Monsoon Update: દેશમાં હાલ ચોમાસું નબળું પડતાં અનેક રાજ્યોમાં વરસાદની લાંબી રાહ જોવાઈ રહી છે. ખાસ કરીને ઉત્તર, પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતના વિસ્તારોમાં વરસાદના અભાવે ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. જોકે હવામાન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે 18થી 25 જુલાઈ વચ્ચે ચોમાસું ફરી સક્રિય થઈ શકે છે, જેના કારણે ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યોમાં સારા વરસાદની સંભાવના ઊભી થઈ છે.

હાલમાં પૂર્વીય ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ ચાલુ છે, જ્યારે પશ્ચિમ, મધ્ય અને ઉત્તર ભારતના મોટા ભાગમાં વરસાદની અછત જોવા મળી રહી છે. તેની સીધી અસર ચોખા, મકાઈ અને કઠોળ જેવા પાક પર પડી રહી છે. સાથે જ જળાશયોના જળસ્તરમાં પણ ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે, જે પીવાના પાણી અને સિંચાઈ માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જી શકે છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસાનો મુખ્ય પ્રવાહ હાલ તેની સામાન્ય સ્થિતિથી ખસી ગયો છે, જેના કારણે ભેજવાળા પવનો ઉત્તર અને મધ્ય ભારત સુધી પૂરતા પ્રમાણમાં પહોંચી રહ્યા નથી.

પેસિફિક મહાસાગરની સિસ્ટમો બની શકે છે રાહતનું કારણ

હવામાન મોડેલોના અનુમાન મુજબ પશ્ચિમ પેસિફિક મહાસાગરમાં અનેક ઉષ્ણકટિબંધીય હવામાન પ્રણાલીઓ વિકસી રહી છે. જો આ સિસ્ટમો પશ્ચિમ તરફ આગળ વધીને બંગાળની ખાડી સુધી પહોંચે છે, તો તે ચોમાસાના પ્રવાહને ફરી મજબૂત બનાવી શકે છે.

ECMWF, GFS અને IMD સહિતના વિવિધ હવામાન મોડેલોમાં પણ 18થી 25 જુલાઈ દરમિયાન ચોમાસું ફરી સક્રિય થવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે હવામાનશાસ્ત્રીઓ સતત બદલાતી પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.

ઉત્તર ભારતમાં પશ્ચિમી વિક્ષેપથી વરસાદની શક્યતા

આ દરમિયાન ઉત્તર ભારત માટે પણ રાહતના સમાચાર છે. એક સક્રિય પશ્ચિમી વિક્ષેપ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, જેના કારણે આગામી બે-ત્રણ દિવસમાં પંજાબ, હરિયાણા, જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને પશ્ચિમ રાજસ્થાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં છૂટાછવાયા વરસાદ અને ગાજવીજની શક્યતા છે. વાદળછાયું વાતાવરણ રહેતાં તાપમાનમાં પણ થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે.

ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યોને મળી શકે રાહત

જો બંગાળની ખાડીમાં નવી હવામાન પ્રણાલીઓ સક્રિય બને છે, તો તેની અસરથી મધ્ય ભારત, ઉત્તર ભારત, રાજસ્થાન અને ગુજરાત જેવા હાલ વરસાદથી વંચિત વિસ્તારોમાં સારા વરસાદની શક્યતા વધી શકે છે. આ સ્થિતિ ખેડૂતો માટે રાહતરૂપ બની શકે છે અને જળાશયોમાં પાણીની આવક પણ વધારી શકે છે.

હવામાન પરિવર્તનથી વધી રહી છે અનિશ્ચિતતા

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આબોહવા પરિવર્તનની અસરને કારણે ચોમાસાની પેટર્ન વધુ અનિયમિત બની રહી છે. ક્યારેક ચોમાસું સમય પહેલાં સક્રિય થાય છે તો ક્યારેક લાંબા વિરામ બાદ ફરી શરૂ થાય છે. વધતા વૈશ્વિક તાપમાનને કારણે હવામાનની આગાહી પણ વધુ પડકારજનક બની રહી છે.

હાલની સ્થિતિમાં 18થી 25 જુલાઈનો સમયગાળો મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો હવામાન પ્રણાલીઓ અનુકૂળ રીતે વિકસે છે, તો દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ચોમાસું ફરી જોર પકડી શકે છે. ખેડૂતો, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને સામાન્ય નાગરિકોને આગામી હવામાન અપડેટ પર સતત નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.