Gait Analysis Forensic Tech: દિલ્હીના ચકચારી કેતન અગ્રવાલ મર્ડર કેસમાં તપાસ કરી રહેલી પોલીસ હવે એક અત્યાધુનિક ફોરેન્સિક ટેકનિક ‘ગેટ એનાલિસિસ’નો સહારો લઈ રહી છે. જ્યારે CCTV ફૂટેજમાં આરોપીએ માસ્ક કે હેલ્મેટ પહેર્યું હોય અને ચહેરો ઓળખી ન શકાય, ત્યારે વ્યક્તિની ચાલવાની શૈલી (Gait Pattern) તેના ગુનાને સાબિત કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે.
શું છે ગેટ એનાલિસિસ?
ગેટ એનાલિસિસ એ વ્યક્તિના ચાલવાના(Ketan Murder Case) પ્રકારનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે. દરેક વ્યક્તિની ચાલવાની સ્ટાઈલ ફિંગરપ્રિન્ટની જેમ 90-95% યુનિક હોય છે. તેમાં 20થી વધુ પેરામીટર્સ તપાસવામાં આવે છે, જેમાં:
એક ડગલાની લંબાઈ અને ઝડપ.
શરીરની મુદ્રા (Posture) અને કુલાની ગતિ.
હાથના હલનચલનનો ખૂણો અને પંજાનું જમીન પર પ્લેસમેન્ટ.
કેવી રીતે ઓળખાય છે આરોપી?
મેન્યુઅલ એનાલિસિસ: નિષ્ણાતો CCTV ફૂટેજને ફ્રેમ-બાય-ફ્રેમ તપાસે છે અને આરોપીના જૂના વીડિયો સાથે તેની સરખામણી કરે છે.
AI અને ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ: આધુનિક AI સોફ્ટવેર શરીરના સાંધાઓને ટ્રેક કરીને 3D મોડલ તૈયાર કરે છે. સરે યુનિવર્સિટીના અભ્યાસ મુજબ, સારી ક્વોલિટીના ફૂટેજમાં આ સિસ્ટમ 90% થી વધુ સચોટ પરિણામ આપે છે.
Ketan Murder Caseમાં આ ટેકનિક કેમ મહત્વની?
કેતન મર્ડર કેસમાં(Ketan Murder Case) પોલીસ પાસે મોબાઈલ લોકેશન અને કોલ ડિટેઈલ જેવા પુરાવા છે, પરંતુ CCTV માં આરોપીનું મોઢું સ્પષ્ટ નથી. જો આરોપી ચેતન ચૌધરીએ (Ketan Murder Case) માસ્ક પહેર્યું હોય તો પણ તેની ચાલવાની ઢબ બદલાતી નથી. પોલીસ હવે તેના જૂના વીડિયો એકત્રિત કરી રહી છે. જો ચાલવાની શૈલીમાં 80% થી વધુ મેચિંગ જોવા મળશે, તો તેને કોર્ટમાં એક મજબૂત પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકાશે.
ટેકનિકની મર્યાદાઓ પણ છે
ગેટ એનાલિસિસ અત્યંત અસરકારક છે, પરંતુ તેની કેટલીક મર્યાદાઓ પણ છે:
જો ફૂટેજમાં પ્રકાશ ઓછો હોય કે કેમેરાનો ખૂણો યોગ્ય ન હોય, તો ચોકસાઈ ઘટીને 50-60% થઈ શકે છે.
જો આરોપી જાણીજોઈને લંગડાઈને ચાલે કે જાડા કપડાં પહેરે, તો પણ ઓળખ મુશ્કેલ બને છે.
ભારતમાં હજુ પણ આ ક્ષેત્રમાં નિષ્ણાતોની અછત છે, તેથી આ ટેકનિકને અન્ય પુરાવાઓ સાથે પૂરક તરીકે જોવામાં આવે છે.
ભારતીય ફોરેન્સિકનું ભવિષ્ય
2025-26 દરમિયાન ભારત સરકાર દ્વારા રાજ્યસ્તરે AI આધારિત ફોરેન્સિક લેબ્સ સ્થાપવામાં આવી રહી છે. કેતન મર્ડર કેસમાં(Ketan Murder Case) જો આ ટેકનિક સફળ સાબિત થશે, તો તે ભારતીય તપાસ એજન્સીઓ માટે એક માઈલસ્ટોન સાબિત થશે. હવે ગુનેગારોએ માત્ર ચહેરો જ નહીં, પોતાની ચાલ અને બોડી લેંગ્વેજ પણ બદલવી પડશે, જે લગભગ અશક્ય છે.
આ પણ વાંચો:પુણેના કેતન અગ્રવાલ હત્યા કેસમાં નવો વળાંક: સિયાના માતા-પિતાનું ભાવુક નિવેદન
આ પણ વાંચો:પુણેમાં ઉદ્યોગપતિના પુત્ર કેતનના મોતનો ભેદ ઉકેલાયો, મંગેતરે જ પ્રેમી સાથે મળીને ખીણમાં ધકેલ્યો !
આ પણ વાંચો:પ્રેમ કે દગો? કેતનથી લઈને સૌરભ સુધીના એ 4 મોટા મર્ડર કેસ, જ્યાં પત્ની અને મંગેતરે જ લીધો જીવ
