New Delhi News: પેકેટમાં મળતા ચિપ્સ, નૂડલ્સ, મીઠા પીણાં સહિતના ખાદ્યપદાર્થોમાં વધુ પડતી ખાંડ, મીઠું અને સેચ્યુરેટેડ ફેટ હોય તો ગ્રાહકોને તેની સ્પષ્ટ માહિતી મળી રહે તે મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વની સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી છે. 27 ઓગસ્ટ 2026ની સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને Warning Labels અંગે બે અઠવાડિયામાં નિર્ણય લેવા કહ્યું છે.
FOPL Warning Labels અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો સવાલ
આ મામલો એક Public Interest Litigation (PIL) સાથે જોડાયેલો છે. અરજીમાં પેકેજ્ડ ફૂડમાં વધુ પ્રમાણમાં ખાંડ, મીઠું અને સંતૃપ્ત ચરબી હોય તો પેકેટની આગળની બાજુએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવાની માગ કરવામાં આવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court)ની જસ્ટિસ જે.બી. પારદીવાલા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકારના વલણ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોર્ટનું ધ્યાન માત્ર પેકેટની ડિઝાઇન સુધી સીમિત નથી, પરંતુ ગ્રાહકોને તેમના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી મહત્વપૂર્ણ માહિતી સરળતાથી કેવી રીતે આપવામાં આવે તે મુદ્દા પર પણ છે.
કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને FOPL અંગે નિર્ણય લેવા માટે બે અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો છે. સરકાર પોતે યોગ્ય પગલું લે તો તેનું સ્વાગત કરવામાં આવશે, પરંતુ સરકાર તરફથી કાર્યવાહી ન થાય તો કોર્ટ આગળના નિર્દેશ આપી શકે તેવો સંકેત પણ મળ્યો છે.
FSSAIના પ્રસ્તાવમાં શું છે?
Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) તરફથી પેકેજ્ડ ફૂડ માટે Front of Pack Warning Labels (FOPWL) અંગે માળખું સૂચવવામાં આવ્યું છે. આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે ગ્રાહકને પેકેટની આગળની બાજુએ જ ખાદ્યપદાર્થમાં રહેલા મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્વોની માહિતી સરળતાથી મળી શકે. ખાસ કરીને વધુ ખાંડ, વધુ મીઠું અને વધુ સંતૃપ્ત ચરબી જેવા ઘટકો અંગે સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવે તો ગ્રાહક ખરીદી કરતી વખતે ઝડપથી નિર્ણય લઈ શકે છે.
હાલમાં પેકેટના પાછળના ભાગમાં આપવામાં આવેલી Nutrition Information વાંચવા માટે ગ્રાહકને લેબલ ધ્યાનથી જોવું પડે છે. પ્રસ્તાવિત Front of Pack Nutrition Labels (FOPNL)નો હેતુ આ માહિતીને વધુ સરળ અને નજરે ચડે તેવી બનાવવાનો છે.
બાળકોના સ્વાસ્થ્યને લઈને પણ ચિંતા
પેકેજ્ડ અને અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ફૂડના વધતા વપરાશ વચ્ચે બાળકોના સ્વાસ્થ્યને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વધુ ખાંડ, મીઠું અને સેચ્યુરેટેડ ફેટ ધરાવતા ખાદ્યપદાર્થોની ઓળખ ગ્રાહકો ખાસ કરીને માતા-પિતાને સરળતાથી થઈ શકે તે માટે સ્પષ્ટ લેબલિંગ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ચેતવણી લેબલ લાગુ થશે તો ગ્રાહકને કોઈ પેકેટ ખરીદતા પહેલા જ તેના પોષણ સંબંધિત જોખમનો સંકેત મળી શકે છે. જોકે અંતિમ નિયમો અને લેબલનું સ્વરૂપ કેન્દ્ર સરકાર અને સંબંધિત નિયમનકારી પ્રક્રિયા દ્વારા નક્કી થશે.
હવે આગળ શું થશે?
સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને બે અઠવાડિયામાં આ મુદ્દે નિર્ણય લેવા કહ્યું છે. તેથી હવે નજર સરકારના આગામી નિર્ણય પર રહેશે.
જો સરકાર FOPL અંગે આગળ વધે છે તો પેકેજ્ડ ફૂડ ઉદ્યોગ માટે લેબલિંગના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થઈ શકે છે. બીજી તરફ, જો સરકાર તરફથી કોઈ નિર્ણય ન લેવાય તો સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે આગળના નિર્દેશ આપી શકે છે.
આ પણ વાંચો: પાન-મસાલાની પેકિંગને લઈને FSSAIનો મોટો નિર્ણય, પ્લાસ્ટિક પાઉચ પર પ્રતિબંધ
