CJI Surya Kant London Event Row 2026: બ્રિટનની પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટી ઓફ લંડનના બિર્કબેક કેમ્પસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતના એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ભારે હોબાળો થયો હોવાની ઘટના સામે આવી છે. કાર્યક્રમમાં કેટલાક તત્વો દ્વારા ભારતમાં લોકતાંત્રિક વાતાવરણ અને કથિત રીતે અસંમતિના અવાજોને દબાવવા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવીને હોબાળો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર લંડન સ્થિત ભારતીય હાઈકમિશને (ઉચ્ચાયોગ) કડક પ્રતિક્રિયા આપી છે અને આ પ્રકારના કૃત્યને સાર્વજનિક સંવાદની મર્યાદાની વિરૂદ્ધ ગણાવીને સખત શબ્દોમાં વખોડી કાઢ્યું છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો અને કેમ થયો હોબાળો?
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત 4 June 2026 ના રોજ ‘આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો’ (AI and International Law) વિષય પર વ્યાખ્યાન આપવા માટે લંડન યુનિવર્સિટીની બિર્કબેક સંસ્થામાં પહોંચ્યા હતા. તેમના મુખ્ય સંબોધન બાદ જ્યારે સવાલ-જવાબનું સત્ર (Q&A Session) શરૂ થયું, ત્યારે એક મહિલાએ ભારતમાં અસંમતિ પ્રત્યે વધતી કથિત અસહિષ્ણુતાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયો અનુસાર, આ મહિલા એવું કહેતી જોવા મળી રહી છે કે, ભારતમાં અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાયદાકીય નિરીક્ષકોએ દેશમાં અસંમતિ પ્રત્યે વધતી દુશ્મનાવટ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. આ સાથે જ મહિલાએ CJI સૂર્યકાંતને તેમના તાજેતરના ‘કોકરોચ’ (વંદો) અને ‘પેરાસાઈટ’ (પરોપજીવી) સંબંધી નિવેદન પર સવાલ પૂછવાનો પ્રયાસ કરીને પ્રોગ્રામમાં ખલેલ પહોંચાડી હતી.
આયોજકોએ પ્રશ્ન ફગાવ્યો, વિષય માત્ર AI હતો
જોકે, કાર્યક્રમના આયોજકોએ આ રાજકીય અને અસંબંધિત પ્રશ્નનો સ્વીકાર કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો. આયોજકોએ સ્ટેજ પરથી જ ચોખવટ કરી હતી કે કાર્યક્રમનો મુખ્ય વિષય માત્ર એઆઈ (AI) અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો હોવાથી, તેમાં કોઈ પણ પ્રકારના આઉટ ઓફ ટોપિક કે વિવાદાસ્પદ પ્રશ્નો સામેલ કરવામાં આવશે નહીં.
ભારતીય હાઈકમિશને આપ્યો સજ્જડ જવાબ
આ ઘટના બાદ લંડનમાં સ્થિત ભારતીય હાઈકમિશને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. હાઈકમિશને પ્રદર્શનકારીઓને સણસણતો જવાબ આપતા જણાવ્યું કે:
કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠિત મંચ પર આ રીતે પૂર્વઆયોજિત રીતે કાર્યક્રમમાં ખલેલ પહોંચાડવાનો અને હોબાળો કરવાનો પ્રયાસ કરવો બિલકુલ અસ્વીકાર્ય છે.
કોઈપણ લોકતાંત્રિક સમાજમાં વૈચારિક મતભેદો હોવા સ્વાભાવિક છે, પરંતુ તેને રજૂ કરવાની રીત હંમેશા સભ્ય, શિસ્તબદ્ધ અને સન્માનજનક હોવી જોઈએ.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંવાદની ગરિમા અને મર્યાદા જાળવી રાખવી દરેક માટે જરૂરી છે. શિષ્ટાચાર વગર કાર્યક્રમોમાં અવરોધ ઊભો કરવો એ કોઈ પણ રીતે સ્વસ્થ લોકશાહીનો હિસ્સો હોઈ શકે નહીં.
AI પર CJI સૂર્યકાંતનું મહત્ત્વનું વક્તવ્ય
આ વિવાદ પહેલાં, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના વધતા પ્રભાવ અને તેની કાયદાકીય અસરો પર વિગતવાર વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ટેકનોલોજી પોતે જ કલ્યાણકારી કે નુકસાનકારક હોતી નથી, પરંતુ સમાજ અને કાયદો તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે તેના પર બધો આધાર છે. કાયદાનું કામ ટેકનોલોજીની પ્રગતિનો વિરોધ કરવાનું નથી, પરંતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે કે ટેકનોલોજીકલ પાવર હંમેશા બંધારણીય મૂલ્યો, લોકતાંત્રિક વૈધતા અને માનવીય ગરિમા પ્રત્યે જવાબદાર રહે.
