SIR Form 6માંથી 2003ની મતદાર યાદી અંગેનો સવાલ દૂર

Breaking News: સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પૂર્ણ થઈ ગયેલા રાજ્યોમાં નવા મતદારોની નોંધણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઑનલાઇન SIR Form 6માં કરવામાં આવેલો વધારાનો SIR સંબંધિત ભાગ હવે દૂર કરવામાં આવ્યો છે. ચૂંટણી પંચે (Election Commission) ECINET પોર્ટલ પર આ ફેરફાર કર્યો છે. જોકે, જ્યાં SIRની પ્રક્રિયા હજુ ચાલી રહી છે ત્યાં SIR Form 6માં સંબંધિત માહિતી માંગતી જોગવાઈ યથાવત જોવા મળી રહી છે.

ચૂંટણી પંચે 26 સપ્ટેમ્બરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે SIR સિવાયના સમયગાળા દરમિયાન Registration of Electors Rules, 1960 હેઠળ નિર્ધારિત સામાન્ય ફોર્મનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ SIR પૂર્ણ થયેલા રાજ્યોમાં ઑનલાઇન Form 6માંથી વધારાનું ઘોષણાપત્ર દૂર કરવામાં આવ્યું છે.

SIR Form 6માં શું પૂછવામાં આવતું હતું?

SIR Form 6નો ઉપયોગ મતદાર યાદીમાં નવા મતદારનું નામ ઉમેરવા માટે થાય છે. SIR દરમિયાન તેના ઑનલાઇન વર્ઝનમાં એક વધારાનો વિભાગ ઉમેરવામાં આવ્યો હતો.

આ વિભાગમાં અરજદારને પોતાના અથવા માતા-પિતા/દાદા-દાદીનું નામ અગાઉની SIR દરમિયાન તૈયાર થયેલી મતદાર યાદીમાં હતું કે નહીં તેની માહિતી આપવાની હતી. અગાઉના SIRના સંદર્ભમાં નામ ઉપલબ્ધ હોય તો સંબંધિત EPIC નંબર, રાજ્ય, જિલ્લો, વિધાનસભા મતવિસ્તાર, પાર્ટ નંબર અને મતદાર યાદીમાં ક્રમાંક જેવી વિગતો પણ માંગવામાં આવતી હતી.

SIR દરમિયાન આ માહિતી કેમ લેવામાં આવી?

SIRનો હેતુ મતદાર યાદી (Voter List)ની વિશેષ રીતે ચકાસણી અને સુધારણા કરવાનો છે. આ પ્રક્રિયામાં જૂની મતદાર યાદીઓ સાથે વર્તમાન મતદારોની વિગતોને જોડીને માહિતીની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. નવા મતદારો માટે ઉમેરવામાં આવેલા વધારાના વિભાગમાં અરજદાર અથવા તેના પરિવારના સભ્યોનું અગાઉની SIRની યાદીમાં નામ હતું કે નહીં તે જાણવા પ્રયાસ કરવામાં આવતો હતો.

રસપ્રદ બાબત એ છે કે અગાઉ આ પ્રકારની માહિતી માટે અલગ ઘોષણાપત્રનો ઉપયોગ થતો હતો. બાદમાં આ વિગતો ઑનલાઇન Form 6ની પ્રક્રિયામાં જ સામેલ કરવામાં આવી હતી. જોકે, ડાઉનલોડ કરી શકાય તેવા મૂળ Form 6માં આ વધારાનો ભાગ સામેલ નહોતો.

બે ચૂંટણી કમિશનરોએ Form 6ના ફેરફાર સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો

એક અહેવાલ મુજબ ચૂંટણી કમિશનર વિવેક જોશી અને સુખબીર સિંહ સંધૂએ Form 6માં SIR સંબંધિત વધારાની માહિતી ઉમેરવા સામે વાંધો નોંધાવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, બંને કમિશનરોનો મુખ્ય પ્રશ્ન એ હતો કે Form 6 એક વૈધાનિક ફોર્મ છે અને તેમાં ફેરફાર કરવા માટે સંબંધિત નિયમોમાં જરૂરી સુધારો કરવાની પ્રક્રિયા અનુસરવી જોઈએ.

રિપોર્ટમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, વિવેક જોશીએ Form 6માં કરવામાં આવેલા ફેરફારની કાયદાકીય પ્રક્રિયા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. જ્યારે સુખબીર સિંહ સંધૂએ ઑનલાઇન ફોર્મમાં ઉમેરાયેલા નવા ભાગને લઈને પણ વાંધો નોંધાવ્યો હતો.

શરૂઆતમાં વિભાગ ફરજિયાત ન હતો, પરંતુ…

અહેવાલ મુજબ, SIR Form 6માં ઉમેરવામાં આવેલો SIR સંબંધિત વિભાગ અલગથી ફરજિયાત તરીકે ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યો ન હતો. જોકે, અરજદારો આ માહિતી આપ્યા વિના ઑનલાઇન ફોર્મની પ્રક્રિયા આગળ પૂર્ણ કરી શકતા ન હતા. આ મુદ્દે પણ ચૂંટણી પંચની અંદર વાંધા નોંધાયા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

ચૂંટણી પંચે 26 સપ્ટેમ્બરે શું કહ્યું હતું?

26 સપ્ટેમ્બરની બેઠક બાદ ચૂંટણી પંચે SIR સંબંધિત અનેક નિર્ણયો જાહેર કર્યા હતા. તેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે SIRનો સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ મતદાર નોંધણી માટે નિયમોમાં નિર્ધારિત સામાન્ય ફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય બાદ SIR પૂર્ણ થયેલા રાજ્યોમાં ECINET પોર્ટલ પર SIR Form 6માંથી વધારાનો SIR વિભાગ દૂર કરવામાં આવ્યો છે.

SIR ચાલુ હોય તેવા રાજ્યોમાં શું સ્થિતિ છે?

હાલમાં SIRની પ્રક્રિયા ચાલુ હોય તેવા રાજ્યોમાં ઑનલાઇન Form 6માં SIR સંબંધિત વધારાની માહિતી માંગતો વિભાગ જોવા મળી રહ્યો છે. એટલે કે આ ફેરફારનો અમલ SIR પૂર્ણ થયેલા રાજ્યો અને SIR ચાલુ હોય તેવા રાજ્યોમાં અલગ રીતે જોવા મળી રહ્યો છે.

આ સમગ્ર મામલો એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે SIR Form 6, ECINET અને SIRની પ્રક્રિયાને લઈને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે જાહેર ચર્ચા ચાલી રહી છે. ચૂંટણી પંચે ECINETની કાયદા અને નિયમો સાથેની સુસંગતતાની સમીક્ષા માટે નિષ્ણાતોની સમિતિ બનાવવાની પણ જાહેરાત કરી છે.