24 હજારથી વધુ નવા દર્દીઓ નોંધાયા છે. એટલે કે, દરરોજ 65 થી વધુ બાળકો અને કિશોરો ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસનો શિકાર બન્યા છે. આ જ કારણ છે કે ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) એ ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. ICMRની આ ગાઈડલાઈન એવા સમયે આવી છે જ્યારે ફરી એકવાર કોરોના કેસની ગતિ વધવા લાગી છે. ડાયાબિટીસથી પીડિત લોકોને કોરોના સંક્રમિત થવાનું જોખમ વધારે છે.
ભારતમાં ડાયાબિટીસની સ્થિતિ શું છે?
નવીનતમ IDF રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતમાં 74 મિલિયન લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે. ભારત વિશ્વમાં બીજા નંબરે છે, જ્યાં સૌથી વધુ ડાયાબિટીસ પીડિત છે. 2045 સુધીમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સંખ્યા 12.50 મિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.
ભારતમાં ડાયાબિટીસના અડધાથી વધુ દર્દીઓ એવા છે જેમને સારવાર મળતી નથી. ડાયાબિટીસથી પીડિત સાડા 7 કરોડ લોકોમાંથી 3.94 કરોડ એટલે કે 53%થી વધુ દર્દીઓને સારવાર મળી રહી નથી.
ભારતમાં, 20 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 2.29 લાખથી વધુ લોકો ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડિત છે. આ સંખ્યા વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે. આ પછી અમેરિકા અને બ્રાઝિલનો નંબર આવે છે. અમેરિકામાં 1.57 લાખ લોકો અને બ્રાઝિલમાં 92,300 લોકોને ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ છે.
2021માં વિશ્વભરમાં ડાયાબિટીસના કારણે 67 લાખ લોકોના મોત થયા હતા. ચીનમાં સૌથી વધુ 1.4 મિલિયન મૃત્યુ થયા છે. આ પછી અમેરિકામાં 7 લાખ અને ભારતમાં 6 લાખ લોકોના મોત થયા છે. પાકિસ્તાનમાં 4 લાખ અને જાપાનમાં 2 લાખથી વધુ લોકોના મોત થયા છે.
ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસ શું છે અને તેના લક્ષણો શું છે?
ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસમાં, શરીર ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરવાનું બંધ કરે છે. આ રોગ સામાન્ય રીતે નાની ઉંમરે અથવા નાના બાળકોમાં થાય છે. પરંતુ કેટલીકવાર તે પુખ્ત વયના લોકો અને વૃદ્ધ લોકોને પણ થઈ શકે છે.
હવે વિશ્વના ઘણા દેશોમાં બાળકોમાં પણ ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસના કેસ નોંધાયા છે, ખાસ કરીને એવા બાળકોમાં જેઓ સ્થૂળતા સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડિત લોકોને તેમના લોહીમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ જાળવી રાખવા માટે દરરોજ ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન લેવા પડે છે. આવા લોકો માટે ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન વિના જીવવું મુશ્કેલ છે.
અતિશય તરસ, વારંવાર પેશાબ, ઝડપી વજન ઘટવું, આ બધા ટાઈપ 1 ડાયાબિટીસના મુખ્ય લક્ષણો છે. આ ઉપરાંત, થાક, વધુ પડતી ભૂખ અને અસ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લક્ષણો પણ છે.
