Dharma & Bhakti : Dashama Sthapana Muhurat 2026 ગુજરાતમાં દશામા વ્રતનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. દર વર્ષે હજારો પરિવારો માતા દશામાની શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે માતા દશામાની કૃપાથી જીવનની માઠી દશા, આર્થિક સંકટ, પારિવારિક સમસ્યાઓ અને અન્ય મુશ્કેલીઓમાંથી રાહત મળે છે.
વર્ષ 2026માં દશામા વ્રતનો પ્રારંભ 12 ઓગસ્ટ, બુધવારથી થઈ રહ્યો છે. આ દિવસે દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણીની સ્થાપના કરીને વ્રતનો સંકલ્પ લેવામાં આવે છે. જો તમે પણ આ વર્ષે દશામાનું વ્રત રાખવાના છો, તો અહીં જાણો દશામાની મૂર્તિ સ્થાપનાનું શુભ મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ, વ્રતના નિયમો, જરૂરી પૂજન સામગ્રી અને વિસર્જનની સંપૂર્ણ માહિતી.
દશામા વ્રત 2026 ક્યારે શરૂ થશે?
ગુજરાતી પંચાંગ મુજબ અષાઢ વદ અમાસ, જેને ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં દિવાસો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દિવસે દશામા વ્રતની શરૂઆત થાય છે.
દશામા વ્રત 2026ની મહત્વપૂર્ણ તારીખો
| પ્રસંગ | તારીખ |
| દશામા વ્રતનો પ્રારંભ | 12 ઓગસ્ટ 2026, બુધવાર |
| તિથિ | અષાઢ વદ અમાસ / દિવાસો |
| વ્રતનો સમયગાળો | 10 દિવસ |
| વ્રતની પૂર્ણાહુતિ અને જાગરણ | 21 ઓગસ્ટ 2026, શુક્રવાર |
| દશામા મૂર્તિ/સાંઢણી વિસર્જન | 22 ઓગસ્ટ 2026, શનિવાર |
Dashama Sthapana Muhurat 2026: દશામાની મૂર્તિ સ્થાપનાનું શુભ મુહૂર્ત
દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણીની સ્થાપના દિવસના શુભ સમયે કરવી ધાર્મિક રીતે શુભ માનવામાં આવે છે. 12 ઓગસ્ટ 2026 ના દિવસે ઉપલબ્ધ શુભ સમય નીચે મુજબ છે:
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 04:47થી 05:31 સુધી
- પ્રાતઃ સંધ્યા: સવારે 05:09થી 06:15 સુધી
જો તમે ચોઘડિયા પ્રમાણે સ્થાપના કરવા માંગતા હોવ, તો સ્થાનિક પંચાંગમાં દર્શાવેલા શુભ, લાભ અને અમૃત ચોઘડિયા માં સ્થાપના કરી શકાય છે. અભિજીત મુહૂર્ત પણ શુભ કાર્ય માટે પરંપરાગત રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે.
મુહૂર્તનો ચોક્કસ સમય શહેર અને સ્થાનિક સૂર્યોદય પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી તમારા સ્થાનિક પંચાંગ અથવા પૂજારી પાસેથી અંતિમ સમયની પુષ્ટિ કરવી યોગ્ય છે.
દશામા વ્રતનું ધાર્મિક મહત્વ
દશામા વ્રત ગુજરાતના લોકપ્રિય ધાર્મિક વ્રતોમાંનું એક છે. ખાસ કરીને મહિલાઓ માતા દશામાની ભક્તિપૂર્વક આરાધના કરી પરિવારની સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે વ્રત રાખે છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર દશામાની પૂજા કરવાથી:
- જીવનની માઠી દશામાંથી રાહત મળે છે.
- ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.
- આર્થિક મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે.
- પારિવારિક કલેશ ઓછો થાય છે.
- પરિવાર અને સંતાનના કલ્યાણ માટે માતાજીના આશીર્વાદ મળે છે.
- ભક્તોની મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે તેવી માન્યતા છે.
આ માન્યતાઓ ધાર્મિક પરંપરા અને લોકવિશ્વાસ પર આધારિત છે.
Dashama Sthapana Muhurat 2026 : દશામાની મૂર્તિ સ્થાપના કેવી રીતે કરવી?
દશામાની સ્થાપના કરતા પહેલાં પૂજા સ્થળની સારી રીતે સફાઈ કરી લેવી. સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કર્યા બાદ માતાજીની પૂજા શરૂ કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
- પૂજા સ્થળ તૈયાર કરો
ઘરના પૂજા રૂમમાં અથવા સ્વચ્છ જગ્યાએ પાટલો મૂકો. તેના પર સ્વચ્છ લાલ કપડું પાથરો. શક્ય હોય તો ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં પૂજા સ્થાન રાખી શકાય.
- દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણી સ્થાપિત કરો
લાલ કપડા પર દશામાની મૂર્તિ, સાંઢણી અથવા માતાજીનો ફોટો સ્થાપિત કરો. સાંઢણીને દશામા ઉપાસનાની પરંપરામાં વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે.
- કળશ સ્થાપના કરો
માતાજીની મૂર્તિની બાજુમાં તાંબા અથવા પિત્તળનો કળશ સ્થાપિત કરો. કળશમાં શુદ્ધ પાણી ભરી તેમાં આમ્રપલ્લવ અથવા આશોપાલવના પાન રાખી ઉપર નાળિયેર સ્થાપિત કરી શકાય છે.
- દશ ગાંઠનો દોરો તૈયાર કરો
કાચા સૂતરના 10 તાર લઈને તેમાં કંકુ લગાવી 10 ગાંઠો બાંધવાની પરંપરા છે. આ દોરો દશામા વ્રતના દસ દિવસનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે.
પરંપરા મુજબ એક દોરો કળશને અને બીજો વ્રત કરનાર વ્યક્તિના જમણા હાથમાં બાંધવામાં આવે છે.
- માતાજીની પૂજા કરો
હવે માતા દશામાને કંકુ, અક્ષત અને ફૂલ અર્પણ કરો. ઘીનો દીવો, ધૂપ અને અગરબત્તી પ્રગટાવો. ત્યારબાદ માતાજીને ફળ, મીઠાઈ, સુખડી વગેરેનો નૈવેદ્ય ધરાવો.
અંતે દશામા વ્રત કથા વાંચો અથવા સાંભળો અને માતાજીની આરતી કરીને વ્રતના સંકલ્પ સાથે પ્રાર્થના કરો.
દશામા વ્રત દરમિયાન કયા નિયમોનું પાલન કરવું?
દશામા વ્રત દરમિયાન માત્ર ઉપવાસ જ નહીં, પરંતુ મન, વાણી અને વર્તનની શુદ્ધિનું પણ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
દરરોજ આ કામ કરો
- વહેલી સવારે ઊઠીને સ્નાન કરો.
- માતા દશામાનું સ્મરણ કરો.
- ઘરમાં દીવો પ્રગટાવો.
- દશામા વ્રત કથા વાંચો અથવા સાંભળો.
- માતાજીની આરતી કરો.
- શક્ય હોય તો ભજન અને નામસ્મરણ કરો.
- સાત્વિક વિચાર અને વર્તન જાળવો.
દશામા વ્રતમાં ઉપવાસ કેવી રીતે રાખવો?
દશામા વ્રતની ઉપવાસ પદ્ધતિ કુટુંબની પરંપરા અને વ્યક્તિની ક્ષમતા પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
સામાન્ય રીતે નીચેની રીતો જોવા મળે છે:
- નકોડા વ્રત:
દસ દિવસ સુધી કડક ઉપવાસ રાખવાની પરંપરા. - પ્રથમ અને છેલ્લા દિવસે ઉપવાસ:
પ્રથમ અને દસમા દિવસે ઉપવાસ રાખીને વચ્ચેના દિવસોમાં એકટાણું અથવા ફરાળી ભોજન કરવામાં આવે છે. - ફરાળી વ્રત:
શક્તિ અને પરંપરા અનુસાર દસ દિવસ દરમિયાન ફરાળી આહાર લેવામાં આવે છે.
સાવચેતી: ઉપવાસ પોતાની શારીરિક ક્ષમતા પ્રમાણે જ રાખવો. બાળકો, વૃદ્ધો, ગર્ભવતી વ્યક્તિઓ અથવા કોઈ આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યા ધરાવતા લોકો ઉપવાસ કરતા પહેલાં તબીબી સલાહ લે તે યોગ્ય છે.
દશામા વ્રતમાં શું ન કરવું?
વ્રત દરમિયાન ધાર્મિક માન્યતા મુજબ કેટલીક બાબતોથી દૂર રહેવાની પરંપરા છે:
- ક્રોધ ન કરવો.
- અસત્ય ન બોલવું.
- કોઈનું અપમાન ન કરવું.
- માંસાહારથી દૂર રહેવું.
- વ્યસનથી દૂર રહેવું.
- શક્ય હોય ત્યાં સુધી સાત્વિક ભોજન કરવું.
- મન, વાણી અને વર્તનમાં પવિત્રતા જાળવવી.
Dashama Sthapana Muhurat 2026 : દશામા વ્રતના દસમા દિવસે શું કરવું?
દશામા વ્રતના અંતિમ દિવસે એટલે કે 21 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ વિશેષ પૂજા અને રાત્રિ જાગરણ કરવાની પરંપરા છે.
જાગરણ દરમિયાન પરિવાર અને સમાજ સાથે:
- દશામાના ભજન ગાઈ શકાય.
- માતાજીના ગરબા કરી શકાય.
- આરતી કરી શકાય.
- વ્રત કથાનું શ્રવણ કરી શકાય.
- માતાજીના નામનું સ્મરણ કરી શકાય.
- પરિવારના સુખ-શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરી શકાય.
પરંપરા મુજબ જાગરણ બાદ બીજા દિવસે એટલે કે 22 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ સૂર્યોદય પહેલાં દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણીનું વિધિપૂર્વક વિસર્જન કરવામાં આવે છે.
Dashama Puja Samagri List: દશામાની પૂજા માટે જરૂરી સામગ્ર
દશામાની સ્થાપના અને પૂજા પહેલાં નીચેની સામગ્રી તૈયાર રાખી શકાય:
- દશામાની મૂર્તિ, સાંઢણી અથવા ફોટો
- લાલ રંગનું કપડું
- પાટલો
- તાંબાનો અથવા પિત્તળનો કળશ
- શુદ્ધ જળ
- નાળિયેર
- આમ્રપલ્લવ અથવા આશોપાલવના પાન
- કંકુ
- હળદર
- અક્ષત (ચોખા)
- ફૂલ અને ફૂલહાર
- કાચો સૂતર
- ઘીનો દીવો
- કપૂર
- અગરબત્તી
- ધૂપ
- ફળ
- મીઠાઈ
- સુખડી અથવા અન્ય નૈવેદ્ય
- પાન અને સોપારી
- પ્રસાદ માટેની સામગ્રી
- દશામા વ્રત કથા પુસ્તક
Dashama Sthapana Muhurat 2026 : દશામા વ્રત દરમિયાન કઈ પ્રાર્થના કરવી?
પૂજા દરમિયાન માતા દશામાને પરિવારના સુખ, શાંતિ, આરોગ્ય અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરી શકાય છે. પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર માતાજીનું સ્મરણ, મંત્રજાપ, આરતી અને ભજન કરવું પણ પરંપરાનો ભાગ છે.
Dashama Sthapana Muhurat 2026 : દશામા મૂર્તિનું વિસર્જન કેવી રીતે કરવું?
વ્રત પૂર્ણ થયા બાદ દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણીનું પરંપરા મુજબ વિસર્જન કરવામાં આવે છે. વિસર્જન પહેલાં માતાજીની અંતિમ પૂજા, આરતી અને પ્રાર્થના કરવી.
વિસર્જન કરતી વખતે સ્થાનિક પરંપરા અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવું. શક્ય હોય ત્યાં સુધી પર્યાવરણને અનુકૂળ રીતે વિસર્જન કરવું.
FAQ: દશામા વ્રત 2026 વિશે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
દશામા વ્રત 2026 ક્યારે શરૂ થાય છે?
દશામા વ્રતનો પ્રારંભ 12 ઓગસ્ટ 2026, બુધવારના રોજ થાય છે.
દશામાની મૂર્તિ ક્યારે સ્થાપિત કરવી?
12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ શુભ મુહૂર્તમાં દશામાની મૂર્તિ અથવા સાંઢણી સ્થાપિત કરી શકાય છે. સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે ચોક્કસ સમયની પુષ્ટિ કરવી.
દશામા વ્રત કેટલા દિવસનું હોય છે?
દશામા વ્રત પરંપરાગત રીતે 10 દિવસ સુધી કરવામાં આવે છે.
દશામાનું જાગરણ ક્યારે છે?
દશમા દિવસે એટલે કે 21 ઓગસ્ટ 2026ની રાત્રે જાગરણ કરવાની પરંપરા છે.
દશામાની મૂર્તિનું વિસર્જન ક્યારે કરવું?
પરંપરા મુજબ 22 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ સૂર્યોદય પહેલાં મૂર્તિ અથવા સાંઢણીનું વિસર્જન કરવામાં આવે છે.
અંતિમ વાત
Dashama Sthapana Muhurat 2026 મુજબ 12 ઓગસ્ટથી શરૂ થનારા દશામા વ્રત દરમિયાન શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક માતા દશામાની સ્થાપના અને પૂજા કરવામાં આવે છે. મૂર્તિ સ્થાપના, દશ ગાંઠનો દોરો, કળશ સ્થાપના, દૈનિક આરતી, વ્રત કથા, જાગરણ અને અંતે વિસર્જન—આ તમામ વિધિઓ દશામા વ્રતની પરંપરાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
જો તમે આ વર્ષે દશામાનું વ્રત રાખવાના હોવ, તો તમારી કુટુંબ પરંપરા અને સ્થાનિક પંચાંગ અનુસાર પૂજા અને વ્રતની રીત અપનાવો. શ્રદ્ધા, સાત્વિકતા અને ભક્તિપૂર્વક માતાજીની આરાધના કરવી આ પર્વનો મુખ્ય ભાવ છે.
