World News: નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલનની ઘટના બાદ હવે એક નવા કુદરતી ખતરાએ ચિંતા વધારી છે. ચો-છેન ખોલા અને પુરેપુ સાંગપો નદીઓના સંગમ પાસે બનેલું બેરિયર લેક ( Barrier Lake)લગભગ 20 લાખ ઘનમીટર પાણીથી ભરાઈ ગયું છે અને તેના તૂટવાનું જોખમ ઊંચું હોવાનું ચીનના જળ સંસાધન મંત્રાલયે જણાવ્યું છે. આગામી ત્રણ દિવસમાં વધુ આશરે 30 લાખ ઘનમીટર પાણી તળાવમાં આવી શકે છે.
ચીનમાં નદી પર બનેલું Barrier Lake તુટવાની સંભાવના
ચીની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર બેરિયર લેકમાં પાણી પહેલેથી જ ઓવરફ્લો થઈ રહ્યું છે. આગામી ત્રણ દિવસમાં પાણીનો પ્રવાહ વધવાની શક્યતા હોવાથી કુદરતી બાંધ તૂટવાનું જોખમ વધી શકે છે. ચીન દ્વારા તળાવની સ્થિતિનું સતત મોનિટરિંગ, ફ્લડ સિમ્યુલેશન અને જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
નેપાળ (Nepal)ની નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીએ પણ લોકોને નદીના કિનારા અને સંભવિત જોખમી વિસ્તારોમાંથી દૂર રહેવાની સલાહ(72 Hours Flood Alert) આપી છે.
બેરિયર લેક તૂટે તો પાણી ક્યાં જશે?
આ તળાવ ચો-છેન ખોલા અને પુરેપુ સાંગપો નદીઓના સંગમ પાસે બનેલું છે. આ નદી તંત્ર આગળ નેપાળમાં ભોટેકોશી સાથે જોડાય છે અને ત્યારબાદ ત્રિશૂલી નદી તરફ જાય છે. ત્રિશૂલી આગળ નારાયણી અને પછી ગંડક નદી સાથે જોડાય છે. એટલે તળાવ તૂટે તો સૌથી પહેલો મોટો ખતરો નેપાળના નીચાણવાળા વિસ્તારો માટે રહેશે. નદીના પ્રવાહ અને ભૂપ્રદેશની સ્થિતિ પ્રમાણે તેની અસર આગળ ભારતના ગંડક નદી તંત્રના વિસ્તારો સુધી પહોંચી શકે છે.
ભારતમાં ક્યાં અસર થઈ શકે?
ગંડક નદી ભારતના બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે. તેથી અચાનક મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને કાટમાળ નીચે તરફ આવે તો નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ વધી શકે છે. જોકે, હાલના તબક્કે ભારતમાં ચોક્કસ કેટલા વિસ્તારોમાં અને કેટલી ઊંચાઈનું પૂર આવશે તેની સત્તાવાર આગાહી ઉપલબ્ધ નથી. તળાવ કેટલું પાણી છોડે છે, કુદરતી બાંધ કેવી રીતે તૂટે છે અને રસ્તામાં નદીનો પ્રવાહ કેવો છે તેના આધારે અસર નક્કી થશે.
20 લાખ ઘનમીટર પાણી કેટલું મોટું જોખમ?
ચીન (China)ના જળ સંસાધન મંત્રાલયના જણાવ્યા પ્રમાણે ગુરુવાર સુધીમાં તળાવમાં આશરે 20 લાખ ઘનમીટર પાણી હતું અને આગામી ત્રણ દિવસમાં વધુ 30 લાખ ઘનમીટર પાણી આવવાની શક્યતા છે. એટલે સ્થિતિ બગડે તો કુલ પાણીનો જથ્થો આશરે 50 લાખ ઘનમીટર સુધી પહોંચી શકે છે. બેરિયર તૂટવાની સ્થિતિમાં માત્ર પાણી જ નહીં, પરંતુ માટી, પથ્થરો અને કાટમાળ પણ નીચે તરફ ધસી શકે છે. તેથી સામાન્ય નદીના પૂર કરતાં અચાનક આવતો પ્રવાહ વધુ જોખમી બની શકે છે.
નેપાળમાં અગાઉની આપત્તિ બાદ નવી ચિંતા
26 ઓગસ્ટે નેપાળ-ચીન સરહદ વિસ્તારમાં આવેલા વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડ (China Nepal Flood) બાદ આ નવું જોખમ સામે આવ્યું છે. અગાઉની ઘટનામાં મોટા પ્રમાણમાં કાટમાળ અને પાણી નદીના માર્ગે નીચે આવ્યું હતું અને અનેક વિસ્તારોમાં જાનમાલ તથા માળખાકીય સુવિધાઓને ભારે નુકસાન (Severe damage to life, property, and infrastructure.)થયું હતું. હવે બેરિયર લેકનું વધતું પાણી આ આપત્તિને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે.
ભારત માટે હાલ શું મહત્વનું?
ભારત માટે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે નેપાળ અને ચીન તરફથી મળતા રિયલ-ટાઇમ પાણીના આંકડા અને ગંડક નદીના જળસ્તર પર સતત નજર રાખવામાં આવે. ખાસ કરીને બિહારના નદીકાંઠાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં સ્થાનિક પ્રશાસનને કોઈ પણ અચાનક પાણીના વધારા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
આ પણ વાંચો :નેપાળમાં ગ્લેશિયર ફાટતાં તબાહી: 392નાં મોત, 1,500થી વધુ લોકો ગુમ; ચીનમાં પણ બીજા પૂરનું જોખમ
આ પણ વાંચો:ગંડક નદીનું જળસ્તર વધતા બિહારમાં પૂરનો ખતરો, અમિત શાહે CM સમ્રાટ ચૌધરી સાથે કરી ટેલિફોનિક ચર્ચા
