India News: સાયબર ફ્રોડનો નવો ખતરો પોર્ન એપના નામે સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાવવામાં આવી રહી છે ખતરનાક Android એપ્સ, Accessibility Permission મળતાં મોબાઈલ પર (Porn App Scam) કબજો મેળવવાનો પ્રયાસ

સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી દરેક જાહેરાત અને એપ્લિકેશન વિશ્વસનીય હોય તે જરૂરી નથી. ખાસ કરીને Facebook અને Instagram જેવી સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર લલચાવતી જાહેરાતો મારફતે લોકોના મોબાઈલમાં ખતરનાક Android એપ્સ પહોંચાડવામાં આવી રહી હોવાની ગંભીર ચેતવણી સામે આવી છે. આ એપ્સ સામાન્ય એપ્લિકેશનની જેમ દેખાય છે, પરંતુ ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ થયા બાદ સંવેદનશીલ પરવાનગીઓનો દુરુપયોગ કરીને ડિવાઇસ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

ગૃહ મંત્રાલય (MHA) હેઠળના Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C)ની National Cybercrime Threat Analytics Unit (NCTAU) દ્વારા આવી દૂષિત એપ્લિકેશનો મારફતે થતી નાણાકીય છેતરપિંડી અંગે ચેતવણી આપવામાં આવી છે. આ પ્રકારની એપ્સ સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતો અને શંકાસ્પદ વેબસાઇટ્સ મારફતે લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.

Facebook-Instagramની જાહેરાતથી શરૂ થાય છે આખી રમત

આ પ્રકારના સાયબર ફ્રોડમાં શરૂઆત સામાન્ય સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતથી થઈ શકે છે. Facebook અથવા Instagram પર કોઈ લિંક કે જાહેરાત (Facebook Instagram Scam) દેખાય છે, જેના પર ક્લિક કરતાં યુઝરને બીજી વેબસાઇટ પર લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવાની ઓફર કરવામાં આવે છે. મહત્વની બાબત એ છે કે આવી એપ્સ ઘણી વખત Google Play Storeની બહારની APK ફાઇલ તરીકે ડાઉનલોડ કરાવવામાં આવે છે. યુઝર જો અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી APK ઇન્સ્ટોલ કરે તો તેના ફોનની સુરક્ષા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

APK ઇન્સ્ટોલ કર્યા બાદ શરૂ થાય છે ખતરનાક પરવાનગીઓની માંગ

એપ ઇન્સ્ટોલ થયા બાદ તે ફોનમાં વિવિધ પરવાનગીઓ માંગે છે. સામાન્ય યુઝર ઘણી વખત એપ ઝડપથી ચાલુ કરવા માટે પરવાનગી આપતો જાય છે, પરંતુ અહીં સૌથી મોટું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. ખાસ કરીને Accessibility Permission જેવી સંવેદનશીલ પરવાનગી કોઈ અજાણી એપ્લિકેશનને આપવામાં આવે તો માલવેરને ફોનની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ કામગીરી પર નિયંત્રણ મેળવવાની તક મળી શકે છે. એકવાર આવી પરવાનગીઓ સક્રિય થઈ જાય પછી દૂષિત એપ્લિકેશન બેકગ્રાઉન્ડમાં કામ કરતી રહી શકે છે અને યુઝરને તેની ગતિવિધિનો ખ્યાલ પણ ન આવે.

Porn App Scam: ‘Update’ના નામે બીજી એપ પણ ફોનમાં ઘૂસાડી શકે

સાયબર ઠગો માત્ર એક એપ્લિકેશન સુધી મર્યાદિત રહેતા નથી. શરૂઆતમાં ઇન્સ્ટોલ કરાયેલી એપનો ઉપયોગ કરીને ‘Update’ અથવા અન્ય બહાના હેઠળ બીજી ફાઇલ કે પેકેજ ડાઉનલોડ કરાવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. આ રીતે એક એપથી શરૂ થયેલો ખતરો આગળ વધીને ફોનમાં વધુ દૂષિત સોફ્ટવેર પહોંચાડી શકે છે. તેથી કોઈ એપ જો Play Storeની બહારથી અપડેટ ઇન્સ્ટોલ કરવા કહે તો ખાસ સાવધાન રહેવું જરૂરી છે.

ચેતવણી અનુસાર કેટલીક દૂષિત એપ્લિકેશનો ફોનમાં VPN ઇન્સ્ટોલ કરવાનો પ્રયાસ પણ કરી શકે છે. જો યુઝર અજાણી એપને આવી પરવાનગી આપી દે તો ફોનનો ઇન્ટરનેટ ટ્રાફિક શંકાસ્પદ અથવા હુમલાખોરોના નિયંત્રણવાળા સર્વર મારફતે પસાર થવાનું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ફોનમાંથી મોકલવામાં આવતો ડેટા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે અને તેનો દુરુપયોગ થવાની શક્યતા રહે છે.

સૌથી મોટો ખતરો બેંકિંગ અને UPI પર

આ આખા મામલાનો સૌથી ગંભીર ભાગ નાણાકીય છેતરપિંડી છે. જો કોઈ દૂષિત એપ ફોન પર જરૂરી કરતાં વધુ નિયંત્રણ મેળવી લે તો યુઝરના નાણાકીય વ્યવહારો જોખમમાં આવી શકે છે.

ફોનમાં બેંકિંગ એપ્લિકેશન, UPI, SMS અને અન્ય સંવેદનશીલ માહિતીનો ઉપયોગ થતો હોવાથી અજાણી એપ્લિકેશનને અનાવશ્યક પરવાનગી આપવી ભારે પડી શકે છે. તેથી કોઈ શંકાસ્પદ એપ ઇન્સ્ટોલ કર્યા બાદ બેંક અથવા UPI સંબંધિત અસામાન્ય પ્રવૃત્તિ જણાય તો તરત કાર્યવાહી કરવી જરૂરી છે. સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે સૌથી સરળ નિયમ છે– અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરવી અને અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી APK ઇન્સ્ટોલ ન કરવી.

Google Play Store અથવા વિશ્વસનીય એપ સ્ટોર સિવાયની જગ્યાએથી એપ ડાઉનલોડ કરવી જોખમી બની શકે છે. ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા જાહેરાત જોઈને કોઈ એપ ઇન્સ્ટોલ કરતા પહેલાં તેની વિશ્વસનીયતા તપાસવી જરૂરી છે.

ફોનમાં આ 5 બાબતો જરૂર તપાસો

1. અજાણી એપ્સ:
તમારા ફોનમાં કઈ-કઈ એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ છે તેની સમયાંતરે તપાસ કરો. તમે ઓળખતા ન હો તેવી એપ દેખાય તો તેની તપાસ કર્યા વગર તેનો ઉપયોગ ન કરો.

2. Accessibility Permission:
અજાણી એપને Accessibility Permission આપશો નહીં. આ સૌથી સંવેદનશીલ પરવાનગીઓમાંથી એક છે.

3. Google Play Protect:
Android ફોનમાં Google Play Protect ચાલુ રાખો અને ફોનને નિયમિત રીતે અપડેટ કરો.

4. બેંક અને UPI:
બેંક એકાઉન્ટ અને UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર નજર રાખો. કોઈ અજાણ્યો વ્યવહાર દેખાય તો તરત બેંકનો સંપર્ક કરો.

5. APKથી સાવધાન:
WhatsApp, SMS, Facebook, Instagram અથવા કોઈ અજાણી વેબસાઇટ પરથી મળેલી APK ફાઇલ ઇન્સ્ટોલ કરશો નહીં.

જો શંકાસ્પદ એપ પહેલેથી જ ઇન્સ્ટોલ થઈ ગઈ હોય તો શું કરવું?

જો ફોનમાં કોઈ અજાણી એપ ઇન્સ્ટોલ થઈ ગઈ હોય અને તે અસામાન્ય પરવાનગીઓ માંગતી હોય, તો સૌપ્રથમ તેની Accessibility Access તપાસો અને જરૂરી હોય તો બંધ કરો. ત્યારબાદ Device Administrator જેવી સેટિંગ્સમાં પણ તપાસ કરો કે શંકાસ્પદ એપને કોઈ વિશેષ અધિકાર આપવામાં આવ્યો નથી. એપ સામાન્ય રીતે દૂર ન થઈ રહી હોય તો ફોનને Safe Modeમાં શરૂ કરીને શંકાસ્પદ એપને અનઇન્સ્ટોલ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકાય છે. ફોનમાં એપ ફરીથી દેખાય અથવા દૂર ન થાય તો મહત્વપૂર્ણ ડેટાનો બેકઅપ લઈને નિષ્ણાતની મદદ લેવી યોગ્ય છે.

સાયબર ફ્રોડ થાય તો ચૂપ ન બેસો

જો કોઈ વ્યક્તિ આ પ્રકારની દૂષિત એપના કારણે સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બને અથવા તેના ખાતામાંથી અનધિકૃત નાણાકીય વ્યવહાર થાય, તો સમય બગાડ્યા વગર 1930 પર સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. સત્તાવાર ફરિયાદ માટે cybercrime.gov.inનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

આ પ્રકારના સાયબર ફ્રોડમાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ઠગો ટેક્નોલોજી કરતાં પહેલાં લોકોની ઉતાવળ અને વિશ્વાસનો ફાયદો ઉઠાવે છે. સોશિયલ મીડિયા પર દેખાતી જાહેરાત, અજાણી વેબસાઇટ અથવા ‘એક ક્લિકમાં એપ ડાઉનલોડ કરો’ જેવી ઓફર જોઈને ઉતાવળ ન કરવી. અજાણી APK નહીં, અનાવશ્યક Permission નહીં અને શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક નહીં- આ ત્રણ નિયમ યાદ રાખશો તો આવા ઘણા સાયબર હુમલાથી બચી શકાય છે

આ પણ વાંચો: દિલ્હી સ્લીપર બસમાં 16 વર્ષની સગીરા સાથે ગેંગરેપ, ડ્રાઇવર-કંડક્ટરની ધરપકડ

આ પણ વાંચો: NYTએ PM મોદીની વિદેશ નીતિના કર્યા વખાણ, ભારતની વધતી વૈશ્વિક ભાગીદારીની કરી ચર્ચા

આ પણ વાંચો: એપલનો નવો ધમાકો; ટૂંક સમયમાં લોન્ચ થશે કેમેરાથી સજ્જ એરપોડ્સ