Health Tips : આજના આધુનિક યુગમાં આપણી જીવનશૈલી અને ખાણીપીણીમાં ધરખમ ફેરફારો આવ્યા છે. આપણે સ્વાદના ચક્કરમાં ઘણીવાર એવું ભોજન આરોગીએ છીએ જે જીભને તો સારું લાગે છે, પરંતુ શરીર માટે તે ‘ધીમા ઝેર’ સમાન હોય છે. શું તમે જાણો છો કે તમારી રોજિંદા ડાયટમાં સામેલ કેટલીક વસ્તુઓ કેન્સર (Cancer) જેવી જીવલેણ બીમારીને આમંત્રણ આપી શકે છે?
વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો અને હેલ્થ એક્સપર્ટ્સના મતે, જંક ફૂડ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડમાં રહેલા રસાયણો શરીરના કોષો (Cells) ને નુકસાન પહોંચાડે છે. અહીં અમે તમને એવી ટોચની 7 ખાધ્ય સામગ્રી વિશે જણાવીશું, જેનો ઉપયોગ તમારે આજથી જ ઘટાડી દેવો જોઈએ અથવા બંધ કરી દેવો જોઈએ.
કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને સોડા (ખાંડનું પ્રવાહી સ્વરૂપ)
ઉનાળો હોય કે પાર્ટી, કોલ્ડ ડ્રિંક્સ વગર બધું અધૂરું લાગે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ રંગીન પાણી કેન્સરનું કારણ બની શકે છે?
નુકસાનનું કારણ: કોલ્ડ ડ્રિંક્સમાં પુષ્કળ માત્રામાં ખાંડ હોય છે, જે કેન્સર (Cancer) ના કોષોનો પ્રિય ખોરાક મનાય છે. આ ઉપરાંત, તેમાં રહેલા આર્ટિફિશિયલ કલર (ખાસ કરીને કેરામલ કલર) બનાવવા માટે એમોનિયાનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાંથી ‘4-MEI’ નામનું કેમિકલ ઉત્પન્ન થાય છે. આ કેમિકલ કાર્સિનોજેનિક (કેન્સર પેદા કરનાર) માનવામાં આવે છે.
વિકલ્પ: તરસ છીપાવવા માટે પાણી શ્રેષ્ઠ છે. જો સ્વાદ જોઈએ તો લીંબુ શરબત, નાળિયેર પાણી અથવા તાજા ફળોનો રસ પીવો જોઈએ જેમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ ન હોય.
માઈક્રોવેવ પોપકોર્ન (ઝેરી થેલીની અસર)
મુવી જોતી વખતે પોપકોર્ન ખાવાની મજા આવે છે, પરંતુ માઈક્રોવેવમાં બનતા પેકેટવાળા પોપકોર્ન ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.
નુકસાનનું કારણ: અહીં સમસ્યા મકાઈમાં નથી, પરંતુ તે જે બેગમાં (થેલીમાં) આવે છે તેમાં છે. આ બેગની અંદરના પડ પર ‘Perfluorooctanoic acid (PFOA)’ નું કોટિંગ હોય છે. જ્યારે આ બેગ માઈક્રોવેવમાં ગરમ થાય છે, ત્યારે આ કેમિકલ પોપકોર્નમાં ભળે છે. આ કેમિકલ લિવર, ટેસ્ટિક્યુલર અને પેન્ક્રિએટિક કેન્સર સાથે જોડાયેલું હોવાનું સંશોધનોમાં સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, તેમાં સ્વાદ માટે વપરાતું ‘Diacetyl’ ફેફસાંને નુકસાન કરે છે.
વિકલ્પ: બજારમાંથી સાદી મકાઈ લાવો અને તેને કુકરમાં અથવા તપેલીમાં થોડા તેલ/ઘી સાથે ઘરે જ બનાવો. તે સસ્તું અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ છે.
રિફાઈન્ડ લોટ એટલે કે મેંદો (સફેદ ઝેર)
ભારતીય રસોડામાં હવે બ્રેડ, પિઝા, સમોસા અને બિસ્કિટના રૂપમાં મેંદો ખૂબ વપરાય છે.
નુકસાનનું કારણ: મેંદો બનાવવા માટે ઘઉંમાંથી તમામ ફાઈબર અને પોષક તત્વો કાઢી નાખવામાં આવે છે. તેને એકદમ સફેદ બનાવવા માટે ક્લોરિન ગેસ બ્લીચનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પ્રોસેસ કરેલો લોટ શરીરમાં જઈને સુગર લેવલને અચાનક વધારે છે (High Glycemic Index). શરીરમાં સતત વધતું સુગર અને ઇન્સ્યુલિન કેન્સર (Cancer)ના કોષોના વિકાસમાં મદદ કરી શકે છે.
વિકલ્પ: મેંદાને બદલે ઘઉંનો કરકરો લોટ, જુવાર, બાજરી અથવા રાગી જેવા આખા અનાજનો (Whole Grains) ઉપયોગ કરો.
બટાકાની ચિપ્સ બની સકે Cancerનું કારણ
બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌને પેકેટમાં મળતી ચિપ્સ પસંદ હોય છે, પરંતુ તે માત્ર સ્થૂળતા જ નથી વધારતી, કેન્સર (Cancer)નું જોખમ પણ લાવે છે.
નુકસાનનું કારણ: આ ચિપ્સમાં ટ્રાન્સ ફેટ્સ અને મીઠું (Sodium) ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. સૌથી જોખમી બાબત એ છે કે જ્યારે બટાકાને ખૂબ ઊંચા તાપમાને તળવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં ‘એક્રિલામાઇડ (Acrylamide)’ નામનું તત્વ બને છે. આ એક એવું કેમિકલ છે જે સિગારેટના ધુમાડામાં પણ જોવા મળે છે અને તે કેન્સરનું જોખમ વધારે છે.
વિકલ્પ: ઘરે બનાવેલી બટાકાની કે કેળાની વેફર (જેને ઓછાં તાપમાને તળી હોય) અથવા શેકેલા મખાના અને ચણા ખાઓ.
કેનમાં મળતો ખોરાક અને ટામેટાં
વિદેશોની જેમ હવે ભારતમાં પણ ટીન કે કેનમાં મળતા રેડી-ટુ-ઈટ ફૂડ અને ટામેટાંની પ્યુરીનો ટ્રેન્ડ વધ્યો છે.
નુકસાનનું કારણ: કેનની અંદરના ભાગમાં કાટ ન લાગે તે માટે ‘Bisphenol-A (BPA)’ નું કોટિંગ કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ટામેટાં જેવી ખાટી (Acidic) વસ્તુઓ આ કેનમાં ભરવામાં આવે છે, ત્યારે તે એસિડ BPA ને ઓગાળીને ખોરાકમાં ભેળવી દે છે. BPA એ હોર્મોન્સમાં ગરબડ પેદા કરતું કેમિકલ છે, જે બ્રેસ્ટ કેન્સર અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સર (Cancer)ના જોખમ સાથે જોડાયેલું છે.
વિકલ્પ: હંમેશા તાજા શાકભાજી અને ટામેટાંનો જ ઉપયોગ કરો. જો સંગ્રહ કરવો હોય તો કાચની બરણીઓ (Glass Jars) સૌથી સુરક્ષિત છે.
પ્રોસેસ્ડ અને રેડ મીટ Cancer નું કારણ
જો તમે નોન-વેજ ખાતા હોવ, તો આ મુદ્દો તમારા માટે ખાસ મહત્વનો છે. હોટ ડોગ, સોસેજ, બેકન વગેરે પ્રોસેસ્ડ મીટની શ્રેણીમાં આવે છે.
નુકસાનનું કારણ: માંસને લાંબા સમય સુધી તાજું રાખવા અને લાલ દેખાડવા માટે તેમાં નાઈટ્રેટ્સ અને નાઈટ્રાઈટ્સ જેવા પ્રિઝર્વેટિવ્સ ઉમેરવામાં આવે છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) એ પણ પ્રોસેસ્ડ મીટને ‘કાર્સિનોજેનિક’ (કેન્સર ફેલાવનાર) ની શ્રેણીમાં મૂક્યું છે. આના સેવનથી આંતરડાના કેન્સર (Cancer) નું જોખમ વધી જાય છે.
વિકલ્પ: પ્રોસેસ્ડ મીટને બદલે તાજું ચિકન અથવા માછલી પસંદ કરો. તેને પણ યોગ્ય રીતે રાંધીને ખાવું જોઈએ.
હાઈડ્રોજિનેટેડ તેલ (Vegetable Oils & Trans Fat)
આપણે જેને ‘વેજિટેબલ ઓઈલ’ માનીને વાપરીએ છીએ, તે ઘણીવાર રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થયેલું હોય છે.
નુકસાનનું કારણ: તેલને લાંબો સમય ટકાવી રાખવા માટે તેનું હાઈડ્રોજિનેશન કરવામાં આવે છે, જેનાથી ટ્રાન્સ ફેટ બને છે. આ ઉપરાંત રિફાઈન્ડ તેલમાં ઓમેગા-6 ફેટી એસિડ્સનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જે શરીરમાં બળતરા (Inflammation) વધારે છે. લાંબા ગાળે આ બળતરા કોષોના બંધારણને બગાડીને કેન્સર (Cancer) તરફ દોરી જઈ શકે છે.
વિકલ્પ: ઓલિવ ઓઈલ, નાળિયેર તેલ અથવા પરંપરાગત ઘાણીનું (Cold-pressed) શુદ્ધ તેલ વાપરવું જોઈએ.
કેન્સર (Cancer) જેવી બીમારીથી બચવા માટે ‘ઈલાજ કરતાં પરેજી સારી’ (Prevention is better than cure) નો મંત્ર અપનાવવો જોઈએ. આ 7 વસ્તુઓને તમારા રસોડામાંથી દૂર કરીને તમે તમારા અને તમારા પરિવારના સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત કરી શકો છો. હંમેશા કુદરતી, તાજા અને ઓછી પ્રક્રિયા કરેલા (Less Processed) ખોરાકને પ્રાધાન્ય આપો.
(ડિસ્ક્લેમર: આ લેખ માત્ર સામાન્ય માહિતી માટે છે. કોઈપણ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત નિર્ણય લેતા પહેલા ડોક્ટર અથવા ડાયેટિશિયનની સલાહ અવશ્ય લેવી.)
આ પણ વાંચો : મોંઘીદાટ ક્રીમ અને લોશન પણ જે કામ નથી કરતા, તે આ 5 કુદરતી તેલ કરશે: શિયાળામાં ડ્રાય સ્કિનને કહો બાય-બાય
આ પણ વાંચો: શિયાળામાં નાળિયેર પાણી પીવાય કે નહીં? 90% લોકો અજાણતા કરે છે આ ભૂલ, જાણો શું કહે છે આયુર્વેદ અને સાયન્સ
