World Organ Donation Day 2026: દર વર્ષે 13 ઓગસ્ટના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં ‘વિશ્વ અંગદાન દિવસ’ (World Organ Donation Day 2026) મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસની ઉજવણી પાછળનો મુખ્ય હેતુ અંગદાનના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવાનો અને તે અંગે ફેલાયેલી ગેરસમજો તથા ભ્રમણાઓને દૂર કરવાનો છે. અંગદાન એ માનવતાનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે, જ્યાં એક મૃત વ્યક્તિ કે સ્વસ્થ જીવિત વ્યક્તિ પોતાના અંગો દાન કરીને કોઈ ગંભીર બીમારીથી પીડિત અજાણ્યા વ્યક્તિને નવું જીવન આપી શકે છે. કિડની, લીવર, હૃદય, ફેફસાં અને આંખો જેવા મહત્વપૂર્ણ અંગો જરૂરિયાતમંદો માટે જીવનદાન સાબિત થાય છે.
વર્ષ World Organ Donation Day 2026 ની વિશેષ થીમ:
આ વૈશ્વિક અભિયાનને વધુ પ્રભાવશાળી બનાવવા માટે આ વર્ષે એક ખાસ થીમ રાખવામાં આવી છે:
“Answering the Call”
અર્થાત્ ………
કોઈનો જીવ બચાવવા માટે સમયસર મદદનો હાથ લંબાવવો અને માનવતાના આહ્વાનને સ્વીકારવું
આ થીમ અંગદાન(World Organ Donation Day) સમુદાયમાં કામ કરતા તબીબી વ્યાવસાયિકો અને સંસ્થાઓના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનને બિરદાવે છે તેમજ વધુમાં વધુ લોકોને આ મહાઅભિયાનમાં જોડાવા માટે પ્રેરિત કરે છે. તે દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોમાં નવી આશા જગાવવાની સાથે અંગદાન અને પ્રત્યારોપણ ક્ષેત્રે સતત પ્રગતિ કરવાની હાકલ કરે છે.
આ દિવસનો રસપ્રદ ઇતિહાસ અને મહત્વ:
વિશ્વ અંગદાન દિવસની શરૂઆત અને તેના ઇતિહાસમાં વર્ષ 1954 સીમાચિહ્ન સમાન છે. ડૉ. જોસેફ મુરે (Dr. Joseph Murray) દ્વારા કરવામાં આવેલું વિશ્વનું પ્રથમ સફળ કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (જ્યાં રોનાલ્ડ લી હેરીકે પોતાના જોડકા ભાઈને કિડની દાન કરી હતી) આ ક્ષેત્રની પહેલી મોટી સફળતા હતી. ભારતની વાત કરીએ તો, અગાઉ 27 નવેમ્બરે રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ મનાવાતો હતો, પરંતુ વર્ષ 2023 થી ભારતમાં ભારતના પ્રથમ સફળ કેડેવર (મૃતકોત્તર) હૃદય ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (3 ઓગસ્ટ, 1994) ની યાદમાં દર વર્ષે 3 ઓગસ્ટના રોજ આ દિવસની ઉજવણી કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે 13 ઓગસ્ટનું વિશેષ મહત્વ છે.
અંગદાનથી કયા અંગો દાન કરી શકાય અને તેના પ્રકારો:
અંગદાન મુખ્યત્વે બે પ્રકારે થાય છે – લિવિંગ ડોનેશન (જીવિત દાન) અને કેડેવર ડોનેશન (મૃતકોત્તર દાન).
જીવિત દાન: સ્વસ્થ વ્યક્તિ એક કિડની અથવા લીવરનો ભાગ દાન કરી શકે છે, કારણ કે માનવ શરીર એક કિડની સાથે જીવી શકે છે અને લીવર કુદરતી રીતે પુનઃ ઉત્પન્ન (regenerate) થવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
મૃતકોત્તર દાન: બ્રેઈન ડેડ કે કુદરતી મૃત્યુ પછી કિડની, લીવર, ફેફસાં, હૃદય, સ્વાદુપિંડ, આંતરડા તેમજ આંખોના કોર્નિયા અને ત્વચા જેવી પેશીઓ દાન કરી શકાય છે. એક મૃત વ્યક્તિના અંગો(World Organ Donation Day) દ્વારા આશરે આઠ જેટલા લોકોના જીવન બચી શકે છે.
અંગદાન અંગે જાગૃતિ કેમ જરૂરી છે?
આજે પણ સમાજમાં અંગદાનને લઈને અનેક પ્રકારની ગેરમાન્યતાઓ અને સંકોચ જોવા મળે છે. જરૂરિયાત સામે ઉપલબ્ધ અંગોની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી છે. આઈસીએમઆર અને ડબ્લ્યુએચઓ (WHO) ના આંકડા મુજબ, ભારતમાં લાખો લોકોને કિડની અને લીવરની જરૂરિયાત હોય છે પરંતુ માત્ર નજીવા ટકાવારીના દર્દીઓને જ સમયસર અંગ મળી શકે છે. જો વધુને વધુ લોકો જાગૃત બનીને સ્વૈચ્છિક રીતે અંગદાન(World Organ Donation Day) માટે પ્લેજ (શપથ) લે, તો અનેક અમૂલ્ય જીવો બચી શકે છે.
આ પણ વાંચો:આજે 8 ઓગસ્ટ… ‘આંતરરાષ્ટ્રીય બિલાડી દિવસ’; જાણો ઇતિહાસ, મહત્વ અને આ વર્ષની ખાસ થીમ
આ પણ વાંચો:આજે છે ગર્લફ્રેન્ડ ડે, જાણો સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની ખાસ રીતો અને ટિપ્સ
આ પણ વાંચો:આજે 9 ઓગસ્ટ… આંતરરાષ્ટ્રીયઆદિવાસી લોકોનો દિવસ, જાણો ઇતિહાસ, મહત્વ અને આ વર્ષની થીમ
