Maharashtra News: સુપ્રીમ કોર્ટના નવનિયુક્ત મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) બીઆર ગવઈએ રવિવારે તેમના મહારાષ્ટ્ર પ્રવાસ દરમિયાન પ્રોટોકોલનું પાલન ન થવા પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે તેઓ મુંબઈ પહોંચ્યા ત્યારે મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય સચિવ, પોલીસ મહાનિર્દેશક અને મુંબઈ પોલીસ કમિશનર જેવા વરિષ્ઠ અધિકારીઓ તેમને આવકારવા માટે હાજર નહોતા. જોકે, CJIની ટિપ્પણીના થોડા કલાકો પછી, ત્રણેય અધિકારીઓ અન્ય એક કાર્યક્રમમાં હાજર જોવા મળ્યા.
મહારાષ્ટ્ર અને ગોવા બાર કાઉન્સિલ દ્વારા તેમના સન્માનમાં આયોજિત સન્માન સમારોહમાં CJI ગવઈએ જણાવ્યું હતું કે લોકશાહીના ત્રણ સ્તંભો, ન્યાયતંત્ર, વિધાનસભા અને કારોબારી વચ્ચે પરસ્પર આદર અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
‘અધિકારીઓએ તેના વિશે વિચારવું જોઈએ’
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રનો કોઈ વ્યક્તિ દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બને છે અને પહેલી વાર મહારાષ્ટ્ર આવે છે, ત્યારે જો મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય સચિવ, પોલીસ મહાનિર્દેશક કે મુંબઈ પોલીસ કમિશનર તેમને હાજર રહેવાનું યોગ્ય ન માને, તો તેમણે તેના પર વિચાર કરવો જોઈએ.
‘તે આદરનું પ્રતીક છે’
તેમણે કહ્યું કે પ્રોટોકોલ ફક્ત ઔપચારિકતા નથી પરંતુ તે બંધારણીય સંસ્થાઓમાં આદરનું પ્રતીક છે. સીજેઆઈએ કહ્યું, પ્રોટોકોલ કંઈ નવું નથી. આ એક બંધારણીય સંસ્થા દ્વારા બીજી સંસ્થાને આપવામાં આવતા આદરનો પ્રશ્ન છે. સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે, બંધારણીય સંસ્થાના વડા જ્યારે પહેલી વાર રાજ્યની મુલાકાત લે છે ત્યારે તેમની સાથે જે રીતે વર્તન કરવામાં આવે છે તેના પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ.
‘હું નાની નાની બાબતોમાં ફસાઈ જવા માંગતો નથી’
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું કે તેઓ આવી નાની નાની બાબતોમાં ફસાઈ જવા માંગતા ન હતા, પરંતુ તેમને જાહેરમાં કહેવાની જરૂર લાગી જેથી લોકોને તેના વિશે ખબર પડે.
‘તો કલમ 142 પર ચર્ચા થઈ હોત’
તેમણે હળવાશથી આગળ કહ્યું, જો મારી જગ્યાએ કોઈ બીજું હોત, તો કલમ ૧૪૨ વિશે ચર્ચા થઈ હોત. આ નાની નાની વાતો લાગે છે, પરંતુ લોકોને તેનાથી વાકેફ કરવા જોઈએ.
ટિપ્પણી પછી અધિકારીઓ પહોંચ્યા
CJI ની ટિપ્પણીના કલાકો પછી, ત્રણેય ઉચ્ચ અધિકારીઓ દાદરમાં ચૈત્યભૂમિની મુલાકાતે ગયા અને ડૉ. બીઆર આંબેડકરને શ્રદ્ધાંજલિ આપી ત્યારે હાજર જોવા મળ્યા. મુખ્ય સચિવ સુજાતા સૌનિક, પોલીસ મહાનિર્દેશક રશ્મિ શુક્લા અને મુંબઈ પોલીસ કમિશનર દેવેન ભારતી અહીં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સીજેઆઈ ગવઈએ કહ્યું, સીજેઆઈ બન્યા પછી હું પહેલી વાર ચૈત્યભૂમિ આવ્યો છું. હું અહીં ડૉ. આંબેડકરના આશીર્વાદ લેવા આવ્યો છું. મને પ્રોટોકોલની બહુ ચિંતા નથી. મેં હમણાં જ તેનો ઉલ્લેખ કર્યો.
કલમ 142 નું મહત્વ શું છે?
ભારતીય બંધારણની કલમ ૧૪૨ સુપ્રીમ કોર્ટને ન્યાયિક કાર્યવાહીમાં સંપૂર્ણ ન્યાય કરવા માટે જરૂરી આદેશો જારી કરવાની સત્તા આપે છે. આ અંતર્ગત, કોર્ટને વ્યક્તિઓની હાજરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિર્દેશો જારી કરવાનો પણ અધિકાર છે.
જસ્ટિસ ગવઈ 52મા CJI બન્યા
જસ્ટિસ બીઆર ગવઈએ 14 મેના રોજ દેશના 52મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેઓ ટોચના ન્યાયિક પદ સંભાળનારા પ્રથમ બૌદ્ધ અને દલિત સમુદાયના બીજા સીજેઆઈ છે. CJI ગવઈ મહારાષ્ટ્રના છે. 64 વર્ષીય ગવઈએ ૬૫ વર્ષીય જસ્ટિસ સંજીવ ખન્નાનું સ્થાન લીધું છે.
જ્યારે CJI એ બાર એસોસિએશન પર નારાજગી વ્યક્ત કરી!
અગાઉ, CJI બીઆર ગવઈએ સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશનના તે નિર્ણયની પણ નિંદા કરી હતી જેમાં જસ્ટિસ બેલા ત્રિવેદીને ઔપચારિક વિદાય આપવામાં આવી ન હતી. સીજેઆઈએ કહ્યું કે ન્યાયાધીશો વચ્ચે મતભેદો હોવા છતાં, આદરનો અભાવ ન હોવો જોઈએ.
સીજેઆઈએ કહ્યું કે, દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે જસ્ટિસ ત્રિવેદી જેવા કાર્યક્ષમ ન્યાયાધીશને બાર એસોસિએશન તરફથી યોગ્ય વિદાય ન મળી. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ કપિલ સિબ્બલની પ્રશંસા અને આભાર માન્યો. સીજેઆઈએ કહ્યું કે તેમની (સિબ્બલ) હાજરી જસ્ટિસ ત્રિવેદી પ્રત્યે આદર દર્શાવે છે.
સીજેઆઈએ એમ પણ કહ્યું કે ભલે જસ્ટિસ ત્રિવેદી અને વકીલો વચ્ચે મતભેદો હોય, પરંતુ આ આધારે તેમને સન્માનથી વંચિત રાખવું યોગ્ય નથી. ન્યાયાધીશોના વિવિધ પ્રકારો હોય છે, પરંતુ તે સન્માન આપવામાં અવરોધ ન હોવો જોઈએ.
CJI માટે પ્રોટોકોલ શું છે?
જ્યારે CJI કોઈપણ રાજ્યની મુલાકાત લેતા હોય છે, ત્યારે તેમના સ્વાગતથી લઈને તેમના રોકાણ સુધીના પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું પડે છે. મુખ્ય સચિવ, પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) અને અન્ય સંબંધિત અધિકારીઓ જેવા ઉચ્ચ રાજ્ય અધિકારીઓએ તેમનું સ્વાગત કરવા માટે હાજર રહેવું જોઈએ. રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ મંત્રીઓ પણ સ્વાગત સમારોહમાં હાજર રહી શકે છે.
CJI માટે એરપોર્ટથી કાર્યક્રમ સ્થળ સુધી સુરક્ષા કવચ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા VIP ગેસ્ટ હાઉસની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. જો CJI કોઈપણ ન્યાયિક અથવા કાયદાકીય કાર્યમાં હાજરી આપે છે, તો રાજ્યના મુખ્ય ન્યાયિક અધિકારીઓ અને વહીવટી અધિકારીઓ હાજર રહે છે. ન્યાયતંત્ર, વિધાનસભા અને કારોબારી વચ્ચે સંતુલન અને પરસ્પર આદર જાળવવા માટે પ્રોટોકોલનું પાલન જરૂરી માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો:મહારાષ્ટ્રમાં ભયાનક માર્ગ અકસ્માત, 2 બસ અને બોલેરો એકબીજા સાથે અથડાઈ; 5ના મોત, 20થી વધુ ઘાયલ
