છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના બાળપણના મિત્ર તાનાજી માલુસરે હતા. તાનાજી સિંહગઢના ઐતિહાસિક યુદ્ધમાં માર્યા ગયા હતા. સિંહગઢ શિવાજીનો હતો. તાનાજી શહીદ થયા, જેના પર શિવાજીએ કહ્યું, ગઢ આલા પાન સિંહ ગેલા. એટલે કે અમે રાજગઢ જીતી ગયા પણ સિંહ ગયો. વાર્તા સાચી નથી, પરંતુ શિવાજીનું આ વાક્ય અત્યારે શિવસેના માટે સાચુ સાબિત થઈ રહ્યું છે. શિવસેનાને ગઢ મળી ગયો છે અને શિવસેના તેના સિંહમાંથી મુક્ત થઈ ગઈ છે.
મહારાષ્ટ્રના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ગુરુવારે તેમની પત્રકાર પરિષદમાં પોતે મુખ્ય પ્રધાન બનવાને બદલે શિવસેનાના બળવાખોર એકનાથ શિંદેને મુખ્ય પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કરવાની જાહેરાત કરીને રાજકીય વર્તુળોમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો હતો. લોકો, ભાજપના ધારાસભ્યો પણ એ વાતથી ચોંકી ગયા હતા કે જે ખુરશી માટે ભાજપે શિવસેના સાથે ગઠબંધન તોડ્યું હતું, આજે તે ખુરશી સામે છે અને ફડણવીસ તેના પર બેસવાની ના પાડી રહ્યા છે.
મહારાષ્ટ્રના નવા મુખ્યમંત્રી હવે એકનાથ શિંદે છે. શિંદે પદના શપથ લેશે. પરંતુ માત્ર શિંદેના મુખ્યમંત્રી બનવાના શપથ નથી. આ માતોશ્રી મુક્ત શિવસેનાના શપથ છે. પરિવારમુક્ત રાજકારણની આ શપથ છે. બાદલ બાદ ઠાકરે તરફથી આ વિકિરના શપથ છે. આ રાજકારણના મોદી મોડલની શપથ છે, જેમાં પરિવારોના વિરોધ પર ઊભેલી પાર્ટી પોતાની સાથે ચાલી રહેલા પરિવારોથી આઝાદી માંગે છે.
ભાજપ માટે મુખ્યપ્રધાન પદનું બલિદાન એ એક ડગલું પાછળ હોવાનું સ્પષ્ટ જણાય છે. પણ વાસ્તવમાં એ પોતાનાં પગલાં પાછળ ખેંચીને આગળ કૂદવાની તૈયારી છે. ભાજપ આ એક નિર્ણયથી ઘણું બધું કરી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. ભાજપના આ એક કદમમાં અનેક સવાલો, ચિંતાઓ અને શક્યતાઓના જવાબો છે.
ભાજપનો માસ્ટરસ્ટ્રોક
શિંદેના મુખ્યપ્રધાન બનવાના અનેક પરિણામો છે. આ સમજવા માટે, પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ફડણવીસના નિવેદનને ધ્યાનમાં લો. તેમણે કહ્યું- એકનાથ શિંદે મહારાષ્ટ્રના નવા મુખ્યમંત્રી હશે. શિવસેનાની સરકાર બનશે. ભાજપ તેમને સમર્થન આપશે.
વાસ્તવમાં, એકનાથ શિંદે નાયબ મુખ્યમંત્રી બની શક્યા હોત જો તેઓ ઉદ્ધવ સાથે સમાધાન કરી લેતા. પરંતુ મુખ્યમંત્રી બન્યા બાદ શિંદે શિવસેનાના મુખ્યમંત્રી ગણાશે. તેમને ભાજપનું સમર્થન મળશે. સરકાર શિવસેનાની હશે. શિવસૈનિકો માટે આ એક મોટો સંદેશ છે. આ સાથે પાર્ટીનો એક મોટો વર્ગ અને તેના સમર્થકો શિંદેની વિરુદ્ધને બદલે તેમની સાથે ઉભા રહેશે.
શિવસેના સરકારનું નેતૃત્વ કરી રહેલા શિંદે માત્ર પાર્ટી અને તેના સમર્થકોને જ નહીં જોડશે પરંતુ શિવસેનાને તેમના સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હેઠળ લાવવાની સ્થિતિમાં પણ હશે. અહીંથી ઠાકરે મુક્ત શિવસેનાની શરૂઆત માટે મહત્વની દાવ રમાઈ છે. શિંદે સરકાર અને સંગઠન બંને મોરચે ઠાકરે-મુક્ત શિવસેનાની સ્થાપના કરવાનું કામ કરશે.
શિંદેના મુખ્યમંત્રી બનતાની સાથે જ ન તો શિંદે પર સત્તાના લોભી હોવાનો આરોપ લાગશે અને ન તો ભાજપ પર. છેલ્લી વખત ભાજપે શિવસેના છોડી દીધી હતી અને જે ઝડપે દેવેન્દ્ર ફડણવીસે શપથ લીધા હતા તેનાથી લોકોમાં ભાજપ લાલચુ હોવાની છબી ઉભી થઈ રહી છે. ઉદ્ધવ સરકાર પર સતત પ્રહારો પણ સત્તા મેળવવા માટે ભાજપની બેચેની તરીકે જોવામાં આવ્યા હતા. બીજેપીએ શિંદેને આગળ કરીને મોટું દિલ બતાવ્યું છે અને આવા આરોપોને સમાપ્ત કરવાની દિશામાં મોટું પગલું ભર્યું છે.
ફડણવીસે હિંદુત્વના મુદ્દે સમર્થનની વાત કરીને આગળની રણનીતિનો વધુ એક મહત્વનો સંકેત આપ્યો છે. શિંદે અને ભાજપ અત્યાર સુધી ઉદ્ધવ ઠાકરેની સત્તાના ખાઉધરાપણું અને સિદ્ધાંતો સાથે સમાધાન કરીને ખુરશી મેળવનાર પાત્રને મુદ્દો બનાવીને આગળ વધ્યા છે. હવે અહીંથી શિંદે એવા નિર્ણયોનો આગ્રહ રાખશે જે વાસ્તવિક અને નક્કર હિન્દુત્વ તરીકે જોવામાં આવશે. આવા નિર્ણયો લઈને, શિંદે અને તેમને ટેકો આપતી ભાજપ હવે ઠાકરે અને લોકોની સામે હિન્દુત્વ પર એક મોટી રેખા દોરશે. લોકોમાં એ પ્રસ્થાપિત થશે કે ઠાકરેને સત્તા પરથી હટાવવા પાછળનો ખરો હેતુ હિંદુત્વની રાજનીતિની પુનઃસ્થાપના હતી અને ખુરશીની ભૂખ નથી.
બીજેપી માટે શિંદેની આગેવાની હેઠળની શિવસેનાને ટેકો આપવાને વાસ્તવમાં પરિવાર અને પિતૃસત્તાના વિરોધ તરીકે જોવામાં આવશે, શિવસેનાના વિરોધ તરીકે નહીં. આનાથી વૈચારિક સમાનતાના આધારે બંને પક્ષોના સમર્થકો વચ્ચે તણાવનો અવકાશ ઘટશે. જ્યારે એ સાબિત થઈ જશે કે ભાજપ શિવસેના વિરોધી નથી, ત્યારે ઠાકરે પાસે કોઈ ભાવનાત્મક કે પીડિત કાર્ડ જેવી શક્યતા બાકી રહેશે નહીં. ભાજપ ઇચ્છતી નથી કે ઠાકરેને ગેરમાર્ગે દોરવાને બદલે હવે કે ભવિષ્યમાં પીડિત તરીકે જોવામાં આવે. ભાજપ માટે આગળની રાજનીતિ માટે આ ખૂબ જ સાનુકૂળ સ્થિતિ હશે.
ભાજપ એ પણ સ્થાપિત કરવા માંગે છે કે બાળાસાહેબ ઠાકરેની વિચારસરણી અને પાર્ટી કોઈ પરિવારની જાગીર નથી. બાળાસાહેબ એક વિચાર છે અને ભાજપ તેનું સંપૂર્ણ સન્માન કરે છે. તે બાળાસાહેબના પરિવારથી છૂટા થયા પછી પણ બાળાસાહેબના વિચારોને આગળ વધારનાર પક્ષ તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરવા માંગે છે.
ભાજપ ભવિષ્યમાં શક્યતા જુએ છે. મહારાષ્ટ્રમાં રાજનીતિના મંચ પર પોતાના દમ પર ઊભા રહીને રાજનીતિ કરવાની અને સત્તામાં આવવાની શક્યતા. એવી સંભાવના જેમાં ભાવિ શિવસેના તેમની સાથે જ નહીં પરંતુ તેમના પર નિર્ભર રહેશે. એવી સંભાવના કે જ્યાં હિન્દુત્વની ભૂમિતિનું ખાનું ભાજપના હાથમાં હશે, ઉદ્ધવ, આદિત્ય કે રાજ ઠાકરેના હાથમાં નહીં.ભાજપ માટે, શિંદેને સમર્થન આપવાનો નિર્ણય એ અઢી વર્ષની રાજકીય ખેંચતાણમાં બગડેલી છબીને સુધારવા માટે એક મહાન બલિદાન પણ છે અને તેમાંથી ભવિષ્યના ફળની બાંયધરી પણ છે.
