National News : ભારતે સ્થગિત કર્યાના થોડા દિવસો પછી જસિંધુ જળ સંધિ પહેલગામ હત્યાકાંડ પછી પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોની અસર પડોશી દેશમાં વહેતી નદીઓ પર દેખાઈ રહી હતી, સેટેલાઇટ તસવીરોમાંથી જાણવા મળ્યું છે.ચિનાબ નદી ત્રણ પશ્ચિમી નદીઓ (સિંધુ અને જેલમ અન્ય બે) પૈકી, ચારે બાજુ સુકાઈ રહી છે.સિયાલકોટપાકિસ્તાનના પંજાબમાં.૨૨ એપ્રિલના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના મનોહર પહેલગામમાં પાકિસ્તાન સમર્થિત આતંકવાદીઓ દ્વારા ૨૬ નાગરિકો, જેમાં મોટાભાગે પ્રવાસીઓનો સમાવેશ થતો હતો, તેમના હત્યાકાંડના પ્રતિભાવમાં દિલ્હી દ્વારા લેવામાં આવેલા પ્રથમ પગલાંઓમાંનું એક વિશ્વ બેંક દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલ સિંધુ જળ સંધિનું “સ્થગિત” હતું. પાકિસ્તાન રાહત મેળવવા માટે ભારતને આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતમાં લઈ જવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.
૨૬ એપ્રિલ (જે દિવસે ભારતે પાકિસ્તાનને સિંધુ જળ સંધિ તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત રાખવાના નિર્ણયની જાણ કરી હતી) અને ૨૯ એપ્રિલના રોજ તુલનાત્મક ઉપગ્રહ છબીઓમાં જોવા મળેલો પાણીનો પ્રવાહ સ્પષ્ટપણે પાણીના પ્રવાહમાં ઘટાડો દર્શાવે છે.પાકિસ્તાનને લખેલા પત્રમાં, ભારતના જળ સંસાધન સચિવ દેબાશ્રી મુખર્જીએ જણાવ્યું હતું કે જમ્મુ અને કાશ્મીરને નિશાન બનાવીને પાકિસ્તાન દ્વારા સતત સરહદ પારથી આતંકવાદ સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતના અધિકારોને અવરોધે છે.”સદ્ભાવનાથી સંધિનું પાલન કરવાની જવાબદારી સંધિ માટે મૂળભૂત છે. જો કે, આપણે જે જોયું છે તે પાકિસ્તાન દ્વારા ભારતીય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ અને કાશ્મીરને નિશાન બનાવીને સતત સરહદ પાર આતંકવાદ છે,” પત્રમાં લખ્યું હતું.
“પરિણામે સુરક્ષા અનિશ્ચિતતાઓએ સંધિ હેઠળ ભારતના અધિકારોના સંપૂર્ણ ઉપયોગને સીધો અવરોધ્યો છે,” પત્રમાં લખ્યું હતું.પાકિસ્તાનને મોકલવામાં આવેલા સંદેશાવ્યવહારમાં “નોંધપાત્ર રીતે બદલાયેલી વસ્તી વિષયક માહિતી, સ્વચ્છ ઉર્જાના વિકાસને વેગ આપવાની જરૂરિયાત અને અન્ય ફેરફારો” ને પણ સંધિની જવાબદારીઓનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરવાની આવશ્યકતા તરીકે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા.દિલ્હીએ ઇસ્લામાબાદ પર કલમ XII(3) હેઠળ જરૂરી સુધારાઓ માટે વાટાઘાટો કરવાનો ઇનકાર કરીને સંધિનો ભંગ કરવાનો પણ આરોપ મૂક્યો.
“…તેના દ્વારા કરવામાં આવેલા અન્ય ઉલ્લંઘનો ઉપરાંત, પાકિસ્તાને સંધિ હેઠળ કલ્પના મુજબ વાટાઘાટોમાં પ્રવેશવાની ભારતની વિનંતીનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને આમ સંધિનો ભંગ કરી રહ્યું છે,” પત્રમાં જણાવાયું છે.”ભારત સરકારે આથી નિર્ણય લીધો છે કે 1960 ની સિંધુ જળ સંધિ તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત રાખવામાં આવશે,” તેમાં ઉમેર્યું.
પાકિસ્તાન સામે ભારત દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાંનો સમૂહ
ભારતે બુધવારે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ અનેક પગલાં લેવાની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવી, પાકિસ્તાની લશ્કરી જોડાણોને હાંકી કાઢવા અને અટારી લેન્ડ-ટ્રાન્ઝીટ પોસ્ટને તાત્કાલિક બંધ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.પાકિસ્તાને ભારત દ્વારા સંધિને સસ્પેન્ડ કરવાના નિર્ણયને નકારી કાઢ્યો છે અને કહ્યું છે કે સંધિ હેઠળ “પાકિસ્તાનના” પાણીના પ્રવાહને રોકવાના કોઈપણ પગલાંને “યુદ્ધનું કૃત્ય” માનવામાં આવશે.પાકિસ્તાનના એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે, “સિંધુ જળ સંધિ મુજબ પાકિસ્તાનના પાણીના પ્રવાહને રોકવા અથવા વાળવાનો કોઈપણ પ્રયાસ અને નીચલા નદી કિનારાના લોકોના અધિકારો પર હડપ કરવાનો પ્રયાસ યુદ્ધની કાર્યવાહી તરીકે ગણવામાં આવશે.”
વિશ્વ બેંક દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલ સિંધુ જળ સંધિ, ૧૯૬૦ થી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સિંધુ નદી અને તેની ઉપનદીઓના વિતરણ અને ઉપયોગને નિયંત્રિત કરે છે.સિંધુ નદી પ્રણાલીમાં મુખ્ય નદી, સિંધુ અને તેની ઉપનદીઓનો સમાવેશ થાય છે. રાવી, બિયાસ, સતલજ, ઝેલમ અને ચિનાબ તેની ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ છે, જ્યારે કાબુલ નદી, જે જમણા કાંઠાની ઉપનદી છે, તે ભારતીય પ્રદેશમાંથી વહેતી નથી.રાવી, બિયાસ અને સતલજને સામૂહિક રીતે પૂર્વીય નદીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યારે સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબને પશ્ચિમી નદીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ નદી પ્રણાલીનું પાણી ભારત અને પાકિસ્તાન બંને માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચો:પહલગામમાં આતંકવાદી હુમલા બાદ પીએમ મોદીએ અમિત શાહ સાથે કરી વાત,
આ પણ વાંચો:જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં પ્રવાસીઓ પર હુમલો, આતંકવાદીઓએ કર્યો ગોળીબાર : એકનું મોત
